trefwoord

Bevestigingsbias: waarom we vooral zien wat we willen zien

Bevestigingsbias is een van de hardnekkigste denkfouten die er bestaat. Het is de neiging om informatie te zoeken, te interpreteren en te onthouden op een manier die onze bestaande overtuigingen bevestigt. Tegenstrijdig bewijs negeren we, of we redeneren het weg. Deze cognitieve vertekening speelt een rol in bijna elk aspect van het leven: van beleggen en onderhandelen tot rechtspraak, marketing en besluitvorming in de boardroom. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken, auteurs en artikelen samen die helpen dit mechanisme te doorgronden en te doorbreken.

SPOTLIGHT: Eric Rassin

Eric Rassin is hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en verricht pro Justitia-rapportages over de betrouwbaarheid van getuigenverklaringen. Weinig auteurs hebben zich zo diepgaand verdiept in de manier waarop mensen vasthouden aan overtuigingen, ook als die evident onjuist zijn. Meer over Eric Rassin
Eric Rassin
Waarom ik altijd gelijk heb
In Waarom ik altijd gelijk heb analyseert Rassin uitgebreid hoe mensen vooral bevestiging zoeken voor wat ze al geloven. Het boek geldt als een van de meest toegankelijke Nederlandstalige werken over tunnelvisie en bevestigingsbias.
Boek bekijken
€ 18,99
Dit product is uitverkocht
Wie eenmaal overtuigd is, ziet overal bevestiging - ook waar die er niet is. Uit: Waarom ik altijd gelijk heb
Eric Rassin
Daarom dus...
In Daarom dus... laat Rassin met het raadsel van de gekke duiven zien hoe hardnekkig eenmaal gevestigde overtuigingen zijn, zelfs als de feiten iets anders vertellen.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Bevestigingsbias in de rechtspraak en het toezicht

Bevestigingsbias heeft verstrekkende gevolgen wanneer oordeelsvorming ertoe doet. In de rechtspraak kan het leiden tot tunnelvisie en gerechtelijke dwalingen; in het toezicht op organisaties kan het leiden tot gemiste risico's.

Violette van Almelo
Pleiten tegen tunnelvisie
Pleiten tegen tunnelvisie van Violette van Almelo wijst bevestigingsbias aan als hoofdoorzaak van tunnelvisie binnen de rechtspraak, met soms dramatische gevolgen voor verdachten.
Boek bekijken
€ 25,-
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Peter van Koppen
De som van alle bewijs
Peter van Koppen laat in De som van alle bewijs zien hoe bevestigingsbias het werk van politie, justitie en rechters beïnvloedt en bijdraagt aan foutieve conclusies.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden
Mehmet Duran
Oordelen zonder oogkleppen
Mehmet Duran toont in Oordelen zonder oogkleppen aan dat bevestigingsbias ook een significant risico vormt voor toezichthouders, die geneigd zijn signalen te negeren die niet in hun beeld passen.
Boek bekijken
€ 77,-
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden
De wet van de zelfbevestigende veronderstellingen
Martijn Leijten
Dit artikel over 'de wet van de zelfbevestigende veronderstellingen' laat zien hoe veronderstellingen zichzelf in stand houden, en hoe je je daartegen kunt wapenen - een helder voorbeeld van bevestigingsbias in de praktijk van beleid en bestuur.

Denkfouten in kaart gebracht

Bevestigingsbias staat zelden alleen. Verschillende auteurs plaatsen deze denkfout in een breder overzicht van cognitieve vertekeningen die ons dagelijks parten spelen.

SPOTLIGHT: Suzanne Weusten

Suzanne Weusten, psycholoog en voormalig hoofdredacteur van Psychologie Magazine, beschrijft in haar werk op toegankelijke en vaak humoristische wijze de meestvoorkomende denkfouten, inclusief bevestigingsbias. Meer over Suzanne Weusten
Suzanne Weusten
Hoe we onszelf voor de gek houden
In Hoe we onszelf voor de gek houden behandelt Weusten bevestigingsbias in een apart hoofdstuk, met herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven.
Boek bekijken
€ 9,95
Dit product is uitverkocht
Hoe we onszelf voor de gek houden
Birgit Smit
Dit artikel bespreekt hoe Weusten van a tot z denkfouten beschrijft, met voor iedere letter van het alfabet een andere valkuil van het denken.
Rolf Zwaan
Drang naar samenhang
Rolf Zwaan legt in Drang naar samenhang uit hoe bevestigingsbias ons begrip van de werkelijkheid beïnvloedt en bijdraagt aan het in stand houden van onjuiste overtuigingen.
Boek bekijken
€ 27,50
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Hoe verander je een mening? Wil je iemands mening veranderen? Begin niet met tegenargumenten, maar met nieuwsgierige vragen. Zo omzeil je de reflex van bevestigingsbias, die bij directe confrontatie juist sterker wordt.
David McRaney
Hoe verander je een mening?
David McRaney onderzoekt in Hoe verander je een mening? waarom bevestigingsbias zo'n grote barrière vormt voor meningsverandering, en welke methoden wél werken.
Boek bekijken
€ 22,50
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

Bevestigingsbias in organisaties en strategie

Ook in het bedrijfsleven is bevestigingsbias een sluipend gevaar. Managers en bestuurders zoeken vaak onbewust naar bewijs dat hun eigen strategie of beslissing ondersteunt, en negeren signalen die daar niet in passen.

Jeroen Busscher
Don’ts voor managers
Jeroen Busscher waarschuwt in Don's voor managers expliciet tegen confirmation bias als valkuil in de besluitvorming van leidinggevenden.
Boek bekijken
€ 11,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Chris Bradley Martin Hirt Sven Smit
Strategy Beyond the Hockey Stick
Strategy Beyond the Hockey Stick laat zien hoe bevestigingsbias strategische besluitvorming vervormt doordat managers selectief bewijs zoeken dat hun gewenste koers ondersteunt.
Boek bekijken
€ 34,09
Levertijd ongeveer 8 werkdagen | Gratis verzonden
Luc Kroeze
Het beleggersbrein
In Het beleggersbrein opent Luc Kroeze met het hoofdstuk 'Stel je overtuigingen in vraag', waarin bevestigingsbias als eerste denkfout wordt behandeld - cruciaal voor iedere belegger.
Boek bekijken
€ 25,99
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

SPOTLIGHT: Frank Wouters

Frank Wouters, oud-marketeer bij Unilever, trekt in zijn werk fel van leer tegen wat hij ziet als schijnzekerheid in marktonderzoek. Meer over Frank Wouters
Frank Wouters
De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen
In De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen beschrijft Wouters bevestigingsbias als fundamenteel probleem bij het interpreteren van onderzoeksresultaten.
Boek bekijken
€ 19,95
Nu besteld, vrijdag in huis
De illusies van marktonderzoek en opiniepeilingen
Dave van Ooijen
Dit artikel gaat dieper in op de stelling van Wouters dat het meeste geld dat aan marktonderzoek wordt uitgegeven, feitelijk is weggegooid.

Bevestigingsbias, desinformatie en complotdenken

In het tijdperk van sociale media en gepersonaliseerde content krijgt bevestigingsbias een extra dimensie. Algoritmes versterken onze neiging om vooral informatie te zien die aansluit bij wat we al geloven.

Eric Rassin
Alternatieve feiten
In Alternatieve feiten bespreekt Rassin hoe bevestigingsbias een centrale rol speelt bij het in stand houden van nepnieuws.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis

Spotlight: Daniel Paarlberg

Daniel Paarlberg, socioloog en politicoloog, verdiepte zich samen met Lisa Loeb in de werking van complotdenken en de rol van bevestigingsbias daarin.
Lisa Loeb Daniel Paarlberg
Dit kan geen toeval zijn
In Dit kan geen toeval zijn laten Paarlberg en Loeb zien hoe complotdenkers selectief bewijs accepteren dat hun theorieën ondersteunt, en tegenbewijs stelselmatig negeren.
Boek bekijken
€ 22,99
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden
Cass Sunstein
#Republic – Divided Democracy in the Age of Social Media
Cass Sunsteins #Republic geldt als een klassieker binnen het denken over gepolariseerde democratieën. Sunstein beschrijft hoe online platforms bevestigingsbias versterken door gepersonaliseerde content, lang voordat dit thema breed maatschappelijk debat werd.
Boek bekijken
€ 51,38
Levertijd ongeveer 16 werkdagen | Gratis verzonden
Er zijn fouten gemaakt (maar niet door mij)
Aart G. Broek
Dit artikel over 'Er zijn fouten gemaakt (maar niet door mij)' van Tavris en Aronson legt de link tussen bevestigingsbias en cognitieve dissonantie - kennis die volgens de auteur onmisbaar is voor iedereen in bestuur of management.

Wetenschap, pseudowetenschap en bevestigingsbias

Opvallend genoeg wordt bevestigingsbias door zowel wetenschappers als pseudowetenschappers aan elkaar verweten. Dat maakt het een lastig te doorgronden, maar des te interessanter fenomeen.

Leo Pot
Lulkoek
Leo Pot beschrijft in Lulkoek hoe bevestigingsbias bijdraagt aan het vasthouden aan pseudowetenschappelijke overtuigingen.
Boek bekijken
€ 12,50
Nu besteld, vrijdag in huis
Adriaan ter Braack
Eigen onderzoek eerst
Adriaan ter Braack legt in Eigen onderzoek eerst uit hoe bevestigingsbias een centrale rol speelt bij het geloven in desinformatie en pseudowetenschap.
Boek bekijken
€ 24,99
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

Tot slot

Bevestigingsbias is geen incidentele denkfout, maar een fundamenteel kenmerk van hoe onze hersenen werken. Of het nu gaat om een rechter die vasthoudt aan een eerste vermoeden, een manager die zijn strategie koste wat kost wil doorzetten, of een consument die alleen nieuws leest dat zijn wereldbeeld bevestigt: niemand ontsnapt eraan. De boeken op deze pagina laten zien dat bewustwording de eerste, onmisbare stap is. Wie weet dat hij geneigd is tot bevestigingsbias, kan er tenminste actief tegenin gaan - door bewust tegenbewijs te zoeken, kritische vragen te stellen en de eigen overtuigingen af en toe serieus ter discussie te stellen.

Boeken over 'bevestigingsbias' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'bevestigingsbias'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen