trefwoord
Waarheid: een zoektocht in verwarrende tijden
Wat is waarheid eigenlijk? Filosofen buigen zich er al eeuwenlang over, journalisten jagen erop, en in de rechtszaal wordt ze onder ede afgedwongen. Toch lijkt het begrip nooit zo onder druk te hebben gestaan als nu. Post-truth, alternatieve feiten, deepfakes en complotdenken zetten de vraag wat werkelijk waar is scherp op de agenda. Deze pagina brengt boeken en artikelen samen die vanuit filosofie, journalistiek, psychologie en fictie de aard van waarheid onderzoeken – en laten zien waarom het onderscheid tussen feit en fictie er meer dan ooit toe doet.
De geschiedenis van een veranderlijk begrip
Waarheid is geen vaststaand gegeven, maar een begrip dat door de tijd heen van gedaante verandert. Van goddelijke openbaring tot wetenschappelijk feit, en van persoonlijke overtuiging tot verhandelbaar consumptiegoed: onze omgang met waarheid zegt veel over de tijdsgeest waarin we leven.
Spotlight: Rob Wijnberg
Boek bekijken
Auteurs die schrijven over 'waarheid'
Waarheid onder druk: post-truth en desinformatie
De opkomst van sociale media en de verspreiding van nepnieuws hebben het vertrouwen in gedeelde feiten aangetast. Verschillende auteurs analyseren hoe deze crisis is ontstaan en wat ervoor nodig is om de waarheid weer een stevige plek te geven in het publieke debat.
Boek bekijken
Spotlight: Rik Peels
Boek bekijken
Waarheid in de journalistiek en het recht
Voor journalisten en juristen is waarheidsvinding geen filosofisch spel, maar dagelijkse praktijk. Zij moeten feiten scheiden van meningen en soms jarenlang procederen om de waarheid boven tafel te krijgen.
SPOTLIGHT: Liesbeth Zegveld
Boek bekijken
Boek bekijken
Waarheid en leugen: de psychologie van misleiding
Waarom geloven mensen leugens, en waarom is een goed verzonnen verhaal soms overtuigender dan de werkelijkheid? Verschillende boeken duiken in de psychologische mechanismen achter waarheid en bedrog.
SPOTLIGHT: Thomas Erikson
Boek bekijken
Boek bekijken
Filosofische diepgang: waarheid als fundamenteel vraagstuk
Voor filosofen is waarheid meer dan een feitenkwestie; het raakt aan de vraag hoe wij als mens de werkelijkheid kunnen kennen. Klassieke en hedendaagse denkers bieden hier uiteenlopende perspectieven op.
Boek bekijken
"De wereld is alles wat het geval is" - Wittgenstein onderzoekt in Tractatus hoe taal en waarheid zich tot elkaar verhouden. Uit: Tractatus
Boek bekijken
Waarheid in verhalen: literatuur en fictie
Ook in romans en jeugdboeken is de zoektocht naar waarheid een terugkerend motief. Personages worstelen met verborgen geschiedenissen, onbetrouwbare vertellers en de vraag of een objectieve werkelijkheid wel bestaat.
Boek bekijken
De waarheidscrisis Waarheid is geen vanzelfsprekendheid maar een democratisch fundament dat actief onderhouden moet worden, stelt Martine Prange - burgers en instituties moeten er samen voor blijven strijden.
Kritisch denken als tegenwicht
Wie waarheid serieus neemt, ontkomt niet aan het aanscherpen van het eigen denkvermogen. Diverse auteurs bieden praktische gereedschap om feiten van fictie te scheiden.
Boek bekijken
Conclusie: waarheid blijft de moeite waard
Of het nu gaat om filosofische bespiegeling, journalistieke waarheidsvinding, juridische bewijsvoering of de spanning in een goed verhaal: waarheid blijft een begrip dat ons voortdurend uitdaagt. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat de zoektocht naar wat werkelijk waar is nooit voltooid is, maar juist daarom zo waardevol blijft. In een tijd van desinformatie en gepolariseerde meningen is het scherp houden van dit onderscheid geen luxe, maar noodzaak.