trefwoord
Trumpisme: de beweging die de wereld veranderde
Trumpisme is meer dan de politiek van één man. Het is een beweging, een stijl en – afhankelijk van wie je het vraagt – een symptoom van diepere maatschappelijke spanningen. Hoe kon een vastgoedmagnaat en realityster uitgroeien tot een van de meest invloedrijke politieke figuren van deze tijd? En wat zegt dat over de staat van de democratie, niet alleen in Amerika, maar wereldwijd? In de boeken en analyses hieronder verkennen journalisten, academici en insiders het fenomeen van alle kanten.
Een politieke stijl, geen coherente ideologie
Wie het trumpisme wil begrijpen, doet er goed aan het los te koppelen van een traditioneel politiek programma. Het gaat niet om een samenhangende set beleidsideeën, maar om een politieke stijl: provocatief, nihilistisch en gericht op spektakel. De Belgische filosoof Thomas Decreus analyseert hoe dit fenomeen past in een bredere democratische crisis.
Thomas Decreus
-
Frank Schaper: ‘Trump maakt Europa onbedoeld volwassen’Verder lezen in het magazineLeiderschapstrainer Frank Schaper wijdde tien jaar aan het duiden van Trump en ziet zijn aanhang als een miljoenensekte. Hij bespreekt ook hoe het trumpisme Europa onbedoeld heeft gedwongen volwassen te worden.
De wortels van het trumpisme in de Republikeinse partij
Trump verscheen niet uit het niets. Zijn opkomst was het resultaat van decennialange ontwikkelingen binnen de Republikeinse partij: een systematische ondermijning van compromis, een groeiende afkeer van de gevestigde orde en een voedingsbodem van economische frustratie. Steven De Foer legt in De saboteurs bloot hoe een groep radicale parlementariërs de weg vrijmaakte voor het trumpisme, lang voordat Trump zelf het politieke toneel betrad.
-
Kool-Aid voor de sekte van Trump - ‘Schaper is glashelder’Verder lezen in het magazineWat drijft miljoenen Amerikanen om Trump blind te blijven volgen? Frank Schaper legt in het slotdeel van zijn trilogie uit hoe Trump uitgroeide tot sekteleider van een politieke beweging – huiveringwekkend actueel.
De psychologie achter de leider
Om het trumpisme te doorgronden, helpt het de persoon Trump zelf te begrijpen. Niemand is daarvoor beter geplaatst dan Mary Trump, klinisch psychologe én nichtje van de voormalige president. Zij beschrijft hoe zijn opvoeding en familiedynamiek zijn persoonlijkheid – en daarmee zijn bestuursstijl – hebben gevormd.
Mary Trump
-
Frank Schaper: ‘Trump is leider van een sekte’Verder lezen in het magazineFrank Schaper verdiepte zich tien jaar in Trump en concludeert: hij leidt een sekte. Eenmaal in de beweging stappen de meeste volgers er niet meer uit. Een onthutsende analyse van een politiek-psychologisch fenomeen.
Donald heeft nooit geleerd om iets van waarde te geven om wie hij was, maar alleen om wat hij had: geld, macht, faam.
Mary Trump over de psychologische wortels van haar oom. · uit Te veel en nooit genoeg
Trumpisme als bedreiging voor de democratie
Misschien wel de meest verontrustende vraag rond het trumpisme is die naar de democratische rechtsstaat: hoeveel schade heeft het aangericht? En is die schade te herstellen? Kenneth Manusama, volkenrechtjurist en Amerikadeskundige, analyseert hoe Trumps presidentschap de democratische instituties van binnenuit heeft uitgehold.
Kenneth Manusama
-
Kool-Aid voor de sekte van Trump - ‘Vol waarschuwingen en lessen’Verder lezen in het magazineFrank Schaper laat in het derde deel van zijn trilogie zien hoe Trump zich ontwikkelde van een matige ondernemer tot dictator binnen de Amerikaanse politiek. Vol waarschuwingen en lessen, ook voor buiten Amerika.
Democratische normen en instituties houden alleen stand als politici en burgers ze actief verdedigen. Wanneer ze eenmaal worden uitgehold – hoe geleidelijk ook – is herstel moeizaam en onzeker. Trumps presidentschap is een casestudy in hoe snel dat kan gaan.
Uit: Democratie van het Wilde WestenAmerika's toekomst voorbij Trump
Is het trumpisme een tijdelijk verschijnsel of een blijvende kracht in de Amerikaanse politiek? Casper Thomas, schrijver bij De Groene Amsterdammer en voormalig onderzoeker bij de WRR, stelt in zijn werk de vraag of Amerika zichzelf nog kan redden – en wat daarvoor nodig is.
Casper Thomas
-
Het Dictatorvirus - ‘Actueler dan ooit’Verder lezen in het magazineFrank Schapers Het Dictatorvirus, geschreven in 2015 en herzien in 2022, is actueler dan ooit. Een boek dat laat zien hoe dictatoriale neigingen in democratieën kunnen gedijen – verplichte kost voor iedereen die het stemhokje in gaat.
De trans-Atlantische verhoudingen herschreven
Het trumpisme heeft niet alleen Amerika veranderd. Het heeft ook de betrekkingen met Europa ingrijpend beïnvloed, van de NAVO tot handelsakkoorden en de positie van de dollar. Raymond Mens is politicoloog en Amerikakenner die al in 2015 voorspelde dat Trump de verkiezingen kon winnen. In Lang Leve Amerika analyseert hij wat de opkomst van het trumpisme betekent voor de transatlantische verhoudingen. Merijn de Waal volgde als NRC-correspondent Trumps turbulente eerste termijn van nabij en documenteerde hoe zijn tweede comeback het Witte Huis opnieuw op zijn kop zette in De koning van Amerika.
Raymond Mens
Conclusie: een fenomeen om te blijven begrijpen
Trumpisme is geen voorbijgaande gril. Het is een politieke kracht die diepgewortelde maatschappelijke spanningen weerspiegelt: economische ongelijkheid, culturele polarisatie, institutioneel wantrouwen en een honger naar leiders die het 'systeem' uitdagen. De boeken en analyses op deze pagina laten zien dat begrip van dit fenomeen vraagt om meerdere invalshoeken tegelijk: de filosofische, de psychologische, de juridische en de geopolitieke. Wie het trumpisme wil begrijpen – en de democratie wil verdedigen – kan maar beter beginnen met lezen.