Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Justin Jansen: ‘De beste groeibedrijven zijn met vandaag én morgen bezig’ interview
10 mei 2021 | Bas Hakker

Justin Jansen en Tom Mom keken namens de Erasmus Universiteit jarenlang in de keuken bij groeibedrijven als Coolblue en Takeaway. Ze vertaalden deze kennis en inzichten in vijf concrete stappen in boekvorm: Naar een gezond groeibedrijf in vijf stappen. We spreken Justin Jansen.

Kan je iets vertellen over de achtergrond van het boek?
Mijn collega Tom Mom en ik doen aan de Erasmus Universiteit al jaren onderzoek naar groei. Hoe kan je een schaalbare organisatie bouwen? We zijn een tijd terug al begonnen met het intensief volgen van erkende groeibedrijven zoals Coolblue, Takeaway en Jumbo om van binnenuit te onderzoeken waardoor zij groeien. Voor ons is groeien trouwens wel iets breder dan alleen meer omzet en winst maken; het gaat om sneller, beter én duurzamer worden als bedrijf.

Ik las in jullie boek dat slechts vijf procent van de MKB-bedrijven echt groeit. Dat is wel weinig.
Zeker, vijf procent groeit snel, dat noemen wij de kopgroep en de helft van de MKB-bedrijven groeit niet en dat is het peloton. Het MKB is heel belangrijk als motor van de economie en als je dan ziet dat de helft achterop raakt dan is dat een probleem.

Kunnen ze niet groeien of willen ze niet?
Een probleem is dat het peloton wel leest wat er allemaal gebeurt in de wereld, maar ze zijn niet in staat om die grote trends - zoals 3D of duurzaamheid - te vertalen naar hun eigen bedrijf. Die eerste stap van de vertaalslag is al lastig, maar het wordt nog ingewikkelder als het gaat om het waarmaken en implementeren van nieuwe groeikansen. Het ontbreekt veel bedrijven vaak aan de juiste vaardigheden om vernieuwing door te voeren. De leiding van MKB-bedrijven is nog vaak te operationeel gericht. Ze weten alles van onderwerp X, maar denken niet na over morgen.

Het zijn vaak instandhouders?
Ja en als je alleen maar focust op omzet en wint ben je vaak te laat. Uit onderzoek blijkt dat hoe langer je geen tijd besteedt aan het ontwikkelen van nieuwe diensten, hoe lastiger het wordt om daarmee te starten. Als bezig zijn met de toekomst in jouw DNA zit dan wordt het steeds makkelijker. Een gevaar is ook om niet vast te houden aan de groei. Blijkbaar heb je dan een goed concept dat aansluit bij klantwensen, maar tijdens het groeien neemt de complexiteit van jouw organisatie toe en dan wordt het lastiger.

Jullie hebben dus die lessen van Coolblue en de andere groeibedrijven onderzocht en vertaald in groeiwetten voor het MKB?
Zeker. We deden meer dan 100 interviews bij soortgelijke bedrijven en hebben dus intensief onderzocht hoe ze het daar aanpakken. Bij Takeaway hebben we de groei van 250 naar 10.000 medewerkers morgen meemaken en zeer intensief gevolgd. Als MKB-bedrijf kom je die uitdagingen ook tegen en die kennis wilden wij delen.

Zag je tijdens het onderzoek een rode draad ontstaan in wat zij goed doen?
Ja, wij ontdekten patronen op basis van die interviews en op basis van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek dat er is gedaan naar groei en vernieuwing. Die kennis hebben wij vertaald naar wetenschappelijke publicaties, maar ook naar cases voor het onderwijs. We proberen mensen een beetje te helpen met die groei.

Wat is nu in de kern van wat je moet doen als MKB-bedrijf om zo’n koploper te worden?
De beste groeibedrijven zijn tegelijk met vandaag én morgen bezig. De meeste bedrijven focussen op vandaag, maar ze vinden het lastig om te investeren in morgen. Je moet tussen vandaag en morgen een slimme balans zoeken. De eerste stap is bijvoorbeeld dat je moet kijken waar de kansen liggen voor jouw bedrijf, het groeilandschap ontdekken. Maar we zeggen ook; bouw voort op waar je vandaag goed in bent.

Je moet wat er gebeurt in de wereld koppelen aan wat je kan.
Anders wordt het risico te groot. Dat zien we ook gebeuren bij de groeibedrijven; ze doen niet zomaar iets, maar nemen wat ze vandaag doen als basis en zoeken dan groeikansen. Coolblue gaat niet vanuit het niks de energie in. Ze bouwen verder op de kennis die ze hebben om klanten goed te bedienen, op de perfecte klantreis. In plaats van dat ze die kennis gebruiken voor een e-commerce platform koppelen ze dat nu aan de energiemarkt. Zo hoef je alleen nog maar kennis op te doen van de nieuwe markt en voor de rest blijft alles hetzelfde. Je moet altijd jouw kerncompetenties blijven toepassen. Dan is vandaag en morgen goed te combineren.

Even concreet: hoe werkt het hoofd van Coolblue-baas Pieter Zwart? Is dat iemand die denkt: ik moet vandaag mijn spullen leveren, maar hij denkt ook na over wat er in de wereld gebeurt?
Dat klopt, hij weet dat de energietransitie een enorme groeimarkt is. Er is veel aandacht voor duurzaamheid en dat betekent dat er veel vraag is naar soortgelijke producten. Pieter zag in dat er ooit een einde aan de bestaande groei van Coolblue zou komen en dat ze verder moesten denken. Voorbij aan vandaag. Bij Jumbo zien ze ook in dat mensen niet per se meer naar de supermarkt gaan voor het noodzakelijke, maar dat ze iets willen beleven. En dus komen ze met een foodmarket waarbij het veel meer gaat om verse maaltijden in plaats van om voorverpakte producten. Daarom investeren zij ook in nieuwe concepten zoals receptensite Smulweb…La Place is natuurlijk ook een strategische overname. Jumbo had weinig kennis over het bereiden van maaltijden, maar door die overname kochten zij die kennis in. Dus straks zie je die kennis van maaltijden bereiden in de supermarkten terug. Mensen als Jitse Groen van Take Away en Pieter Zwart zijn de echte ondernemers, maar je moet ook managers hebben zodat alles blijft doorlopen.

Het lijkt alsof die CEO’s veel tijd hebben vrijgemaakt om over de toekomst na te denken.
Wij zagen dat ze goed nadenken over wat ze wel en niet delegeren. Nadenken over de groeiactiviteiten van het bedrijf besteden ze niet uit.

Je kijkt dus naar de kansen, maar op een gegeven moment moet je het echt gaan doen.
Wij noemen dat het vliegwieleffect. Hoe kan je iets gaan doen dat andere onderdelen van jouw organisatie versterkt? Hoe sterker dat effect: hoe meer je die activiteit moet gaan omarmen. Soms betekent het dat je juist iets verlieslatend moet doen, maar het is belangrijk voor het geheel. Takeaway is bijvoorbeeld zelf gaan bezorgen. Dat kost nog geld, maar ze versterken daardoor het platform. Er komen restaurants bij die zelf geen bezorgdienst hebben, de duurdere restaurants. Je moet kijken hoe deze kans de rest van jouw bedrijf helpt. Pieter Zwart zegt bijvoorbeeld; als je zonnepanelen bestelt, krijg je ook korting op een duurzame wasmachine.

En dan ga je naar de implementatie?
Zeker, en belangrijk is dan altijd om een goed groeiverhaal te hebben. Je moet mensen echt meenemen, je verandert namelijk het bedrijf. Nu Coolblue gaat veranderen, zal ook het DNA van het bedrijf anders worden en dat moet je overal uitleggen. Mensen vinden vernieuwing immers altijd spannend en je hebt veel mensen nodig.


Naar een gezond groeibedrijf in vijf stappen - Succesvol zijn en blijven preview
23 maart 2021 | Justin Jansen

Met dit boek leiden we je in vijf stappen naar een gezond groeibedrijf. Een onderneming die slimmer wordt, toekomstgericht is en zichzelf steeds vernieuwt. We geven je een kijkje achter de schermen van succesvolle groeibedrijven als Takeaway, Coolblue, Jumbo en YoungCapital. Wat kan je van hen leren en toepassen?

In Naar een gezond groeibedrijf in vijf stappen geven we volop tips en tools voor het bouwen van een toekomstbestendig bedrijf. Zo blijf je als ondernemer succesvol, nu én in de toekomst.

De wereld om ons heen verandert in een razend tempo. Daardoor veranderen de behoeften van klanten en staan traditionele verdienmodellen sterk onder druk. Voor je het goed en wel doorhebt, heeft een startend bedrijf of grote internationale concurrent de markt opengebroken.

Afwachten, de veranderingen aanpakken met klassieke oplossingen of alleen maar bedreigingen zien, zijn geen goede ideeën. Het is belangrijker dan ooit om in te spelen op de kansen die voor je liggen. Hiervoor moet je steeds meer over de grenzen van je eigen expertise, branche of regio kijken. Nieuwe groeipaden ontdekken en bewandelen is een must. Kortom: je moet bouwen aan een gezond groeibedrijf!

Gezond groeien is veel meer dan groter worden alleen. Het gaat er ook om dat je slimmer, wendbaarder en duurzamer wordt. In de praktijk blijkt dit een lastige klus. We zien dat een grote groep ondernemers achterblijft.

In dit boek presenteren we vijf stappen om als bedrijf gezond te groeien en succesvol te zijn en blijven in een veranderende wereld. Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met een praktische samenvatting zodat je zelf aan de slag kunt. Deze vijf stappen staan centraal:

1 Verken het groeilandschap

Wat zijn belangrijke trends, hoe verandert de omgeving om je heen? Welke impact heeft dat op je klanten: zijn er behoeften waarin je nog niet voorziet, of zijn er nieuwe klantbehoeften in opkomst? Kun je sommige van je huidige kerncompetenties hiervoor inzetten? Zo identificeer je mogelijke groeikansen.

2 Ontdek de groeiformule
Hoe bepaal je op welke groeipaden je gaat inzetten?  Wat leer je van klanten? Ben je een groeiplatform aan het bouwen waarbij je mogelijke nieuwe groeipaden de rest van je business versterken? Hoe makkelijk kun je aan de benodigde nieuwe expertise komen om de nieuwe kansen te ontwikkelen?

3 Vertel het groeiverhaal

Gezond groeien brengt onzekerheid met zich mee. Je moet een sterk groeiverhaal ontwikkelen en overbrengen. Hoe doe je dat? Hoe creëer je een collectieve groeiambitie? Hoe raak je het hoofd, hart en handen van je medewerkers, klanten, financiers, partners, etc?

4 Ontwikkel collectieve groeivaardigheden
Gezond groeien doe je niet alleen! Maar hoe bouw je een winnend leiderschapsteam dat volledig toegewijd is aan het groeiverhaal en hoe schep je een groeiklimaat waarin andere mensen ook ambitieuze doelen nastreven en ondernemend zijn?

5 Versterk de groeimotor
De reis stopt hier niet. Blijf dynamisch en houd de groei vast! Hoe bouw je de huidige kern van het bedrijf uit en haal je meer marge uit je bestaande activiteiten? Hoe schaal je de nieuwe groeipaden op en zorg je dat je het groeilandschap opnieuw gaat verkennen?

De inzichten die we in dit boek presenteren, zijn gebaseerd op grondig wetenschappelijk onderzoek. Al twintig jaar bestuderen we vanuit de Erasmus Universiteit Rotterdam hoe bedrijven gezond weten te groeien. Daarbij gaat het om grote, lang bestaande ondernemingen, maar ook om start-ups, scale-ups en het midden- en kleinbedrijf.  We trainen al jaren ondernemers, leiders en teams om dit alles goed in de vingers te krijgen.

De bedrijven die we gebruiken als rode draad - Coolblue, Jumbo, Takeaway en YoungCapital - zijn inspirerend, niet alleen omdat ze een enorme groei hebben weten te realiseren, maar vooral omdat ze voorlopers zijn in het managen van hun bedrijf, het aansturen van mensen en het ontdekken, verkennen en ontwikkelen van nieuwe groeipaden.

Justin Jansen is hoogleraar Ondernemerschap aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit en academisch directeur van het Erasmus Centre for Entrepreneurship. Hij is onder andere bekend van de Top-250 Groeibedrijven en het ScaleUp Dashboard en doet al meer dan twintig jaar onderzoek bij succesvolle Nederlandse groeibedrijven.
Tom Mom is hoogleraar Strategische Groei en Implementatie aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit en academisch directeur van de RSM Executive-MBA opleiding. Zijn onderzoek richt zich op strategische vernieuwing en het wendbaarder en duurzamer maken van organisaties. Hij traint en adviseert ondernemers en leidinggevenden die hun organisatie gezond willen laten groeien.
Ze zijn de auteurs van Naar een gezond groeibedrijf in vijf stappen.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden