Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20

Preview

Perspectieven op veranderen

Binnenkort verschijnt een nieuw boek van Jaap Boonstra over Perspectieven op veranderen. Hij stelt dat er geen beste manier van veranderen is, in weerwil van wat veel andere benaderingen ons doen geloven.

Kilian Bennebroek Gravenhorst | 19 april 2018 | 3-4 minuten leestijd

In Boonstra’s optiek vraagt elke verandering doordachte en afgewogen keuzes van professionals. Zij denken zorgvuldig na over de aanpak die bij een specifieke veranderopgave past en stemmen hun eigen handelen daarop af. Dit gepuzzel vormt de essentie van het verandervak.

Ik kan me goed vinden in deze visie op het vak. In lijn daarmee zou ik me ook goed moeten kunnen vinden in de stelling dat het ene perspectief op weerstand niet beter is dan het andere. Dat is maar ten dele het geval. Ik hou van de verschillende conceptuele brillen waarmee we naar weerstand kunnen kijken. Daarover zo meer. M’n moeite zit ‘m in de term die veel wordt gebruikt. In het vak en zeker ook in de praktijk gaat het veel over weerstand tegen verandering. Dit begrip zorgt ervoor dat we vanuit een vertekend perspectief over onze aanpak gaan nadenken. Zonder dat je je het in de gaten hebt maakt dat de weerstand vervolgens juist groter.

In elke verandering zijn er mensen die wat willen. Die vormen zich een beeld van een wenselijke of noodzakelijk toekomst, verzamelen mensen om zich heen die daar ook wat in zien, zetten een traject of proces in gang en gaan vrolijk of hoopvol aan de slag. Zij komen onvermijdelijk anderen tegen die anders denken over de verandering die zij voor zich zien. In definities van weerstand komt dat anders denken voort uit de wens om de status quo te handhaven, zelfbescherming, bescherming van belangen, onbegrip of onzekerheid. We vatten deze andere gedachten te makkelijk samen onder de term weerstand tegen verandering.

M’n moeite met dit begrip is voor een deel taalkundig. Tegen suggereert oppositie, het polariseert. Voor je het weet heb je voor- en tegenstanders. Verandering is een algemeen begrip en tegelijk beladen. We weten niet over welke verandering het gaat en we weten wel dat het bij veel mensen de associatie oproept dat zij iets niet goed doen of hebben gedaan. Voor een ander deel is het lastige dat weerstand een begrip is dat sterk naar personen wijst. Als je niet uitkijkt heb je een manager die iets in beweging wil zetten, zijn er medewerkers die dat ook zien zitten en zijn alle anderen tegen hén. Als je dat dan persoonlijk opvat en niet vanuit je rol, dan heb je flinke spanning om op te lossen.

Iets andere taal helpt al om een ander perspectief te introduceren. Weerstand als gevolg van verandering maakt dat het begrip meer uitnodigt tot onderzoek. Dat onderzoeken is precies wat er naar mijn idee voor zorgt dat je de weerstand niet groter maakt, maar beter begrijpt. Het is ook een goed alternatief voor de opvatting dat weerstand vraagt om actie. Onderzoeken is ook een actie, maar levert andere resultaten dan ‘optreden’ tegen weerstand of het idee dat je ongewenste reacties op verandering als manager of veranderaar ‘even kan oplossen’. Het begint met echt snappen wat er gaande is. Vervolgens kun je doordacht handelen.

In Perspectieven op veranderen lees je meer over het omgaan met weerstand. Daarnaast geven Jaap Boonstra, André Wierdsma, Deanne den Hartog, Léon de Caluwé, Hans Vermaak, Henk Volberda en Rob van Es zeven andere perspectieven op veranderen.

Dr. Kilian Bennebroek Gravenhorst is oprichter van PlusPulse en docent bij o.a. Sioo en De Ambachtsschool voor Organiseren en Veranderen. Hij is gespecialiseerd in verandermanagement en gefascineerd door de vraag hoe leiders hun veranderambities realiseren. Hij schreef een van de bijdragen in Perspectieven op Veranderen. Zijn laatste solo-uitgave is De Veranderversneller.

Over Jaap Boonstra
Prof. dr. Jaap Boonstra is hoogleraar organisatieverandering bij de Universiteit van Amsterdam en bij Esade Business School in Barcelona. Als onderzoeker en docent is hij verbonden aan Sioo in Utrecht, waar hij tot nj 2010 rector tevens was. Jaap Boonstra is als onafhankelijk adviseur betrokken bij vernieuwingsprocessen in organisatorische netwerken en begeleidt overheidsbedrijven en bedrijfsorganisaties bij complexe veranderprocessen. Zijn meest gewaardeerde publicaties zijn 'Dynamics of Organizational Change and Learning' (2004), 'Interveniëren en Veranderen: Zoeken naar Betekenissen in Interacties' (2006) en 'Leiders in Cultuurverandering' (2010). Hij is tevens redacteur van 'De Verandermanagementbox' en 'De Leiderschapsbox'.
Over Deanne den Hartog
Prof. Dr. Deanne den Hartog is hoogleraar Organizational Behavior bij de Amsterdam Business School van de Universiteit van Amsterdam. Ze schreef enkele boeken en meerdere artikelen over inspiratie en leiderschap.
Over Léon de Caluwé
Léon de Caluwé is sociaal psycholoog. Hij werkte als trainer en adviseur van onderwijsmanagers bij het Katholiek Pedagogisch Centrum. Daarna was hij lid van de Adviesraad Voortgezet Onderwijs, een niet-ambtelijk adviesorgaan dat de minister van Onderwijs adviseert over beleidsonderwerpen. Daarnaast werkte hij als expert regelmatig voor de OECD en voor de Raad van Europa. Na een korte periode bij de SIOO is hij per 1 januari 1988 in dienst gekomen bij Twynstra Gudde en heeft gewerkt in de adviesgroepen overheid, opleidingen, innovatiemanagement en human talent. Sinds 1995 is hij lid van de groep O3 (onderzoek, ontwikkeling en ondersteuning) die als denktank functioneert voor het hele bureau. Hij is senior partner en voorzitter van het vakcomité dat de R&D functie vervult binnen het bureau. Hij heeft honderden adviesopdrachten gedaan in alle denkbare sectoren. De rode draad daarin zijn vraagstukken waarbij de factor mens en verandering kernbegrippen zijn. Hij is gepromoveerd op de opzet en effecten van grootschalige cultuurinterventie. 'Veranderen moet je leren' (1997) ontving de publieksprijs als boek van het jaar van de OOA in 1998. Sinds het voorjaar van 2000 is hij hoogleraar Advieskunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar hij tevens het Centre for Research in Consultancy (CRC) leidt. Hij is docent in vele managementleergangen en opleidingen voor adviseurs en lid van de redactie van M&O.
Over Hans Vermaak
Hans Vermaak is adviseur, docent en onderzoeker. Zijn werk richt zich op uitdagende organisatieveranderingen. Een rode draad is dat het vaak om (maatschappelijke) vraagstukken gaat waar betrokkenen echt iets mee hebben en die hij samen met hen aanpakt. Hij is associate partner van Twynstra Gude en van Sioo. Als onderzoeker richt Vermaak zich op situaties en praktijken die zich niet makkelijk in conceptjes laten vangen. Hij deed lang onderzoek gedaan naar complexe opgaven in organisaties en promoveerde daarop cum laude. Zijn boek 'Plezier beleven aan taaie vraagstukken' werd bekroond als boek van het jaar 2009 door de OOA. Als docent professionaliseert Hans Vermaak vernieuwers en geeft hij schaduwadvies. Hij is associate partner van Sioo, waar hij de masteropleiding 'Advanced Change Methodologies' mee vormgeeft. Hij is verder 'visiting professor' aan de Copenhagen Business School (CBS/Simi). Hij publiceert over veranderkunde, systeemdenken, leerprocessen en onderzoek. Zo was hij coauteur van de boeken 'Leren in organisaties', 'Creative consulting' en 'Onderzoekende professionaliteit'. Hij schreef met Léon de Caluwé het handboek 'Leren veranderen'.
Over Henk Volberda
Prof. Dr. Henk Volberda is hoogleraar Strategisch management en ondernemingsbeleid aan de RSM, Erasmus University. Hij schreef ondermeer het internationaal veel geprezen boek Building the Flexible Firm, in het Nederlands uitgegeven onder de titel De flexibele onderneming.
Over Rob van Es
Dr. Rob van Es (1955) is universitair docent Organisatiefilosofie bij de Faculteit Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Hij doet onderzoek naar de cultuur, ethiek en politiek van organiseren en geeft daarin ook onderwijs. Daarnaast is hij aan de UvA kerndocent van het interdisciplinair college Film & Wetenschap. Als consultant is Van Es onder de naam Rob van Es Organisatiefilosofie werkzaam bij gemeenten, ministeries, onderwijsinstellingen, cultuurorganisaties, energie- en transportbedrijven, ICT-bedrijven, banken, verzekeraars, beroepsverenigingen en beroepsregisters. Hij is als trainer/docent verbonden aan Sioo, interuniversitair centrum voor Organisatieverandering in Utrecht. Zijn vorige boek Veranderdiagnose. De onderstroom van organiseren werd in 2009 gekozen tot managementboek van het jaar.
Over André Wierdsma
Prof. Dr. André Wierdsma is hoogleraar Management en Organisatie aan Nyenrode Business Universiteit en aan China Europe International Business School (CEIBS) in Shanghai, China. Hij is auteur van onder andere de volgende boeken: Co-creatie van verandering en Lerend Organiseren (met Joop Swieringa).
Over Kilian Bennebroek Gravenhorst
Dr. Kilian Bennebroek Gravenhorst is organisatieadviseur bij PlusPulse en associé bij Sioo. Hij is gespecialiseerd in complexe veranderingen en gefascineerd door de vraag hoe mensen daarin een betekenisvolle rol kunnen vervullen. Hij schreef onder andere het boek Beweging in veranderende organisaties.

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Boek bij dit artikel

Jaap Boonstra, Deanne den Hartog, Léon de Caluwé
Perspectieven op veranderen

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden