M.J.J.R. van Mourik,
H.P.M. van Bijnen
De eigen woning in de Wet IB 2001. Editie 2024
Paperback Nederlands 2024 5e druk 9789012409780Levertijd ± 6 werkdagen
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Samenvatting
De eigenwoningregeling in de Wet IB 2001 is continu in beweging. De regeling is na 2001 veelvuldig gewijzigd. Met enige regelmaat verschijnt interessante rechtspraak en duikt de woning op in het politieke debat en in de literatuur.
In dit boek wordt de wet- en regelgeving beschreven en is de relevante rechtspraak en literatuur opgenomen. Evenals in de vorige drukken wordt de nodige diepgang niet geschuwd. Hierdoor blijven de achtergronden van de diverse deelregelingen niet onderbelicht. Door de opname van talrijke casusposities zullen de beroepspraktijk en de student zich snel thuis voelen in het boek. Waar nodig wordt de regeling blootgesteld aan een kritische noot. Naast de diverse deelregelingen, zoals het begrip eigen woning, de bijleenregeling en de aflossingseis, krijgen thema's als trouwen, scheiden en overlijden ruim aandacht.
Trefwoorden
Specificaties
ISBN13:9789012409780
Taal:Nederlands
Bindwijze:paperback
Aantal pagina's:732
Uitgever:Lefebvre SDU
Druk:5
Verschijningsdatum:3-10-2024
Hoofdrubriek:Juridisch
Jongbloed:Belastingrecht - Inkomstenbelasting
Serie:Fiscale geschriften
Lezersrecensies
Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!
Inhoudsopgave
Lijst van afkortingen / 17
1. Inleiding / 21
1.1 Hypotheekrenteaftrek / 21
1.2 Periode 2001-2013 / 21
1.3 Herziening eigenwoningregeling in 2013 / 22
1.4 Periode 2014-2024 / 23
1.5 Hoofdlijnen en verantwoording / 24
2. Eigenlijke eigen woning / 29
2.1 Inleiding / 29
2.2 Eigenwoningobject / 29
2.2.1 Inleiding / 29
2.2.2 Gebouw / 30
2.2.3 Duurzaam aan een plaats gebonden schip of woonwagen / 30
2.2.4 Zelfstandige wooneenheid / 31
2.2.5 Aanhorigheden / 33
2.2.6 Personen die behoren tot zijn huishouden / 34
2.2.7 Anders dan tijdelijk als hoofdverblijf / 36
2.2.8 Ter beschikking staan / 38
2.2.9 Eigendom / 40
2.2.10 Economische eigendom / 41
2.2.11 Lidmaatschapsrecht van coöperatie of woonvereniging / 44
2.2.12 Rechten van vruchtgebruik, bewoning of gebruik krachtens erfrecht / 44
2.2.13 Voor zover dat / 46
2.3 Eigenwoningsubject / 47
2.3.1 Algemeen / 47
2.3.2 Voordelen, kosten en lasten / 48
2.3.3 Belang bij waardeverandering / 49
2.3.4 Meetrekregel / 54
2.4 Tijdelijke terbeschikkingstelling / 57
2.4.1 Algemeen / 57
2.4.2 Woning blijft eigenlijke eigen woning / 57
2.4.3 Tijdelijk ter beschikking stellen / 59
2.4.4 Object van terbeschikkingstelling / 60
2.5 Kamerverhuurvrijstelling / 62
2.5.1 Achtergrond / 62
2.5.2 Opbrengsten uit ter beschikking stellen / 63
2.5.3 Anders dan voor korte duur en inschrijving op hetzelfde adres / 64
2.5.4 Object van terbeschikkingstelling / 65
2.6 Partners: één hoofdverblijf / 66
2.6.1 Algemeen / 66
2.6.2 Begrip ‘partner’ / 67
2.6.3 Twee hoofdverblijven, wél partner / 68
2.6.4 Reikwijdte lid 8 / 69
2.6.5 Fictieve eigen woning / 71
2.6.6 Welke woning in box 1? / 71
2.6.7 Formele aspecten / 72
3. Fictieve eigen woning / 75
3.1 Algemeen / 75
3.2 Verkoopfictie / 77
3.2.1 Algemeen / 77
3.2.2 Verwijzing naar eigenlijke eigen woning / 78
3.2.3 Leegstaan en bestemd voor verkoop / 81
3.2.4 In het kalenderjaar of een van de voorafgaande drie jaren / 82
3.2.5 Herleving eigenwoningstatus na verhuur / 84
3.2.6 Partners met ieder een eigen hoofdverblijf / 87
3.3 Nieuwbouwfictie / 88
3.3.1 Algemeen / 88
1. Inleiding / 21
1.1 Hypotheekrenteaftrek / 21
1.2 Periode 2001-2013 / 21
1.3 Herziening eigenwoningregeling in 2013 / 22
1.4 Periode 2014-2024 / 23
1.5 Hoofdlijnen en verantwoording / 24
2. Eigenlijke eigen woning / 29
2.1 Inleiding / 29
2.2 Eigenwoningobject / 29
2.2.1 Inleiding / 29
2.2.2 Gebouw / 30
2.2.3 Duurzaam aan een plaats gebonden schip of woonwagen / 30
2.2.4 Zelfstandige wooneenheid / 31
2.2.5 Aanhorigheden / 33
2.2.6 Personen die behoren tot zijn huishouden / 34
2.2.7 Anders dan tijdelijk als hoofdverblijf / 36
2.2.8 Ter beschikking staan / 38
2.2.9 Eigendom / 40
2.2.10 Economische eigendom / 41
2.2.11 Lidmaatschapsrecht van coöperatie of woonvereniging / 44
2.2.12 Rechten van vruchtgebruik, bewoning of gebruik krachtens erfrecht / 44
2.2.13 Voor zover dat / 46
2.3 Eigenwoningsubject / 47
2.3.1 Algemeen / 47
2.3.2 Voordelen, kosten en lasten / 48
2.3.3 Belang bij waardeverandering / 49
2.3.4 Meetrekregel / 54
2.4 Tijdelijke terbeschikkingstelling / 57
2.4.1 Algemeen / 57
2.4.2 Woning blijft eigenlijke eigen woning / 57
2.4.3 Tijdelijk ter beschikking stellen / 59
2.4.4 Object van terbeschikkingstelling / 60
2.5 Kamerverhuurvrijstelling / 62
2.5.1 Achtergrond / 62
2.5.2 Opbrengsten uit ter beschikking stellen / 63
2.5.3 Anders dan voor korte duur en inschrijving op hetzelfde adres / 64
2.5.4 Object van terbeschikkingstelling / 65
2.6 Partners: één hoofdverblijf / 66
2.6.1 Algemeen / 66
2.6.2 Begrip ‘partner’ / 67
2.6.3 Twee hoofdverblijven, wél partner / 68
2.6.4 Reikwijdte lid 8 / 69
2.6.5 Fictieve eigen woning / 71
2.6.6 Welke woning in box 1? / 71
2.6.7 Formele aspecten / 72
3. Fictieve eigen woning / 75
3.1 Algemeen / 75
3.2 Verkoopfictie / 77
3.2.1 Algemeen / 77
3.2.2 Verwijzing naar eigenlijke eigen woning / 78
3.2.3 Leegstaan en bestemd voor verkoop / 81
3.2.4 In het kalenderjaar of een van de voorafgaande drie jaren / 82
3.2.5 Herleving eigenwoningstatus na verhuur / 84
3.2.6 Partners met ieder een eigen hoofdverblijf / 87
3.3 Nieuwbouwfictie / 88
3.3.1 Algemeen / 88
3.3.2 Verwijzing naar eigenlijke eigen woning / 88
3.3.3 In het kalenderjaar of een van de daaropvolgende drie jaren / 92
3.3.4 Leegstaande woning / 93
3.3.5 Woning in aanbouw / 94
3.3.6 Aannemelijk maken / 96
3.3.7 Verhuisdatum / 98
3.4 Scheidingsfictie / 98
3.4.1 Algemeen / 98
3.4.2 Ander hoofdverblijf / 100
3.4.3 Gewezen partner; echtgenoten / 100
3.4.4 Gewezen partner; informele relaties / 102
3.4.5 Hoofdverblijf voor gewezen partner / 104
3.4.6 Ten hoogste twee jaren / 105
3.4.7 Ontlopen van overgang naar box 3 / 108
3.4.8 Verkoopfictie ná scheidingsfictie / 109
3.4.9 Positie achterblijvende belastingplichtige / 111
3.4.10 Woning in aanbouw en scheiding / 111
3.5 Verpleegfictie / 112
3.5.1 Algemeen / 112
3.5.2 Verpleeg- of verzorgingshuis vanwege medische redenen of ouderdom / 112
3.5.3 Aanvang fictie / 113
3.5.4 Einde fictie / 114
3.5.5 Ontlopen van overgang naar box 3 / 116
3.5.6 Samenloop met scheidingsfictie / 119
3.6 Uitzendfictie / 119
3.6.1 Algemeen / 119
3.6.2 Niet langer eigenlijke eigen woning? / 120
3.6.3 Ten minste een jaar eigenlijke eigen woning / 121
3.6.4 Partner verhuist mee / 123
3.6.5 Tijdelijk als hoofdverblijf niet anders dan tijdelijk / 125
3.6.6 Niet ter beschikking stellen / 126
3.6.7 Aan derden / 128
3.6.8 Geen belastbare inkomsten uit andere eigen woning / 131
3.6.9 Tezamen met zijn partner / 133
3.6.10 Sindsdien en gedurende die periode / 133
3.6.11 Partner verhuist niet mee / 135
3.6.12 Op verzoek / 137
3.6.13 Eindtijdstip / 138
4. Schuld en causaal verband / 139
4.1 Inleiding / 139
4.2 Verwerven van een eigen woning / 140
4.2.1 Inleiding / 140
4.2.2 Echte verwerving / 140
4.2.3 Fictieve verwerving / 141
4.2.4 Partiële verwerving / 143
4.2.5 In aanmerking nemen / 144
4.2.6 Verwervingskosten / 144
4.3 Verbetering of onderhoud van een eigen woning / 146
4.3.1 Verwerving versus verbetering versus onderhoud / 146
4.3.2 Kosten voor verbetering of onderhoud / 147
4.3.3 Staven met schriftelijke bescheiden / 150
4.4 Causaal verband tussen schuld en eigen woning / 151
4.4.1 Inleiding / 151
4.4.2 Historische methode / 152
4.4.3 Oogmerkvereiste / 153
4.4.4 Arresten van 22 oktober 2004, BNB 2005/135-137 / 154
4.4.5 Commentaar / 157
4.4.6 Postfinanciering / 161
4.4.7 Verbetering of onderhoud: zesmaandsgoedkeuringen / 162
4.4.8 Verbetering of onderhoud: verbouwingsdepot / 166
4.4.9 Verwerven van een nieuwbouwwoning: nieuwbouwdepot / 170
4.5 Bijzondere vormen van causaal verband / 173
4.5.1 Herbesteden van een schuld / 174
4.5.2 Herfinancieren van een schuld / 176
4.5.3 Herkwalificeren van een schuld / 178
4.5.4 Gemengde schulden / 181
5. Bijleenregeling / 185
5.1 Inleiding / 185
5.2 Hoofdlijnen / 186
5.3 Doelstellingen en achtergronden / 187
5.3.1 Materieel een box 3-schuld; gelijke behandeling / 187
5.3.2 Alternatief vervreemdingssaldo / 188
5.3.3 Financieren met eigen middelen / 189
5.3.4 Geen vrijgekomen middelen, wél bijleenregeling / 190
5.4 Vervreemden van een eigen woning / 191
5.4.1 Inleiding / 191
5.4.2 Echte vervreemding / 192
5.4.3 Fictieve vervreemding / 192
5.4.4 Partiële vervreemding / 196
5.4.5 In aanmerking nemen / 196
5.5 Vervreemdingssaldo eigen woning / 197
5.5.1 Algemeen / 197
5.5.2 Tegenprestatie / 198
5.5.3 Vervreemdingskosten / 199
5.5.4 Aftrekbare eigenwoningschuld / 200
5.5.5 Negatief vervreemdingssaldo / 202
5.5.6 Eigenwoningreserve / 204
5.6 Invloed op eigenwoningschuld / 206
5.6.1 Inleiding / 206
5.6.2 Maximale eigenwoningschuld / 206
5.6.3 Afname eigenwoningreserve / 208
5.6.4 Voorbeelden / 210
5.6.5 Verhuisregeling / 213
5.7 Partners / 221
5.7.1 Inleiding / 221
5.7.2 Economische benadering / 222
5.7.3 Vervreemdingssaldo en eigenwoningreserve / 224
5.7.4 Eigenwoningschuld; voorbeelden / 225
5.7.5 Art. 3.119a, lid 10, Wet IB 2001 nader bekeken / 230
5.7.6 Partnerregeling / 235
6. Aflossingseis / 249
6.1 Inleiding / 249
6.2 Annuïtair of lineair aflossingsschema / 252
6.2.1 Formule, annuïteit en leningdelen / 252
6.2.2 Gedurende de looptijd ten minste annuïtair / 252
6.2.3 Looptijd, startschuld en rentevoet / 254
6.2.4 Contractueel en feitelijk / 255
6.2.5 Tweede lening (Blokhypotheek) / 256
6.2.6 Bouwlening / 257
6.3 Herijken annuïtair aflossingsschema / 257
6.3.1 Algemeen / 257
6.3.2 Aflossingsstand / 260
6.3.3 Verhuisregeling / 267
6.3.4 Extra aflossen / 277
6.4 Partners / 279
6.4.1 Inleiding / 279
6.4.2 Voorbeeld aflossingsstand / 280
6.4.3 Voorbeeld verhuisregeling / 285
6.4.4 De aflossingseis bij partners nader bekeken / 290
6.5 Aflossingsachterstand / 299
6.5.1 Toetsmoment 31 december / 299
6.5.2 Extra toetsmomenten / 302
6.6 Informatieplicht / 304
7. Overgangsrecht bestaande eigenwoningschuld / 307
7.1 Inleiding / 307
7.2 Achtergrond en wetsystematiek / 307
7.2.1 Eerbiedigende werking / 307
7.2.2 Verhouding tot afdeling 3.6 van de Wet IB 2001 / 308
7.3 Bestaande eigenwoningschuld / 309
7.3.1 Algemeen / 309
7.3.2 Hoofdregel / 310
7.3.3 Tijdelijk huren / 310
7.3.4 Overeenkomst tot verwerving / 311
7.3.5 Overeenkomst voor verbetering of onderhoud / 315
7.3.6 Tijdelijke verhuur / 316
7.3.7 Ondernemerswoning / 317
7.3.8 Starterslening / 319
7.4 Vermindering bestaande eigenwoningschuld; oversluitregeling / 320
7.4.1 Vermindering door aflossing / 320
7.4.2 Uitzondering: oversluiten / 321
7.4.3 Andere gevallen? / 324
7.5 Verhuisregeling / 326
7.5.1 Gevolgen voor bestaande eigenwoningschuld / 326
7.5.2 Verhuisregeling versus oversluitregeling / 329
7.6 Vermindering door bijleenregeling / 330
7.7 Partners / 331
7.7.1 Algemeen / 331
7.7.2 Art. 10bis.1, lid 3, laatste volzin, Wet IB 2001 nader bekeken / 336
8. Aftrekbeperkingen / 345
8.1 Inleiding / 345
8.2 Wetsystematiek / 345
8.2.1 Aflossingseis / 345
8.2.2 Bestaande eigenwoningschuld / 346
8.3 Dertigjaarstermijn renteaftrek / 346
8.3.1 Inleiding / 346
8.3.2 Duur dertigjaarstermijn / 347
8.3.3 Voortzetten dertigjaarstermijn / 350
8.3.4 Partners / 359
8.4 Verwerven van de partner / 362
8.5 Schulden aan de partner / 364
8.5.1 Algemeen / 364
8.5.2 Verrekenstelsels / 367
8.5.3 Vergoedingsplicht van art. 1:87 BW / 368
8.6 Erfrechtelijke schulden / 372
8.7 Bijlenen of meefinancieren van renten en kosten / 374
8.7.1 Renten van schulden / 374
8.7.2 Kosten van geldleningen / 375
8.8 Samenloop van aftrekbeperkende maatregelen / 377
8.9 Invloed op vervreemdingssaldo eigen woning / 379
9. Belastbare inkomsten uit eigen woning / 381
9.1 Inleiding / 381
9.2 Voordelen uit eigen woning; eigenwoningforfait / 381
9.2.1 Inleiding / 381
9.2.2 Forfaitaire benadering / 382
9.2.3 Eigenwoningwaarde / 384
9.2.4 Forfaitpercentage / 388
9.2.5 Toepassing forfait naar tijdsgelang / 390
9.2.6 Voordelen uit tijdelijke terbeschikkingstelling / 391
9.2.7 Genieten van voordelen / 393
9.2.8 Genietingsmoment / 394
9.3 Renten en kosten / 394
9.3.1 Inleiding / 394
9.3.2 Wat zijn renten? / 395
9.3.3 Kosten van geldleningen / 401
9.3.4 Drukken van renten en kosten / 403
9.3.5 Aftrektijdstip / 407
9.3.6 Vooruitbetalen van renten en kosten / 409
9.4 Voljaarspartners; vrije toerekening / 414
9.4.1 Gezamenlijke keuze voor onderlinge verhouding / 414
9.4.2 Achtergronden / 415
9.4.3 Voljaarspartners / 415
9.4.4 Vrije toerekening belastbare inkomsten uit eigen woning (techniek) / 416
9.4.5 Toerekening bij helfte / 418
9.4.6 Tot stand gekomen onderlinge verhouding wijzigen / 419
10. Buitenlandse belastingplicht en migratie / 421
10.1 Inleiding / 421
10.2 Woonstaat / 421
10.2.1 Nationaal recht; artikel 4 AWR / 421
10.2.2 Verdragswoonstaat / 423
10.3 Eigen woning in Nederland / 424
10.3.1 Nationaal recht / 424
10.3.2 Bilaterale belastingverdragen / 425
10.4 Kwalificerende buitenlandse belastingplichtigen / 426
10.4.1 Inleiding / 426
10.4.2 Woonlandcriterium / 428
10.4.3 Inkomenseis / 428
10.4.4 Inkomensverklaring / 430
10.4.5 Aanwijzen als kwalificerend / 430
10.4.6 Heffingsgrondslag / 434
10.4.7 Invloed op partnerschap / 435
10.4.8 Verwerven en vervreemden / 437
10.5 Migratie en eigenwoningschuld / 438
10.5.1 Inleiding / 438
10.5.2 Kwalificerend en negatieve inkomsten uit eigen woning / 439
10.5.3 Niet-kwalificerend; emigratie / 439
10.5.4 Niet-kwalificerend; immigratie / 444
11. Diverse onderwerpen / 449
11.1 Inleiding / 449
11.2 Werkruimteregeling / 449
11.2.1 Algemeen / 449
11.2.2 Begrip ‘werkruimte‘ / 451
11.2.3 Kwalificerend versus niet-kwalificerend / 452
11.2.4 Zelfstandigheidscriterium / 452
11.2.5 Inkomenscriterium / 453
11.2.6 Invloed (huwelijks)vermogensregime en rechtsvorm / 457
11.3 Erfpacht- en opstalcanons / 461
11.3.1 Economisch vergelijkbaar met renten / 461
11.3.2 Afkopen en vooruitbetalen / 461
11.3.3 Erfpachtconstructies / 462
11.4 Restschulden / 464
11.4.1 Restschuldfaciliteit / 465
11.4.2 Geen onderdeel eigenwoningschuld / 466
11.4.3 Herfinancieren / 467
11.4.4 Causaal verbonden restschuld / 468
11.5 Op 31 december 1995 bestaande hypothecaire schulden / 469
11.6 Aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld / 471
11.6.1 Algemeen / 471
11.6.2 Voordelen en aftrekbare kosten / 473
11.6.3 Partners / 475
11.6.4 Vooruit of achteraf betalen / 477
11.6.5 Afbouw Hillen-aftrek met ingang van 1 januari 2019 / 479
11.7 Tariefmaatregel aftrekbare kosten eigen woning / 480
11.7.1 Inleiding / 480
11.7.2 Reikwijdte / 481
11.7.3 Vormgeving / 482
11.7.4 Voljaarspartners / 483
12. Invloed huwelijksvermogensregime / 485
12.1 Inleiding / 485
12.2 Wettelijke gemeenschap van goederen / 485
12.3 Boedelmenging; doorschuifregeling / 486
12.3.1 Woning en schuld(en) vallen in huwelijksgemeenschap / 486
12.3.2 Voorhuwelijks eigenwoningverleden / 488
12.4 Invloed huwelijksvermogensregime; casus / 490
12.4.1 Inleiding / 490
12.4.2 Wettelijke gemeenschap van goederen van art. 1:94 (oud) BW / 491
12.4.3 Wettelijke gemeenschap van goederen van art. 1:94 BW / 496
12.4.4 Geen huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap / 505
13. (Echt)scheiding / 511
13.1 Inleiding / 511
13.2 Eigenwoningschuld / 511
13.2.1 Algemeen / 511
13.2.2 Verdeling (huwelijks)gemeenschap / 514
13.2.3 Verrekenstelsels en vergoedingsplichten: invloed op vervreemdingssaldo / 528
13.2.4 Verwerven door koop en levering / 531
13.3 Toerekening voordelen en aftrekbare kosten / 537
13.3.1 Algemeen / 537
13.3.2 Wie geniet de voordelen – algemeen? / 538
13.3.3 Op wie drukken de renten – algemeen? / 538
13.3.4 (Ontbonden) huwelijksgemeenschap / 545
13.3.5 Eenvoudige gemeenschap / 549
13.4 Eigenwoninggerelateerde partneralimentatie / 554
13.4.1 Partneralimentatie / 554
13.4.2 Eigenwoninggerelateerd / 556
13.4.3 Informele relaties / 559
14. Overlijden / 563
14.1 Inleiding / 563
14.2 ‘Krachtens erfrecht’ / 563
14.3 Doorschuifregeling / 564
14.3.1 Woning en schuld(en) krachtens erfrecht naar partner / 564
14.3.2 Eigenwoningverleden ontstaan vóór of dóór overlijden / 565
14.4 Wettelijke verdeling / 567
14.4.1 Civielrechtelijk / 567
14.4.2 Causaal verband / 569
14.4.3 (De)fiscalisering overbedelingsschuld / 569
14.4.4 Doorschuifregeling / 570
14.4.5 Informele relaties / 574
14.5 Legaat van een eigen woning / 574
14.5.1 Causaal verband / 574
14.5.2 Doorschuifregeling / 575
14.5.3 Herfinancieren door niet-partner/legataris / 577
14.5.4 (De)fiscalisering inbrengschuld / 578
14.6 Rechten van vruchtgebruik, bewoning of gebruik krachtens erfrecht / 579
14.6.1 Schuldtoerekening aan vruchtgebruiker / 579
14.6.2 Doorschuifregeling / 582
14.6.3 Turboverdeling / 583
14.6.4 (De)fiscalisering inbrengschuld / 586
14.6.5 Vervreemding door vruchtgebruiker krachtens erfrecht / 586
14.7 Verdeling nalatenschap tussen deelgenoten / 590
14.7.1 Diverse situaties / 590
14.7.2 Causaal verband / 591
14.7.3 Doorschuifregeling / 592
14.7.4 (De)fiscalisering overbedelingsschuld / 595
14.7.5 ‘Verdelingsvruchtgebruik’ / 595
15. Kapitaalverzekering eigen woning en eigenwoningbanksparen / 599
15.1 Inleiding / 599
15.2 Algemene verzekeringsaspecten / 602
15.2.1 Het begrip kapitaalverzekering / 602
15.2.2 Partijen levensverzekeringsovereenkomst / 603
15.2.3 Totstandkoming kapitaalverzekering / 604
15.3 Op 31 december 2012 bestaande overeenkomsten / 605
15.4 Voorwaarden KEW, SEW en BEW / 608
15.4.1 Algemeen / 608
15.4.2 Aflossing eigenwoningschuld; KEW/SEW/BEW-clausule / 609
15.4.3 Jaarlijkse premiebetaling / 611
15.4.4 Bandbreedte-eis / 614
15.4.5 Toegestane uitvoerders / 616
15.4.6 Eenmalige uitkering of deblokkering / 617
15.4.7 Verzekerde personen / 618
15.5 Voordeel uit KEW, SEW of BEW / 618
15.6 Fictieve uitkeringen / 620
15.6.1 Algemeen / 620
15.6.2 Bandbreedte-eis / 623
15.6.3 Looptijd verzekering / 627
15.6.4 Geen verhoging kapitaal of premie/inleg / 628
15.7 Vrijstelling KEW, SEW en BEW / 630
15.7.1 Algemeen / 630
15.7.2 Voorwaarden / 631
15.7.3 Omvang vrijstelling / 635
15.7.4 Formule belast rentebestanddeel / 638
15.7.5 Levenvrijstelling; imputatie / 639
15.7.6 Imperatieve vrijstelling / 640
15.7.7 Voljaarspartners: uitkering toerekenen bij helfte / 641
15.7.8 Overlijden; KEW / 642
15.7.9 Overlijden; SEW en BEW / 645
15.8 Verhuisregeling / 648
15.8.1 Algemeen / 648
15.8.2 Soepele vrijstellingsvoorwaarden / 649
15.8.3 Kapitaalverzekering herleeft als KEW / 650
15.9 Expatregeling / 653
15.9.1 Algemeen / 653
15.9.2 Soepele vrijstellingsvoorwaarden / 655
15.9.3 Uitstel van betaling; conserverende aanslag bij emigratie / 656
15.9.4 Kapitaalverzekering ‘herleeft’ als KEW; remigratie / 657
15.10 Omzetting KEW, SEW of BEW / 661
15.10.1 Geruisloze omzetting; behoud van overgangsrecht / 661
15.10.2 Omzetten in twee soortgelijke producten; splitsing / 662
15.10.3 Nadere voorwaarden geruisloze omzetting KEW / 662
15.11 Aangaan en beëindiging partnerschap / 666
15.11.1 Geruisloze omzetting; behoud van overgangsrecht / 666
15.11.2 Goedkeuringen / 667
15.12 Beperking renteaftrek na gebruik vrijstelling / 668
15.12.1 Aftrekbeperkende maatregel / 668
15.12.2 Uitzonderingen / 670
15.13 Diverse onderwerpen / 676
15.13.1 Kapitaalverzekering in box 3 / 676
15.13.2 Gesplitste verzekeringen / 677
15.13.3 Woonwinkelpand / 677
15.13.4 Faillissement bank en SEW / 678
15.14 Op 31 december 2000 bestaande kapitaalverzekeringen / 678
15.14.1 Vier categorieën / 679
15.14.2 Regels Wet IB 1964 / 679
15.14.3 Overgang naar eigenwoningregeling / 680
15.14.4 Kapitaalverzekeringen in box 3 / 683
15.14.5 Imputatie / 687
15.15 Schenk- en erfbelasting / 690
Bijlage – Wetsartikelnummers / 693
Jurisprudentieregister / 695
Register besluiten, kennisgroepstandpunten en vragen & antwoorden / 715
Lijst van aangehaalde literatuur / 719
Trefwoordenregister / 727
3.3.3 In het kalenderjaar of een van de daaropvolgende drie jaren / 92
3.3.4 Leegstaande woning / 93
3.3.5 Woning in aanbouw / 94
3.3.6 Aannemelijk maken / 96
3.3.7 Verhuisdatum / 98
3.4 Scheidingsfictie / 98
3.4.1 Algemeen / 98
3.4.2 Ander hoofdverblijf / 100
3.4.3 Gewezen partner; echtgenoten / 100
3.4.4 Gewezen partner; informele relaties / 102
3.4.5 Hoofdverblijf voor gewezen partner / 104
3.4.6 Ten hoogste twee jaren / 105
3.4.7 Ontlopen van overgang naar box 3 / 108
3.4.8 Verkoopfictie ná scheidingsfictie / 109
3.4.9 Positie achterblijvende belastingplichtige / 111
3.4.10 Woning in aanbouw en scheiding / 111
3.5 Verpleegfictie / 112
3.5.1 Algemeen / 112
3.5.2 Verpleeg- of verzorgingshuis vanwege medische redenen of ouderdom / 112
3.5.3 Aanvang fictie / 113
3.5.4 Einde fictie / 114
3.5.5 Ontlopen van overgang naar box 3 / 116
3.5.6 Samenloop met scheidingsfictie / 119
3.6 Uitzendfictie / 119
3.6.1 Algemeen / 119
3.6.2 Niet langer eigenlijke eigen woning? / 120
3.6.3 Ten minste een jaar eigenlijke eigen woning / 121
3.6.4 Partner verhuist mee / 123
3.6.5 Tijdelijk als hoofdverblijf niet anders dan tijdelijk / 125
3.6.6 Niet ter beschikking stellen / 126
3.6.7 Aan derden / 128
3.6.8 Geen belastbare inkomsten uit andere eigen woning / 131
3.6.9 Tezamen met zijn partner / 133
3.6.10 Sindsdien en gedurende die periode / 133
3.6.11 Partner verhuist niet mee / 135
3.6.12 Op verzoek / 137
3.6.13 Eindtijdstip / 138
4. Schuld en causaal verband / 139
4.1 Inleiding / 139
4.2 Verwerven van een eigen woning / 140
4.2.1 Inleiding / 140
4.2.2 Echte verwerving / 140
4.2.3 Fictieve verwerving / 141
4.2.4 Partiële verwerving / 143
4.2.5 In aanmerking nemen / 144
4.2.6 Verwervingskosten / 144
4.3 Verbetering of onderhoud van een eigen woning / 146
4.3.1 Verwerving versus verbetering versus onderhoud / 146
4.3.2 Kosten voor verbetering of onderhoud / 147
4.3.3 Staven met schriftelijke bescheiden / 150
4.4 Causaal verband tussen schuld en eigen woning / 151
4.4.1 Inleiding / 151
4.4.2 Historische methode / 152
4.4.3 Oogmerkvereiste / 153
4.4.4 Arresten van 22 oktober 2004, BNB 2005/135-137 / 154
4.4.5 Commentaar / 157
4.4.6 Postfinanciering / 161
4.4.7 Verbetering of onderhoud: zesmaandsgoedkeuringen / 162
4.4.8 Verbetering of onderhoud: verbouwingsdepot / 166
4.4.9 Verwerven van een nieuwbouwwoning: nieuwbouwdepot / 170
4.5 Bijzondere vormen van causaal verband / 173
4.5.1 Herbesteden van een schuld / 174
4.5.2 Herfinancieren van een schuld / 176
4.5.3 Herkwalificeren van een schuld / 178
4.5.4 Gemengde schulden / 181
5. Bijleenregeling / 185
5.1 Inleiding / 185
5.2 Hoofdlijnen / 186
5.3 Doelstellingen en achtergronden / 187
5.3.1 Materieel een box 3-schuld; gelijke behandeling / 187
5.3.2 Alternatief vervreemdingssaldo / 188
5.3.3 Financieren met eigen middelen / 189
5.3.4 Geen vrijgekomen middelen, wél bijleenregeling / 190
5.4 Vervreemden van een eigen woning / 191
5.4.1 Inleiding / 191
5.4.2 Echte vervreemding / 192
5.4.3 Fictieve vervreemding / 192
5.4.4 Partiële vervreemding / 196
5.4.5 In aanmerking nemen / 196
5.5 Vervreemdingssaldo eigen woning / 197
5.5.1 Algemeen / 197
5.5.2 Tegenprestatie / 198
5.5.3 Vervreemdingskosten / 199
5.5.4 Aftrekbare eigenwoningschuld / 200
5.5.5 Negatief vervreemdingssaldo / 202
5.5.6 Eigenwoningreserve / 204
5.6 Invloed op eigenwoningschuld / 206
5.6.1 Inleiding / 206
5.6.2 Maximale eigenwoningschuld / 206
5.6.3 Afname eigenwoningreserve / 208
5.6.4 Voorbeelden / 210
5.6.5 Verhuisregeling / 213
5.7 Partners / 221
5.7.1 Inleiding / 221
5.7.2 Economische benadering / 222
5.7.3 Vervreemdingssaldo en eigenwoningreserve / 224
5.7.4 Eigenwoningschuld; voorbeelden / 225
5.7.5 Art. 3.119a, lid 10, Wet IB 2001 nader bekeken / 230
5.7.6 Partnerregeling / 235
6. Aflossingseis / 249
6.1 Inleiding / 249
6.2 Annuïtair of lineair aflossingsschema / 252
6.2.1 Formule, annuïteit en leningdelen / 252
6.2.2 Gedurende de looptijd ten minste annuïtair / 252
6.2.3 Looptijd, startschuld en rentevoet / 254
6.2.4 Contractueel en feitelijk / 255
6.2.5 Tweede lening (Blokhypotheek) / 256
6.2.6 Bouwlening / 257
6.3 Herijken annuïtair aflossingsschema / 257
6.3.1 Algemeen / 257
6.3.2 Aflossingsstand / 260
6.3.3 Verhuisregeling / 267
6.3.4 Extra aflossen / 277
6.4 Partners / 279
6.4.1 Inleiding / 279
6.4.2 Voorbeeld aflossingsstand / 280
6.4.3 Voorbeeld verhuisregeling / 285
6.4.4 De aflossingseis bij partners nader bekeken / 290
6.5 Aflossingsachterstand / 299
6.5.1 Toetsmoment 31 december / 299
6.5.2 Extra toetsmomenten / 302
6.6 Informatieplicht / 304
7. Overgangsrecht bestaande eigenwoningschuld / 307
7.1 Inleiding / 307
7.2 Achtergrond en wetsystematiek / 307
7.2.1 Eerbiedigende werking / 307
7.2.2 Verhouding tot afdeling 3.6 van de Wet IB 2001 / 308
7.3 Bestaande eigenwoningschuld / 309
7.3.1 Algemeen / 309
7.3.2 Hoofdregel / 310
7.3.3 Tijdelijk huren / 310
7.3.4 Overeenkomst tot verwerving / 311
7.3.5 Overeenkomst voor verbetering of onderhoud / 315
7.3.6 Tijdelijke verhuur / 316
7.3.7 Ondernemerswoning / 317
7.3.8 Starterslening / 319
7.4 Vermindering bestaande eigenwoningschuld; oversluitregeling / 320
7.4.1 Vermindering door aflossing / 320
7.4.2 Uitzondering: oversluiten / 321
7.4.3 Andere gevallen? / 324
7.5 Verhuisregeling / 326
7.5.1 Gevolgen voor bestaande eigenwoningschuld / 326
7.5.2 Verhuisregeling versus oversluitregeling / 329
7.6 Vermindering door bijleenregeling / 330
7.7 Partners / 331
7.7.1 Algemeen / 331
7.7.2 Art. 10bis.1, lid 3, laatste volzin, Wet IB 2001 nader bekeken / 336
8. Aftrekbeperkingen / 345
8.1 Inleiding / 345
8.2 Wetsystematiek / 345
8.2.1 Aflossingseis / 345
8.2.2 Bestaande eigenwoningschuld / 346
8.3 Dertigjaarstermijn renteaftrek / 346
8.3.1 Inleiding / 346
8.3.2 Duur dertigjaarstermijn / 347
8.3.3 Voortzetten dertigjaarstermijn / 350
8.3.4 Partners / 359
8.4 Verwerven van de partner / 362
8.5 Schulden aan de partner / 364
8.5.1 Algemeen / 364
8.5.2 Verrekenstelsels / 367
8.5.3 Vergoedingsplicht van art. 1:87 BW / 368
8.6 Erfrechtelijke schulden / 372
8.7 Bijlenen of meefinancieren van renten en kosten / 374
8.7.1 Renten van schulden / 374
8.7.2 Kosten van geldleningen / 375
8.8 Samenloop van aftrekbeperkende maatregelen / 377
8.9 Invloed op vervreemdingssaldo eigen woning / 379
9. Belastbare inkomsten uit eigen woning / 381
9.1 Inleiding / 381
9.2 Voordelen uit eigen woning; eigenwoningforfait / 381
9.2.1 Inleiding / 381
9.2.2 Forfaitaire benadering / 382
9.2.3 Eigenwoningwaarde / 384
9.2.4 Forfaitpercentage / 388
9.2.5 Toepassing forfait naar tijdsgelang / 390
9.2.6 Voordelen uit tijdelijke terbeschikkingstelling / 391
9.2.7 Genieten van voordelen / 393
9.2.8 Genietingsmoment / 394
9.3 Renten en kosten / 394
9.3.1 Inleiding / 394
9.3.2 Wat zijn renten? / 395
9.3.3 Kosten van geldleningen / 401
9.3.4 Drukken van renten en kosten / 403
9.3.5 Aftrektijdstip / 407
9.3.6 Vooruitbetalen van renten en kosten / 409
9.4 Voljaarspartners; vrije toerekening / 414
9.4.1 Gezamenlijke keuze voor onderlinge verhouding / 414
9.4.2 Achtergronden / 415
9.4.3 Voljaarspartners / 415
9.4.4 Vrije toerekening belastbare inkomsten uit eigen woning (techniek) / 416
9.4.5 Toerekening bij helfte / 418
9.4.6 Tot stand gekomen onderlinge verhouding wijzigen / 419
10. Buitenlandse belastingplicht en migratie / 421
10.1 Inleiding / 421
10.2 Woonstaat / 421
10.2.1 Nationaal recht; artikel 4 AWR / 421
10.2.2 Verdragswoonstaat / 423
10.3 Eigen woning in Nederland / 424
10.3.1 Nationaal recht / 424
10.3.2 Bilaterale belastingverdragen / 425
10.4 Kwalificerende buitenlandse belastingplichtigen / 426
10.4.1 Inleiding / 426
10.4.2 Woonlandcriterium / 428
10.4.3 Inkomenseis / 428
10.4.4 Inkomensverklaring / 430
10.4.5 Aanwijzen als kwalificerend / 430
10.4.6 Heffingsgrondslag / 434
10.4.7 Invloed op partnerschap / 435
10.4.8 Verwerven en vervreemden / 437
10.5 Migratie en eigenwoningschuld / 438
10.5.1 Inleiding / 438
10.5.2 Kwalificerend en negatieve inkomsten uit eigen woning / 439
10.5.3 Niet-kwalificerend; emigratie / 439
10.5.4 Niet-kwalificerend; immigratie / 444
11. Diverse onderwerpen / 449
11.1 Inleiding / 449
11.2 Werkruimteregeling / 449
11.2.1 Algemeen / 449
11.2.2 Begrip ‘werkruimte‘ / 451
11.2.3 Kwalificerend versus niet-kwalificerend / 452
11.2.4 Zelfstandigheidscriterium / 452
11.2.5 Inkomenscriterium / 453
11.2.6 Invloed (huwelijks)vermogensregime en rechtsvorm / 457
11.3 Erfpacht- en opstalcanons / 461
11.3.1 Economisch vergelijkbaar met renten / 461
11.3.2 Afkopen en vooruitbetalen / 461
11.3.3 Erfpachtconstructies / 462
11.4 Restschulden / 464
11.4.1 Restschuldfaciliteit / 465
11.4.2 Geen onderdeel eigenwoningschuld / 466
11.4.3 Herfinancieren / 467
11.4.4 Causaal verbonden restschuld / 468
11.5 Op 31 december 1995 bestaande hypothecaire schulden / 469
11.6 Aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld / 471
11.6.1 Algemeen / 471
11.6.2 Voordelen en aftrekbare kosten / 473
11.6.3 Partners / 475
11.6.4 Vooruit of achteraf betalen / 477
11.6.5 Afbouw Hillen-aftrek met ingang van 1 januari 2019 / 479
11.7 Tariefmaatregel aftrekbare kosten eigen woning / 480
11.7.1 Inleiding / 480
11.7.2 Reikwijdte / 481
11.7.3 Vormgeving / 482
11.7.4 Voljaarspartners / 483
12. Invloed huwelijksvermogensregime / 485
12.1 Inleiding / 485
12.2 Wettelijke gemeenschap van goederen / 485
12.3 Boedelmenging; doorschuifregeling / 486
12.3.1 Woning en schuld(en) vallen in huwelijksgemeenschap / 486
12.3.2 Voorhuwelijks eigenwoningverleden / 488
12.4 Invloed huwelijksvermogensregime; casus / 490
12.4.1 Inleiding / 490
12.4.2 Wettelijke gemeenschap van goederen van art. 1:94 (oud) BW / 491
12.4.3 Wettelijke gemeenschap van goederen van art. 1:94 BW / 496
12.4.4 Geen huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap / 505
13. (Echt)scheiding / 511
13.1 Inleiding / 511
13.2 Eigenwoningschuld / 511
13.2.1 Algemeen / 511
13.2.2 Verdeling (huwelijks)gemeenschap / 514
13.2.3 Verrekenstelsels en vergoedingsplichten: invloed op vervreemdingssaldo / 528
13.2.4 Verwerven door koop en levering / 531
13.3 Toerekening voordelen en aftrekbare kosten / 537
13.3.1 Algemeen / 537
13.3.2 Wie geniet de voordelen – algemeen? / 538
13.3.3 Op wie drukken de renten – algemeen? / 538
13.3.4 (Ontbonden) huwelijksgemeenschap / 545
13.3.5 Eenvoudige gemeenschap / 549
13.4 Eigenwoninggerelateerde partneralimentatie / 554
13.4.1 Partneralimentatie / 554
13.4.2 Eigenwoninggerelateerd / 556
13.4.3 Informele relaties / 559
14. Overlijden / 563
14.1 Inleiding / 563
14.2 ‘Krachtens erfrecht’ / 563
14.3 Doorschuifregeling / 564
14.3.1 Woning en schuld(en) krachtens erfrecht naar partner / 564
14.3.2 Eigenwoningverleden ontstaan vóór of dóór overlijden / 565
14.4 Wettelijke verdeling / 567
14.4.1 Civielrechtelijk / 567
14.4.2 Causaal verband / 569
14.4.3 (De)fiscalisering overbedelingsschuld / 569
14.4.4 Doorschuifregeling / 570
14.4.5 Informele relaties / 574
14.5 Legaat van een eigen woning / 574
14.5.1 Causaal verband / 574
14.5.2 Doorschuifregeling / 575
14.5.3 Herfinancieren door niet-partner/legataris / 577
14.5.4 (De)fiscalisering inbrengschuld / 578
14.6 Rechten van vruchtgebruik, bewoning of gebruik krachtens erfrecht / 579
14.6.1 Schuldtoerekening aan vruchtgebruiker / 579
14.6.2 Doorschuifregeling / 582
14.6.3 Turboverdeling / 583
14.6.4 (De)fiscalisering inbrengschuld / 586
14.6.5 Vervreemding door vruchtgebruiker krachtens erfrecht / 586
14.7 Verdeling nalatenschap tussen deelgenoten / 590
14.7.1 Diverse situaties / 590
14.7.2 Causaal verband / 591
14.7.3 Doorschuifregeling / 592
14.7.4 (De)fiscalisering overbedelingsschuld / 595
14.7.5 ‘Verdelingsvruchtgebruik’ / 595
15. Kapitaalverzekering eigen woning en eigenwoningbanksparen / 599
15.1 Inleiding / 599
15.2 Algemene verzekeringsaspecten / 602
15.2.1 Het begrip kapitaalverzekering / 602
15.2.2 Partijen levensverzekeringsovereenkomst / 603
15.2.3 Totstandkoming kapitaalverzekering / 604
15.3 Op 31 december 2012 bestaande overeenkomsten / 605
15.4 Voorwaarden KEW, SEW en BEW / 608
15.4.1 Algemeen / 608
15.4.2 Aflossing eigenwoningschuld; KEW/SEW/BEW-clausule / 609
15.4.3 Jaarlijkse premiebetaling / 611
15.4.4 Bandbreedte-eis / 614
15.4.5 Toegestane uitvoerders / 616
15.4.6 Eenmalige uitkering of deblokkering / 617
15.4.7 Verzekerde personen / 618
15.5 Voordeel uit KEW, SEW of BEW / 618
15.6 Fictieve uitkeringen / 620
15.6.1 Algemeen / 620
15.6.2 Bandbreedte-eis / 623
15.6.3 Looptijd verzekering / 627
15.6.4 Geen verhoging kapitaal of premie/inleg / 628
15.7 Vrijstelling KEW, SEW en BEW / 630
15.7.1 Algemeen / 630
15.7.2 Voorwaarden / 631
15.7.3 Omvang vrijstelling / 635
15.7.4 Formule belast rentebestanddeel / 638
15.7.5 Levenvrijstelling; imputatie / 639
15.7.6 Imperatieve vrijstelling / 640
15.7.7 Voljaarspartners: uitkering toerekenen bij helfte / 641
15.7.8 Overlijden; KEW / 642
15.7.9 Overlijden; SEW en BEW / 645
15.8 Verhuisregeling / 648
15.8.1 Algemeen / 648
15.8.2 Soepele vrijstellingsvoorwaarden / 649
15.8.3 Kapitaalverzekering herleeft als KEW / 650
15.9 Expatregeling / 653
15.9.1 Algemeen / 653
15.9.2 Soepele vrijstellingsvoorwaarden / 655
15.9.3 Uitstel van betaling; conserverende aanslag bij emigratie / 656
15.9.4 Kapitaalverzekering ‘herleeft’ als KEW; remigratie / 657
15.10 Omzetting KEW, SEW of BEW / 661
15.10.1 Geruisloze omzetting; behoud van overgangsrecht / 661
15.10.2 Omzetten in twee soortgelijke producten; splitsing / 662
15.10.3 Nadere voorwaarden geruisloze omzetting KEW / 662
15.11 Aangaan en beëindiging partnerschap / 666
15.11.1 Geruisloze omzetting; behoud van overgangsrecht / 666
15.11.2 Goedkeuringen / 667
15.12 Beperking renteaftrek na gebruik vrijstelling / 668
15.12.1 Aftrekbeperkende maatregel / 668
15.12.2 Uitzonderingen / 670
15.13 Diverse onderwerpen / 676
15.13.1 Kapitaalverzekering in box 3 / 676
15.13.2 Gesplitste verzekeringen / 677
15.13.3 Woonwinkelpand / 677
15.13.4 Faillissement bank en SEW / 678
15.14 Op 31 december 2000 bestaande kapitaalverzekeringen / 678
15.14.1 Vier categorieën / 679
15.14.2 Regels Wet IB 1964 / 679
15.14.3 Overgang naar eigenwoningregeling / 680
15.14.4 Kapitaalverzekeringen in box 3 / 683
15.14.5 Imputatie / 687
15.15 Schenk- en erfbelasting / 690
Bijlage – Wetsartikelnummers / 693
Jurisprudentieregister / 695
Register besluiten, kennisgroepstandpunten en vragen & antwoorden / 715
Lijst van aangehaalde literatuur / 719
Trefwoordenregister / 727
Afgekapt op 60 regels
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan
