Algoritmes: de onzichtbare regisseurs van onze samenleving

Algoritmes bepalen tegenwoordig meer dan we vaak beseffen. Ze kiezen welke video we op YouTube te zien krijgen, welke sollicitant wordt uitgenodigd, en soms zelfs of iemand verdacht wordt van fraude. Wat ooit een technisch detail was voor programmeurs, is uitgegroeid tot een maatschappelijk vraagstuk dat raakt aan recht, ethiek, politiek en ons dagelijks leven. Op deze pagina verzamelen we boeken en artikelen die helpen begrijpen hoe algoritmes werken, waar ze goed in zijn, en waar ze ons juist in de weg kunnen zitten.

SPOTLIGHT: Jim Stolze

Jim Stolze is een van de bekendste Nederlandse stemmen als het gaat om algoritmes en hun maatschappelijke impact. Als ondernemer en spreker weet hij complexe technologie toegankelijk te maken voor een breed publiek, zonder de ethische vragen uit de weg te gaan. Meer over Jim Stolze

Jim Stolze

Algoritmisering, wen er maar aan!

In Algoritmisering, wen er maar aan! introduceert Stolze het begrip 'algoritmisering': het proces waarbij algoritmes steeds meer processen in bedrijven en de samenleving overnemen. Het boek geldt inmiddels als een klassieker binnen het Nederlandse debat over algoritmes, omdat het als een van de eerste werken op toegankelijke wijze uitlegt wat algoritmes zijn en wat hun opkomst betekent voor organisaties en de arbeidsmarkt.
Boek bekijken

€ 30,25

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Jim Stolze: ‘Laat ethische kanten van algoritmisering niet over aan techneuten’

Jim Stolze

In dit interview legt Stolze uit waarom hij vindt dat de ethische kant van algoritmisering niet alleen aan techneuten mag worden overgelaten. Een scherpe aanvulling op zijn boek.

Artikel lezen

Jim Stolze: ‘Algoritmen zijn niet ingewikkeld, maar ze implementeren is een kunst’

Jim Stolze

Hier gaat Stolze dieper in op de praktijk: algoritmen zijn niet per se ingewikkeld, maar ze succesvol implementeren binnen een organisatie is een kunst op zich.

Artikel lezen

Algoritmes als juridisch vraagstuk

Naarmate algoritmes meer beslissingen nemen over burgers, groeit ook de juridische aandacht voor hun werking. Mag een algoritme bepalen of iemand fraudeur is? En hoe verhoudt geautomatiseerde besluitvorming zich tot grondrechten? Nederlandse juristen hebben hier de afgelopen jaren uitgebreid onderzoek naar gedaan.

Spotlight: Janneke Gerards

Janneke Gerards is hoogleraar fundamentele rechten aan de Universiteit Utrecht en een gezaghebbende stem als het gaat om de verhouding tussen technologie en grondrechten.

Janneke Gerards Remco Nehmelman Max Vetzo

Algoritmes en grondrechten

In Algoritmes en grondrechten analyseren Gerards en haar co-auteurs hoe slimme algoritmes grondrechtelijke uitdagingen creëren, van privacy tot non-discriminatie.
Boek bekijken

€ 71,95

Nu besteld, donderdag in huis | Gratis verzonden

Rick Robroek

Algoritmische strafvordering

Rick Robroek onderzoekt in Algoritmische strafvordering hoe algoritmes worden ingezet in de opsporing en vervolging, en welke normering daarbij noodzakelijk is om rechtsbescherming te waarborgen.
Boek bekijken

€ 21,95

Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Maxim Februari

Doe zelf normaal

Maxim Februari beschrijft in Doe zelf normaal hoe algoritmes zoals het beruchte SyRI-systeem de rechtspositie van burgers fundamenteel veranderen, met de Toeslagenaffaire als pijnlijk voorbeeld.
Boek bekijken

€ 15,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Gids voor het toepassen van de EU AI-wet

Tieme Woldman

Met de komst van de Europese AI-wet krijgen juridische vraagstukken rond algoritmes een nieuw kader. Deze gids helpt leveranciers en gebruikers praktisch op weg.

Artikel lezen

Hoe algoritmes ons gedrag sturen

Social media, zoekmachines en streamingdiensten draaien allemaal op algoritmes die bepalen wat wij te zien krijgen. Dat heeft grote gevolgen: voor onze aandacht, onze meningen en zelfs voor de democratie. Verschillende auteurs duiken in de mechanismen achter deze systemen en de gevolgen van hun almacht.

Kyle Chayka

Filterwereld

Kyle Chayka laat in Filterwereld zien hoe algoritmische aanbevelingen onze culturele smaak homogeniseren: overal dezelfde koffiezaken, dezelfde Spotify-playlists, dezelfde esthetiek.
Boek bekijken

€ 24,99

Op voorraad | Voor 17:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Frances Haugen Mariëlle Steinpatz

De Facebookfaçade

Klokkenluider Frances Haugen onthult in De Facebookfaçade hoe Facebooks eigen algoritmes willens en wetens extreme content bevorderden, met grote maatschappelijke schade tot gevolg.
Boek bekijken

24,99

10,95

Laatste exemplaar! Voor 21:00 besteld, morgen in huis

Algoritmes zijn niet neutraal: ze zijn ontworpen om onze aandacht zo lang mogelijk vast te houden, met alle gevolgen van dien voor ons welzijn en onze blik op de wereld. Uit: Asociale media

Kirsten Jassies

Het is allemaal de schuld van social media

Kirsten Jassies onderzoekt in Het is allemaal de schuld van social media hoe algoritmes de macht van Big Tech vormgeven en ons gedrag sturen.
Boek bekijken

€ 20,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

AIX: Artificial Intelligence needs eXplanation

Silvie Spreeuwenberg

Waarom krijgen we eigenlijk de aanbevelingen te zien die we te zien krijgen? Dit artikel gaat in op de noodzaak van uitlegbare AI, juist omdat algoritmes vaak een black box blijven.

Artikel lezen

Algoritmes en de arbeidsmarkt

Niet alleen consumenten, ook werkenden krijgen steeds vaker te maken met algoritmische aansturing. Platformwerkers zoals Uber-chauffeurs en bezorgers worden aangestuurd door systemen in plaats van menselijke leidinggevenden. Dit roept nieuwe vragen op over arbeidsrecht en autonomie.

Jeroen van Bergeijk

Uberleven

Jeroen van Bergeijk beschrijft in Uberleven hoe algoritmes rittoedeling en prijzen bepalen, en hoe chauffeurs daarop reageren en zich aanpassen aan het systeem.
Boek bekijken

€ 23,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

De positie van de werker bij platformwerk Wie platformwerk wil begrijpen, moet eerst begrijpen hoe algoritmisch management werkt: het stuurt niet alleen taken aan, maar ook gedrag, beloning en zelfs ontslag.

De bredere blik: filosofie, economie en techniek

Naast de juridische en maatschappelijke invalshoek is er ook een meer technische en filosofische traditie die kijkt naar wat algoritmes precies zijn en hoe ze onze manier van denken over de wereld veranderen.

Hartmut Rosa

De wereld als constellatie

Socioloog Hartmut Rosa betoogt in De wereld als constellatie dat algoritmes menselijk oordeel en situationele interpretatie verdringen, met een verarming van onze relatie tot de wereld als gevolg.
Boek bekijken

€ 24,90

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Tim O'Reilly

De nieuwe economie

Tim O'Reilly beschrijft in De nieuwe economie hoe algoritmes de nieuwe ploegbazen zijn geworden en pleit voor het herschrijven van deze systemen zodat ze de mens dienen in plaats van andersom.
Boek bekijken

€ 15,99

Levertijd ongeveer 6 werkdagen

Algoritmes aan de macht - 'Interessant en vlotgeschreven'

Sjors van Leeuwen

Een heldere recensie van Hannah Fry's invloedrijke boek over hoe algoritmes steeds meer bepalen wat we zien, horen en hoe we beloond of gestraft worden.

Artikel lezen

Conclusie

Algoritmes zijn inmiddels onlosmakelijk verbonden met vrijwel elk aspect van ons leven: van de advertenties die we zien tot de rechtszaken die worden gevoerd, van ons werk tot onze democratie. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat het gesprek over algoritmes niet alleen een technisch vraagstuk is, maar vooral een maatschappelijk en ethisch vraagstuk. Wie wil meepraten over de toekomst van werk, recht en media, kan niet om deze kennis heen.