trefwoord
Toerekening: de kern van het aansprakelijkheidsrecht
Wie is verantwoordelijk voor schade, en waarom? Die vraag staat centraal bij het begrip toerekening. Zonder toerekening geen aansprakelijkheid: het is de juridische schakel tussen een gebeurtenis en de persoon die daarvoor moet opdraaien. Toerekening speelt op meerdere terreinen een rol, van het verbintenissenrecht tot het strafrecht en het bestuursrecht. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken samen die dit fundamentele leerstuk vanuit verschillende invalshoeken belichten.
Toerekening als containerbegrip
Toerekening is geen eenduidig begrip. Het duikt op in uiteenlopende rechtsgebieden en krijgt daar telkens een net iets andere invulling. Dat blijkt goed uit Preadviezen 2023, waarin verschillende auteurs het begrip vanuit hun eigen discipline ontleden.
Hans De Wulf
Branda Katan
Daniël Stein
Cedric Jenart
Tim Corthout
Hansko Broeksteeg
Raymond Schlössels
Eric van Dooren
Dian Brouwer
Preadviezen 2023
Dit preadvies behandelt toerekening als containerbegrip voor uiteenlopende juridische mechanismen. Auteurs uit verschillende rechtsgebieden laten zien hoe divers de toepassing van dit begrip in de praktijk is.
Boek bekijken
Nu besteld, vrijdag in huis
Gratis verzonden
Toerekening in het aansprakelijkheidsrecht
In het civiele aansprakelijkheidsrecht is toerekening een van de kernvereisten voor aansprakelijkheid op grond van artikel 6:162 BW. Zonder toerekenbaarheid van de onrechtmatige daad aan de dader, ontstaat geen verplichting tot schadevergoeding. Dit vereiste wordt in de standaardwerken uitvoerig behandeld.
In de spotlight
Ton Hartlief
Hoe werkt de onrechtmatige daad?
In
Hoe werkt de onrechtmatige daad? wijdt Hartlief een volledig hoofdstuk aan de toerekening van onrechtmatig gedrag aan de dader. Toegankelijk geschreven en tegelijk juridisch scherp.
Boek bekijken
Nu besteld, vrijdag in huis
Gratis verzonden
TH
Over de auteur
Ton Hartlief
Ton Hartlief is hoogleraar privaatrecht aan de Universiteit Maastricht en een van de meest gezaghebbende stemmen in het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht. Hij is hoofdredacteur van het tijdschrift Aansprakelijkheid, Verzekering & Schade en publiceert veelvuldig over toerekening en onrechtmatige daad.
Meer over Ton Hartlief
Toerekening vormt de brug tussen een onrechtmatige gedraging en de persoon die daarvoor verantwoordelijk wordt gehouden.
Uit: Onrechtmatige daad
A.J. Verheij
Onrechtmatige daad
In
Onrechtmatige daad bespreekt Verheij in een aparte paragraaf de objectivering van toerekening en de verschillende gronden die daaraan ten grondslag liggen: schuld, wet en verkeersopvattingen.
Boek bekijken
Op voorraad
Voor 21:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Auteurs die schrijven over 'toerekening'
Causaliteit, schade en de grenzen van toerekening
Toerekening bepaalt niet alleen óf iemand aansprakelijk is, maar ook hoe ver die aansprakelijkheid reikt. De vraag welke schade nog redelijkerwijs aan een veroorzaker kan worden toegeschreven, vormt een belangrijk sluitstuk van het aansprakelijkheidsrecht.
D.A. van der Kooij
Relativiteit, causaliteit en toerekening van schade
Dit werk onderzoekt wanneer schade normatief aan een veroorzaker kan worden toegerekend en hoe relativiteit en causaliteit daarbij samenhangen. Een grondige analyse van de grenzen van aansprakelijkheid.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden
De les uit dit boek
Toerekening is niet alleen een juridisch, maar ook een tijdsafhankelijk vraagstuk: de vaststelling van schade verandert naarmate meer tijd verstrijkt tussen gebeurtenis en beoordeling.
Uit: Schadevaststelling en tijd
Toerekening buiten het verbintenissenrecht
Ook buiten het klassieke aansprakelijkheidsrecht speelt toerekening een cruciale rol. In het strafrecht bepaalt toerekening of een verdachte verantwoordelijk kan worden gehouden voor een strafbaar feit, en bij rechtspersonen is de vraag naar toerekening extra complex.
A.L.M. Schaap
Het daderschap van de rechtspersoon
Dit onderzoek gaat uitgebreid in op de vraag hoe strafbare feiten kunnen worden toegerekend aan rechtspersonen, met een kritische blik op bestaande en nieuwe toerekeningscriteria.
Boek bekijken
Nu besteld, vrijdag in huis
Gratis verzonden
M.R. Schut
Verhalend strafrecht
Dit werk benadert toerekening als de kernact van het strafrecht en plaatst het proces in een narratief perspectief: toerekening ontstaat niet in isolatie, maar via bemiddeling van verhalen over schuld en verantwoordelijkheid.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden
Toerekening bij niet-nakoming en schuldeisersverzuim
Ook in het contractenrecht is toerekening onmisbaar. Bij niet-nakoming van een verbintenis is de vraag of de tekortkoming aan de schuldenaar kan worden toegerekend bepalend voor de vraag of schadevergoeding verschuldigd is.
Grietje de Jong
Niet-nakoming van verbintenissen
In dit werk analyseert De Jong uitgebreid wanneer een tekortkoming wel of niet toerekenbaar is aan de schuldenaar, een vraag die bepalend is voor het ontstaan van schadeplicht.
Boek bekijken
Nu besteld, vrijdag in huis
Gratis verzonden
Pieter Frans Lock
Schuldeisersverzuim
Dit boek behandelt de toerekeningseis bij schuldeisersverzuim kritisch en laat zien dat ook aan de kant van de schuldeiser toerekeningsvragen spelen.
Boek bekijken
Op voorraad
Voor 17:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
Persoonlijke verantwoordelijkheid onder druk
De laatste decennia is toerekening steeds meer geobjectiveerd: niet langer persoonlijke schuld, maar objectieve maatstaven bepalen vaak of iemand aansprakelijk is. Deze ontwikkeling heeft grote gevolgen voor het karakter van het aansprakelijkheidsrecht.
F.M. Ruitenbeek-Bart
Persoonlijke verantwoordelijkheid in het aansprakelijkheidsrecht
Dit recente werk analyseert hoe de objectivering van het toerekeningsvereiste heeft bijgedragen aan een minder persoonlijk aansprakelijkheidsrecht, met belangrijke implicaties voor de rechtspraktijk.
Boek bekijken
Op voorraad
Voor 17:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Cees van Dam
Aansprakelijkheidsrecht
2 beoordelingen
Dit gezaghebbende werk wijdt een apart hoofdstuk aan toerekening op grond van schuld, verkeersopvattingen en wet, en biedt zo een compleet overzicht van de toerekeningsgronden.
Boek bekijken
Op voorraad
Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Gratis verzonden
Conclusie
Toerekening is meer dan een technisch begrip: het is de spil waarom het aansprakelijkheidsrecht draait. Van civiel recht tot strafrecht, van contractuele tekortkoming tot schuldeisersverzuim, telkens keert de vraag terug of gedrag, schade of gevolgen redelijkerwijs aan iemand kunnen worden toegeschreven. De hier besproken boeken laten zien dat toerekening geen statisch begrip is, maar voortdurend in ontwikkeling blijft, gedreven door objectivering, technologische verandering en voortschrijdend inzicht in verantwoordelijkheid.