trefwoord

Waarheid: een zoektocht in verwarrende tijden

Wat is waarheid eigenlijk? Filosofen buigen zich er al eeuwenlang over, journalisten jagen erop, en in de rechtszaal wordt ze onder ede afgedwongen. Toch lijkt het begrip nooit zo onder druk te hebben gestaan als nu. Post-truth, alternatieve feiten, deepfakes en complotdenken zetten de vraag wat werkelijk waar is scherp op de agenda. Deze pagina brengt boeken en artikelen samen die vanuit filosofie, journalistiek, psychologie en fictie de aard van waarheid onderzoeken – en laten zien waarom het onderscheid tussen feit en fictie er meer dan ooit toe doet.

De geschiedenis van een veranderlijk begrip

Waarheid is geen vaststaand gegeven, maar een begrip dat door de tijd heen van gedaante verandert. Van goddelijke openbaring tot wetenschappelijk feit, en van persoonlijke overtuiging tot verhandelbaar consumptiegoed: onze omgang met waarheid zegt veel over de tijdsgeest waarin we leven.

Spotlight: Rob Wijnberg

Als filosoof en oprichter van De Correspondent onderzoekt Rob Wijnberg al jaren hoe waarheid, journalistiek en maatschappij met elkaar verweven zijn. Zijn heldere, toegankelijke stijl maakt complexe filosofie invoelbaar.
Rob Wijnberg
Voor ieder wat waars
In Voor ieder wat waars beschrijft Wijnberg hoe waarheid evolueerde van transcendent, via objectief en subjectief, naar een hedendaags consumptiegoed. Een indringende geschiedenis van hoe wij naar de werkelijkheid kijken.
Boek bekijken
€ 22,-
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Waarheid is als een verhaal dat de werkelijkheid vormgeeft
Rob Wijnberg
In dit interview vertelt Wijnberg zelf hoe waarheid als een verhaal functioneert dat de werkelijkheid vormgeeft, en waarom dat besef ons juist kan verbinden in plaats van verdelen.
Voor ieder wat waars - ‘Een interessant boek’
Danny Mullenders
Een recensie die het boek van Wijnberg typeert als hoopvol: ondanks alle verwarring rond waarheid, biedt hij perspectief op een gedeeld begrip van wat waar is.

Auteurs die schrijven over 'waarheid'

Waarheid onder druk: post-truth en desinformatie

De opkomst van sociale media en de verspreiding van nepnieuws hebben het vertrouwen in gedeelde feiten aangetast. Verschillende auteurs analyseren hoe deze crisis is ontstaan en wat ervoor nodig is om de waarheid weer een stevige plek te geven in het publieke debat.

Martine Prange
De waarheidscrisis
Martine Prange onderzoekt in De waarheidscrisis hoe post-truth politiek en media het fundament van de democratie ondermijnen, en waarom herwaardering van waarheid urgent is.
Boek bekijken
€ 24,90
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Waarheid en democratie
Peter van den Boom
Peter van den Boom duidt post-truth als het woord van het jaar en legt de link met de 'woede-industrie' en alternatieve feiten die feitelijke waarheden verdringen.

Spotlight: Rik Peels

Rik Peels, universitair hoofddocent filosofie aan de VU, onderzoekt fundamentalisme en de manier waarop mensen tot kennis en overtuigingen komen.
Rik Peels Jeroen de Ridder
Wat is nou waar?
Samen met Jeroen de Ridder biedt Peels in Wat is nou waar? concrete handvatten om in verwarrende tijden onderscheid te maken tussen feiten en meningen.
Boek bekijken
€ 22,99
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Wat is nou waar? – ‘Helder en toepasbaar’
Martin van Staveren
Martin van Staveren noemt dit boek 'helder en toepasbaar' voor iedereen die in organisaties worstelt met de vraag wie en wat je nog kunt vertrouwen.

Waarheid in de journalistiek en het recht

Voor journalisten en juristen is waarheidsvinding geen filosofisch spel, maar dagelijkse praktijk. Zij moeten feiten scheiden van meningen en soms jarenlang procederen om de waarheid boven tafel te krijgen.

SPOTLIGHT: Liesbeth Zegveld

Liesbeth Zegveld is mensenrechtenadvocaat en hoogleraar, bekend van spraakmakende zaken over Srebrenica en Nederlandse oorlogsmisdaden. Haar werk is een voortdurende strijd voor erkenning van feiten. Meer over Liesbeth Zegveld
Liesbeth Zegveld
Ik wil de waarheid
In Ik wil de waarheid beschrijft Zegveld haar zoektocht naar wat er werkelijk gebeurde bij een treinkaping, een zaak die decennia later nog om opheldering vraagt.
Boek bekijken
€ 19,99
Nu besteld, woensdag in huis
Anton de Wit
Geloof jij het?
Anton de Wit onderzoekt in Geloof jij het? de parallellen tussen kerk en journalistiek als het gaat om de zoektocht naar waarheid en waarachtigheid.
Boek bekijken
€ 36,-
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Waarheid en leugen: de psychologie van misleiding

Waarom geloven mensen leugens, en waarom is een goed verzonnen verhaal soms overtuigender dan de werkelijkheid? Verschillende boeken duiken in de psychologische mechanismen achter waarheid en bedrog.

SPOTLIGHT: Thomas Erikson

Thomas Erikson, Zweeds gedragsdeskundige en bestsellerauteur, onderzoekt hoe mensen zich in het dagelijks leven laten misleiden en hoe je dat doorziet. Meer over Thomas Erikson
Thomas Erikson
Omringd door leugenaars
In Omringd door leugenaars laat Erikson zien hoe waarheid en leugens in verschillende contexten door elkaar lopen, en hoe je ze leert onderscheiden.
Boek bekijken
€ 23,99
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Herman Koch
Korte geschiedenis van het bedrog
Herman Koch beschrijft in Korte geschiedenis van het bedrog de paradox dat waarheid soms minder geloofwaardig overkomt dan een goed geconstrueerde leugen.
Boek bekijken
€ 16,99
Nu besteld, woensdag in huis
Kritisch denken in een wereld vol desinformatie
Jeroen Ansink
Jeroen Ansink bespreekt hoe cognitieve misvattingen en desinformatie het publieke debat vergiftigen, en hoe kritisch denken hierin een tegenwicht biedt.

Filosofische diepgang: waarheid als fundamenteel vraagstuk

Voor filosofen is waarheid meer dan een feitenkwestie; het raakt aan de vraag hoe wij als mens de werkelijkheid kunnen kennen. Klassieke en hedendaagse denkers bieden hier uiteenlopende perspectieven op.

Friedrich Nietzsche
Voorbij goed en kwaad
Friedrich Nietzsche stelt in Voorbij goed en kwaad de 'wil tot waarheid' zelf ter discussie: waarom streven wij naar waarheid, en is dat eigenlijk wel altijd wenselijk?
Boek bekijken
€ 23,99
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
"De wereld is alles wat het geval is" - Wittgenstein onderzoekt in Tractatus hoe taal en waarheid zich tot elkaar verhouden. Uit: Tractatus
Otto Duintjer Woei-Lien Chong
Onuitputtelijk is de waarheid
Otto Duintjer benadrukt in Onuitputtelijk is de waarheid dat waarheid meer is dan feiten of correcte uitspraken: het is een zich voortdurend openbarende werkelijkheid.
Boek bekijken
€ 19,90
Nu besteld, dinsdag in huis

Waarheid in verhalen: literatuur en fictie

Ook in romans en jeugdboeken is de zoektocht naar waarheid een terugkerend motief. Personages worstelen met verborgen geschiedenissen, onbetrouwbare vertellers en de vraag of een objectieve werkelijkheid wel bestaat.

Jori Stam
De verdwijning van Sieger Somerman
In De verdwijning van Sieger Somerman van Jori Stam raakt hoofdpersoon Ema verstrikt in een wereld van algoritmes en deepfakes, waarin niets meer is wat het lijkt.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De verdwijning van Sieger Somerman - ‘Pakkend en uitdagend’
Bertrand Weegenaar
Bertrand Weegenaar noemt dit boek een 'krachtige lakmoesproef' voor onze tijd, waarin de fundamenten van wat wij werkelijkheid noemen op losse schroeven staan.
De waarheidscrisis Waarheid is geen vanzelfsprekendheid maar een democratisch fundament dat actief onderhouden moet worden, stelt Martine Prange - burgers en instituties moeten er samen voor blijven strijden.

Kritisch denken als tegenwicht

Wie waarheid serieus neemt, ontkomt niet aan het aanscherpen van het eigen denkvermogen. Diverse auteurs bieden praktische gereedschap om feiten van fictie te scheiden.

Leo Pot
Lulkoek
Leo Pot rekent in Lulkoek af met vijftig hardnekkige misvattingen, en laat zien hoe mensen hun waarheid vaak baseren op vooringenomenheid of bijgeloof.
Boek bekijken
€ 12,50
Nu besteld, woensdag in huis
Lulkoek - Hoe 50 waarheden van anderen zorgvuldig om zeep worden geholpen
Leo Pot
In deze preview legt Leo Pot uit waarom het ontmaskeren van lulkoek uiteindelijk een ode is aan de wetenschap en aan zorgvuldig denken.

Conclusie: waarheid blijft de moeite waard

Of het nu gaat om filosofische bespiegeling, journalistieke waarheidsvinding, juridische bewijsvoering of de spanning in een goed verhaal: waarheid blijft een begrip dat ons voortdurend uitdaagt. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat de zoektocht naar wat werkelijk waar is nooit voltooid is, maar juist daarom zo waardevol blijft. In een tijd van desinformatie en gepolariseerde meningen is het scherp houden van dit onderscheid geen luxe, maar noodzaak.

Boeken over 'waarheid' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'waarheid'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen