trefwoord
Moderniteit: boeken over de moderne tijd en haar gevolgen
Wat betekent het om modern te zijn? Die vraag houdt filosofen, sociologen en schrijvers al eeuwen bezig. Moderniteit verwijst naar het tijdperk dat begon met de Verlichting en de wetenschappelijke revolutie: een periode van rationalisering, secularisering, industrialisatie en individualisering. Maar moderniteit is meer dan een historische periode. Het is ook een conditie, een manier van in de wereld staan die kansen biedt én onzekerheid veroorzaakt. Op deze pagina vindt u een selectie boeken die de moderniteit vanuit uiteenlopende invalshoeken analyseren: filosofisch, sociologisch, historisch en literair.
Eva Illouz
De laatmoderniteit: versnelling, vervreemding en verlies
Een terugkerend thema in de sociologie van de moderniteit is de vraag wat er verloren gaat in het streven naar vooruitgang. Meerdere auteurs beschrijven hoe de moderne mens, ondanks toenemende welvaart en vrijheid, ook te maken krijgt met vervreemding, haast en een gevoel van controleverlies.
Hartmut Rosa
De moderniteit belooft verlies uit te bannen, maar produceert het tegelijkertijd op nieuwe, verborgen manieren.
Uit: Verlies - Een kernprobleem van de moderniteit
Andreas Reckwitz
Auteurs die schrijven over 'moderniteit'
Zijn wij eigenlijk wel modern? Filosofische kritiek
Niet iedereen neemt het begrip moderniteit voor lief. Sommige denkers stellen de vraag of moderniteit ooit echt heeft bestaan, of dat het een illusie is die we onszelf voorhouden. Anderen wijzen op de dubbele bodem van het moderne vooruitgangsdenken.
Bruno Latour
Moderniteit voorbij het westen
Lange tijd werd moderniteit vereenzelvigd met het westen. Recentere boeken laten zien dat modernisering overal ter wereld eigen vormen aanneemt, en dat het idee van een universeel moderniseringsproces zelf ter discussie staat.
-
Waar zijn de intellectuelen?Verder lezen in het magazineFrank Furedi legt in dit artikel een paradox bloot: we leven in een kennismaatschappij, maar tegelijk heerst er een anti-intellectueel klimaat over de waarde van objectieve kennis.
De moderne mens in de literatuur en het dagelijks leven
Niet alleen filosofen en sociologen buigen zich over moderniteit. Ook romanschrijvers en essayisten leggen de spanning bloot tussen traditie en vernieuwing, tussen gemeenschap en individu.
Alain de Botton
Sloterdijk leert ons dat zelftransformatie in de moderniteit geen vrijblijvende keuze is, maar een voortdurende oefening die om discipline en aandacht vraagt.
Uit: Je moet je leven veranderen-
Iemand zijn: Een meesterwerk tegen de haast en het brokkelbreinVerder lezen in het magazineDit artikel bespreekt hoe persoonlijke vorming in onze complexe, moderne samenleving een onmisbaar tegenwicht biedt tegen haast en oppervlakkigheid.
Conclusie: een onafgesloten project
Wat deze boeken gemeenschappelijk hebben, is het besef dat moderniteit geen afgesloten hoofdstuk is, maar een voortdurend proces van verandering, kritiek en herziening. Van Latours ontkenning dat we ooit echt modern zijn geweest tot Rosa's pleidooi voor resonantie: telkens weer blijkt dat moderniteit zowel bevrijding als verlies met zich meebrengt. Wie deze spanning wil begrijpen, vindt in de hier besproken boeken een rijke en gevarieerde ingang tot een van de meest fundamentele vraagstukken van onze tijd.
