trefwoord
Overgang: over transitie, verandering en nieuwe fasen
Het woord 'overgang' kent in het Nederlands twee gezichten. Aan de ene kant staat het voor de grote maatschappelijke transities die onze systemen fundamenteel veranderen: van energie en zorg tot economie en democratie. Aan de andere kant is 'overgang' de gangbare term voor de menopauze, de levensfase waarin vrouwen hormonale, fysieke en mentale veranderingen doormaken. Beide betekenissen delen een kern: een overgang is nooit een quick fix, maar een proces van loslaten, onzekerheid en geleidelijk nieuw evenwicht vinden. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die deze verschillende vormen van overgang belichten, van transitiekunde tot persoonlijke verandering op de werkvloer.
De grote transitie: Jan Rotmans en het transitiedenken
Niemand heeft het Nederlandse taalgebruik rond maatschappelijke overgang zo bepaald als transitiedeskundige Jan Rotmans. Als grondlegger van de transitiekunde beschrijft hij al decennia hoe systemen kantelen: traag, chaotisch, maar uiteindelijk onomkeerbaar.
Spotlight: Jan Rotmans
Boek bekijken
Boek bekijken
Transities verlopen via de onderstroom en culmineren in kantelpunten: pas als het kantelpunt bereikt is, wordt zichtbaar hoe fundamenteel de verandering werkelijk was. Uit: Kanteltijd
Boek bekijken
Auteurs die schrijven over 'overgang'
Transitie versus verandering: het innerlijke proces
Waar Rotmans vooral maatschappelijke systemen analyseert, richt een andere stroom auteurs zich op wat overgang betekent voor het individu. Zij maken een scherp onderscheid: verandering is zichtbaar en organiseerbaar, transitie is het innerlijke, vaak onzichtbare proces van afscheid nemen en heroriënteren.
SPOTLIGHT: Jakob van Wielink
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Overgang op de werkvloer: de menopauze bespreekbaar maken
Een heel andere, maar minstens zo ingrijpende overgang speelt zich af in het lichaam van vrouwen op de top van hun carrière. Waar deze levensfase lang een taboe was, verschijnen inmiddels steeds meer boeken die de overgang expliciet koppelen aan werk en leiderschap.
SPOTLIGHT: Marieke Schurink
Boek bekijken
Ontregeld op het werk Behandel de overgang niet als individueel probleem maar als organisatievraagstuk: openheid en begrip op de werkvloer voorkomen onnodig verzuim en verlies van ervaren medewerkers.
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Overgang als metafoor: van organisaties tot samenleving
Het begrip overgang duikt ook op buiten de klassieke transitiekunde en de menopauze. Diverse auteurs gebruiken de term om bredere maatschappelijke of organisatorische kantelmomenten te duiden.
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Conclusie
Of het nu gaat om een energietransitie, een persoonlijke levensfase of de overgang op de werkvloer: telkens blijkt dat een overgang meer vraagt dan het doorvoeren van zichtbare veranderingen. Het gaat om het onder ogen zien van onzekerheid, het loslaten van het oude en de moed om het nieuwe nog niet volledig te kennen. De boeken op deze pagina bieden daarvoor zowel wetenschappelijk fundament als praktische handvatten, voor wie middenin een overgang staat of deze bij anderen wil begeleiden.