Gedragsregels: normen voor professioneel handelen

Gedragsregels bepalen wat van een beroepsbeoefenaar, bestuurder of medewerker wordt verwacht. Ze zijn er in vele soorten: wettelijk verankerd zoals de tuchtrechtelijke normen voor advocaten en mediators, of vrijwillig opgesteld als gedragscode binnen een organisatie of sector. Wat ze gemeen hebben, is dat ze richting geven aan gedrag waar wetgeving te grofmazig of afwezig is. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en artikelen samen over gedragsregels, van juridisch tuchtrecht tot de praktijk van gedragscodes op de werkvloer.

Gedragsregels in de advocatuur en mediation

Nergens zijn gedragsregels zo uitgekristalliseerd als in de advocatuur. De Gedragsregels 2018 vormen het toetsingskader voor het tuchtrecht en worden in tal van boeken uitgebreid becommentarieerd.

Diana de Wolff

De advocaat in de privaatrechtelijke praktijk

De advocaat in de privaatrechtelijke praktijk behandelt uitgebreid de gedragsregels die gelden voor advocaten in civiele zaken, met veel praktijkvoorbeelden.
Boek bekijken

€ 39,40

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Spotlight: F.A.W. Bannier

F.A.W. Bannier is advocaat en bijzonder hoogleraar Advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam. Hij geldt als een van de belangrijkste kenners van het advocatentuchtrecht in Nederland.

F.A.W. Bannier

Zoals een behoorlijk advocaat betaamt

In Zoals een behoorlijk advocaat betaamt behandelt Bannier systematisch de gedragsregels, inclusief de specifieke regels 12 tot en met 16.
Boek bekijken

€ 26,70

Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

S. Boekman F.A.W. Bannier N.A. de Leon-van den Berg

Advocatentuchtrecht

Advocatentuchtrecht biedt een uitgebreide behandeling van de gedragsregels, met praktische voorbeelden van wel en niet geoorloofd handelen.
Boek bekijken

€ 41,50

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Robert Sanders Leonie Verwey Ernst van Win

Boom Basics Advocatentuchtrecht

Boom Basics Advocatentuchtrecht is een compact naslagwerk waarin de Gedragsregels 2018 als beoordelingskader voor het tuchtrecht worden gepresenteerd.
Boek bekijken

€ 18,50

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis

Nederlandse Orde van Advocaten

Vademecum Advocatuur 2026

Het Vademecum Advocatuur 2026 bevat de volledige, bindende Gedragsregels 2018 en is daarmee een onmisbaar naslagwerk voor de praktijk.
Boek bekijken

€ 24,95

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

H.M. Brink A. Schaberg S.K. Schreurs

Tuchtrecht voor Mediators

Tuchtrecht voor Mediators bespreekt elke gedragsregel voor MfN-registermediators afzonderlijk aan de hand van concrete tuchtuitspraken.
Boek bekijken

€ 35,-

Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

Gedragscodes in de financiële en publieke sector

Buiten de advocatuur nemen gedragscodes vaak de vorm aan van zelfregulering: sectoren stellen zelf normen op om vertrouwen te waarborgen, van kredietverstrekking tot pensioenfondsen en het parlement.

J.M. van Poelgeest

Kredietverstrekking aan consumenten

Kredietverstrekking aan consumenten behandelt gedragscodes zoals de VFN Gedragscode als praktische invulling van verantwoorde kredietverlening.
Boek bekijken

€ 121,50

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

R. Verdaas

De bancaire kredietovereenkomst

De bancaire kredietovereenkomst wijdt een hoofdstuk aan de Gedragscode Kleinzakelijke Financiering en neemt de volledige tekst op als bijlage.
Boek bekijken

€ 39,50

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

K.H. Boonzaaijer M.E. Nobel J.G.C.M. Galle

Inzicht in de Code Pensioenfondsen

Inzicht in de Code Pensioenfondsen analyseert de werking en naleving van deze sectorale gedragscode.
Boek bekijken

€ 93,50

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Paul Bovend'Eert

Naleving van integriteitsregels in het parlement en de regering

Naleving van integriteitsregels in het parlement en de regering bespreekt de totstandkoming en werking van gedragscodes voor parlementariërs en bewindspersonen.
Boek bekijken

€ 22,-

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Gedragscodes als instrument tegen fraude en grensoverschrijdend gedrag

Steeds meer organisaties gebruiken gedragscodes actief om ongewenst gedrag te voorkomen, van fraude tot pesten en machtsmisbruik. Een code is alleen effectief als hij levend wordt gehouden binnen de organisatie.

Martin Scharenborg

Voorkomen van fraude

In Voorkomen van fraude is een volledig hoofdstuk gewijd aan het opstellen en implementeren van gedragscodes als preventieve maatregel.
Boek bekijken

€ 25,19

Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

Karin Bosman Frank Peters

Stop het zwijgen

Stop het zwijgen benadrukt dat een goede gedragscode essentieel is voor preventiebeleid en laat zien hoe je die opstelt en levend houdt.
Boek bekijken

€ 26,95

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

SPOTLIGHT: Patrick van Veen

Patrick van Veen is gedragsbioloog en vertaalt wetenschappelijke inzichten uit de biologie naar organisatievraagstukken. Hij schreef diverse bestsellers over gedrag op de werkvloer. Meer over Patrick van Veen

Patrick van Veen

Help! Het is hier een beestenbende

In Help! Het is hier een beestenbende benadrukt Van Veen dat expliciete gedragsregels de kern vormen van gezonde sociale interactie en preventie van grensoverschrijdend gedrag.
Boek bekijken

€ 23,99

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Grensoverschrijdend gedrag op het werk - ‘Bruikbaar handboek voor de praktijk’

Louis Thörig

Dit artikel bespreekt hoe Aline Bauwens in haar boek laat zien dat grensoverschrijdend gedrag vaak complexer is dan het lijkt, met praktische handvatten voor organisaties.

Artikel lezen

Voorbij het toekijken - Nuttig boek over ongewenst gedrag

Rudy Kor

Rudy Kor bespreekt hier hoe grensoverschrijdend gedrag zich geleidelijk ontwikkelt en waarom eerder ingrijpen door collega's net zo belangrijk is als een goede gedragscode.

Artikel lezen

Gedragsregels versus organisatiecultuur: regels zijn niet genoeg

Een terugkerend thema in de literatuur is dat gedragsregels op papier weinig waard zijn zonder een cultuur waarin ze werkelijk worden nageleefd. De spanning tussen de formele bovenstroom van regels en de informele onderstroom van emoties en gedrag komt in meerdere boeken en artikelen naar voren.

Frank Peters

Het juiste doen als niemand kijkt

Het juiste doen als niemand kijkt van Frank Peters geldt als klassieker binnen dit vakgebied, omdat het al jaren de vinger legt op de kloof tussen geschreven gedragscodes en daadwerkelijk integer handelen.
Boek bekijken

€ 39,95

Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Muel Kaptein laat in Waarom goede mensen soms de verkeerde dingen doen zien dat een gedragscode alleen werkt als hij aansluit bij wat mensen werkelijk drijft, niet als hij op de plank blijft liggen. Uit: Waarom goede mensen soms de verkeerde dingen doen

Rob van Es: ‘Integriteit is verworden tot risicomanagement’

Rob van Es

Rob van Es waarschuwt in dit artikel dat integriteit is verworden tot risicomanagement: 'we verschuilen ons steeds vaker achter rationele integriteit, de regeltjes'.

Artikel lezen

Grensoverschrijdend gedrag en de rol voor commissarissen en toezichthouders Uit Grensoverschrijdend gedrag en de rol voor commissarissen en toezichthouders: een gedragscode is pas effectief als toezichthouders er actief op toezien en het gesprek erover levend houden, niet als hij enkel op papier bestaat.

Myra van Zwieten: ‘Gedoe op het werk is niet iets wat er nu eenmaal bijhoort’

Myra van Zwieten

Myra van Zwieten laat in dit artikel zien dat veel gedoe op het werk voorkomen had kunnen worden met heldere afspraken over rollen en verantwoordelijkheden, een aanvulling op formele gedragsregels.

Artikel lezen

Conclusie

Gedragsregels vormen het fundament van professioneel en integer handelen, of het nu gaat om advocaten, financiële dienstverleners, ambtenaren of medewerkers op de werkvloer. De boeken op deze pagina laten zien dat gedragsregels enerzijds precisie en toetsbaarheid bieden, zoals in het tuchtrecht, en anderzijds ruimte laten voor organisaties om hun eigen normen vast te leggen via gedragscodes. Wat opvalt, is dat vrijwel alle auteurs benadrukken dat regels alleen niet volstaan: pas wanneer gedragsregels worden gedragen door een cultuur van openheid en verantwoordelijkheid, krijgen ze werkelijk betekenis.