Procesmanagement: grip krijgen op bedrijfsprocessen

Procesmanagement gaat over het ontwerpen, besturen en verbeteren van de processen die een organisatie draaiende houden. Waar traditioneel management vaak uitgaat van hiërarchie en structuur, kijkt procesmanagement dwars door de organisatie heen: van begin tot eind van een werkstroom. Dat maakt het een waardevolle benadering voor wie complexe besluitvorming wil faciliteren, dienstverlening wil verbeteren of simpelweg meer grip wil krijgen op de dagelijkse gang van zaken. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken, auteurs en inzichten over procesmanagement bij elkaar.

De klassieke basis: procesmanagement als alternatief voor sturing

Een van de invloedrijkste werken op dit gebied is geschreven door een team van bestuurskundigen dat procesmanagement neerzet als serieus alternatief voor projectmatig werken en command-and-control.

Voor wie liever in het Engels leest, of internationaal met het gedachtegoed wil werken, is er ook een Engelstalige uitgave beschikbaar.

Van strategie naar uitvoering: procesmanagement in dienstverlening

Waar het werk van De Bruijn en Ten Heuvelhof zich vooral richt op besluitvorming tussen partijen, gaat een andere klassieker in op de dagelijkse praktijk van dienstverlenende organisaties.

Processen besturen en beheersen: de klassieke schooltjes

Naast het ontwerpen van processen is het beheersen ervan een vak apart. Twee klassiekers behandelen dit vanuit verschillende invalshoeken: de een vanuit kwaliteitsmanagement, de ander vanuit persoonlijke productiviteit.

Praktische methoden en modellen

Naast de theoretische klassiekers is er een rijk aanbod aan praktijkboeken die procesmanagement toegankelijk maken met concrete modellen, canvassen en stappenplannen.

Van SqEME tot RASCI: alternatieve invalshoeken

Procesmanagement kent verschillende scholen en methodieken. Sommige benaderen processen vanuit een sociaal systeemperspectief, andere leggen de nadruk op heldere verantwoordelijkheden.

Procesmanagement in de praktijk: van kookboek tot regie

Voor wie liever met concrete voorbeelden en metaforen werkt, zijn er toegankelijke boeken die procesmanagement dichter bij de dagelijkse praktijk brengen.

Van procesmanagement naar procesregie

De laatste jaren verschuift de aandacht van procesmanagement naar procesregie: het sturen van processen zonder formele macht, vaak in complexe samenwerkingsverbanden tussen meerdere partijen.

Procesmanagement binnen IT en dienstverlening

In de IT-sector is procesmanagement uitgegroeid tot een vakgebied op zich, met raamwerken als ASL, BiSL en ITIL die processen binnen applicatie- en servicemanagement structureren.

Conclusie

Procesmanagement is geen eenduidig vakgebied met één juiste methode, maar een breed spectrum aan benaderingen die elkaar aanvullen. De bestuurskundige traditie van Procesmanagement van Hans de Bruijn en Ernst ten Heuvelhof legt de nadruk op besluitvorming tussen partijen zonder eenzijdige macht. Klassiekers als Management van processen en praktische werken van Renco Bakker brengen dit gedachtegoed naar de dagelijkse praktijk van organisaties. Of je nu een proces wilt ontwerpen, beheersen of verbeteren: de kern blijft hetzelfde. Denk vanuit de stroom van activiteiten, niet vanuit de hiërarchie. Wie deze omslag weet te maken, bouwt aan een organisatie die niet alleen efficiënter werkt, maar ook beter is toegerust op verandering.