trefwoord

Systeemtheorie: het geheel is meer dan de som der delen

Systeemtheorie is een wetenschappelijke benadering die systemen bestudeert als samenhangende gehelen, in plaats van als losse onderdelen. Of het nu gaat om een organisatie, een gezin, een stad of een zorginstelling: systeemtheorie helpt om de onderlinge verbanden en patronen te begrijpen die het gedrag van zo'n geheel bepalen. De benadering gaat terug op de algemene systeemtheorie van de bioloog Ludwig von Bertalanffy, maar heeft sindsdien talloze vertakkingen gekregen in de organisatiekunde, zorg, coaching, beleid en complexiteitswetenschap.

Op deze pagina vindt u een overzicht van de meest waardevolle boeken en achtergrondartikelen over systeemtheorie en systemisch denken, verdeeld over uiteenlopende vakgebieden.

De theoretische grondslagen

Wie systeemtheorie echt wil begrijpen, ontkomt niet aan de theoretische basis. Complexiteitswetenschap en systeemtheorie overlappen sterk: beide richten zich op de vraag hoe onderdelen van een systeem met elkaar interacteren en hoe daar gedrag op systeemniveau uit ontstaat.

John Holland
Complexiteit
1 beoordeling
John Holland legt in dit compacte maar diepgaande werk de conceptuele en wiskundige fundamenten bloot van complexe systemen. Een uitstekende introductie op de theoretische kant van systeemdenken. Boek bekijken
€ 15,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis

Paul Huguenin Harrie van Gestel
Verborgen orde
4 beoordelingen
'Verborgen orde' van Van Gestel en Huguenin gebruikt systeemtheorie om de complexiteit van organisaties te doorgronden. Het boek laat zien hoe schijnbaar chaotisch gedrag voortkomt uit onderliggende systemische wetmatigheden. Boek bekijken
€ 76,95
Levertijd ongeveer 6 werkdagen
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Auteurs die schrijven over 'systeemtheorie'

Systeemtheorie in organisaties

In de organisatiekunde is systeemtheorie een invloedrijk kader geworden. Organisaties worden niet langer beschouwd als machines met vervangbare onderdelen, maar als levende systemen waarin cultuur, structuur, communicatie en mensen voortdurend op elkaar inwerken. Dit perspectief heeft geleid tot nieuwe inzichten over organiseren, veranderen en ontwerpen.

In de spotlight
Herman Kuipers Pierre van Amelsvoort Eric-Hans Kramer
Het Nieuwe Organiseren: alternatieven voor de bureaucratie
7 beoordelingen
Kramer, Kuipers en Van Amelsvoort beschrijven in dit bestseller hoe systeemtheorie als fundament dient voor een integraal perspectief op organiseren. Een praktisch en theoretisch onderbouwd alternatief voor bureaucratische structuren. Boek bekijken
€ 68,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
PA
Over de auteur

Pierre van Amelsvoort

Pierre van Amelsvoort is een van de toonaangevende denkers op het gebied van sociotechnisch organiseren. Als bijzonder hoogleraar en organisatieadviseur werkte hij tientallen jaren aan het vertalen van systeemtheoretische inzichten naar de praktijk van zelforganiserende teams en moderne organisatievormen. Meer over Pierre van Amelsvoort

Systemisch leiderschap

Systemisch leiderschap vraagt om een andere manier van kijken: niet reageren op symptomen, maar de onderliggende dynamieken van een organisatie leren lezen. Leiders die systemisch denken, herkennen patronen die anderen over het hoofd zien en handelen vanuit een breder perspectief dan het onmiddellijke probleem.

In de spotlight
Margreet Oostenbrink
Verborgen verbanden
4 beoordelingen
In 'Verborgen verbanden' laat Oostenbrink zien hoe systemisch kijken leiders helpt om te begrijpen wat werkelijk speelt in hun organisatie. Ze biedt concrete handvatten om op meerdere niveaus tegelijk te interveniëren: organisatie, team én individu. Boek bekijken
€ 24,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Margreet Oostenbrink
Over de auteur

Margreet Oostenbrink

Margreet Oostenbrink combineert meer dan 25 jaar leiderschapservaring met een diep begrip van systemisch denken. In haar werk verbindt ze systeemtheorie met generatiediversiteit, energiemanagement en praktisch leiderschap voor bestuurders en professionals. Meer over Margreet Oostenbrink

Zie je een zwakte in je organisatie, ga er dan maar vanuit dat andere aspecten ook aangetast zijn.

Margreet Oostenbrink · uit Verborgen verbanden

Systeemtheorie in coaching

Ook in de coachingspraktijk heeft systeemtheorie een vaste plek veroverd. Een coachee is immers nooit een geïsoleerd individu, maar altijd onderdeel van bredere systemen: een team, een organisatie, een familie. Wie dat negeert, mist een groot deel van de werkelijkheid.

Maarten Kouwenhoven
Het handboek strategisch coachen
12 beoordelingen
Maarten Kouwenhoven gebruikt systeemtheorie als een van de centrale theoretische kaders in dit handboek voor strategisch coachen. Het boek beschrijft welke wetmatigheden bepalend zijn voor het voortbestaan van teams en organisaties en hoe coaches daarmee kunnen werken. Boek bekijken
€ 57,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Rik Bekking Theo van Mulken
Einstein en de kunst van het coachen
1 beoordeling
'Einstein en de kunst van het coachen' van Bekking en Van Mulken bouwt voort op systeemtheoretische inzichten om een samenhangende visie op coaching te ontwikkelen. Het boek verbindt wetenschappelijke denkkaders met de alledaagse coachingspraktijk. Boek bekijken
19,90
€ 13,95
Nu besteld, dinsdag in huis
De les uit dit boek

Een coach die alleen naar het individu kijkt, ziet slechts een deel van het plaatje. Door de coachee ook als onderdeel van bredere systemen te begrijpen, wordt duidelijk welke krachten van buitenaf het gedrag sturen.

Uit: Einstein en de kunst van het coachen

Systemische organisatieverandering

Verandering in organisaties is zelden een kwestie van een besluit nemen en uitvoeren. Systemisch veranderen vraagt om inzicht in de verborgen krachten die een systeem in stand houden of blokkeren. Dat vraagt om andere werkvormen en een ander type vragen dan het klassieke verandermanagement biedt.

Sven Krol Mariël Koopmans
Werkboek voor systemische organisatietransitie
Dit werkboek van Koopmans en Krol combineert de algemene systeemtheorie van Von Bertalanffy met Systemisch Werk om organisatietransities te begeleiden. Het biedt praktische oefeningen en inzichten voor wie echt aan de wortels van organisatiedynamiek wil werken. Boek bekijken
€ 24,95
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
De les uit dit boek

Duurzame organisatieverandering begint niet bij structuren of processen, maar bij het herkennen van systemische patronen die al lang aanwezig zijn. Pas als die zichtbaar worden, ontstaat ruimte voor werkelijke transitie.

Uit: Werkboek voor systemische organisatietransitie
Guus Hustinx
Ecologisch veranderen van organisaties
6 beoordelingen
Guus Hustinx bouwt zijn ecologische verandermethodiek volledig op systeemtheoretische grondslag. Organisaties worden beschouwd als complexe, adaptieve systemen die je niet kunt veranderen door alleen aan de oppervlakte te sleutelen. Boek bekijken
€ 37,50
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Systeemtheorie in stedelijk beleid

Systeemtheorie is niet voorbehouden aan bedrijven of zorginstellingen. Ook bij de analyse van steden en beleidsvraagstukken biedt het denken in systemen inzicht in de samenhang tussen stedelijke vraagstukken en de beleidsprocessen die erop inspelen.

In de spotlight
Elly Straatman
Stad en Beleid
Straatman beschouwt in 'Stad en Beleid' de stad én het beleidssysteem als onderling verbonden gehelen. De systeemtheoretische invalshoek staat expliciet centraal, met een heel hoofdstuk gewijd aan de stad als systeem. Boek bekijken
€ 60,95
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
ES
Over de auteur

Elly Straatman

Elly Straatman is hoofddocente Bestuurskunde en seniorenonderzoeker bij het lectoraat Governance van Saxion. Haar onderzoek richt zich op leefbaarheid, duurzaamheid en stagnaties in beleidsontwikkeling, waarbij de systeemtheoretische invalshoek een vaste rol speelt. Meer over Elly Straatman

  • Recensie | Maret van der Wees
    Systeemdenken
    In deze recensie van 'Systeemdenken – van goed bedoeld naar goed gedaan' legt Maret van der Wees uit wat systeemdenken in de kern inhoudt: de vraag achter de vraag oplossen door dieper en breder te kijken dan de symptomen.
    Verder lezen in het magazine

Systeemtheorie in zorg en gezin

In de gezondheidszorg en gezinstherapie is systeemtheorie al decennia een erkend kader. Gezinnen, zorgteams en cliëntsystemen worden als samenhangende gehelen benaderd, waarbij verandering bij één element altijd gevolgen heeft voor het geheel.

André Merks Frans Verberk
Verpleegkunde volgens het Neuman Systems Model
Het Neuman Systems Model plaatst systeemtheorie centraal in de verpleegkunde. Dit boek van Merks en Verberk werkt uit hoe componenten in een zorgsysteem met elkaar verbonden zijn en hoe verpleegkundigen dat inzicht kunnen toepassen. Boek bekijken
€ 40,–
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus
Peter Rober
Samen in gezinstherapie
Peter Rober benadert in 'Samen in gezinstherapie' het gezin als een systemisch geheel. Interacties en patronen staan centraal, niet de problemen van het individu op zichzelf. Een toegankelijk en diepgaand boek voor iedereen die systemisch werkt met gezinnen. Boek bekijken
€ 32,–
Op voorraad
Nu besteld, dinsdag in huis
Gratis verzonden
Past door de brievenbus

Tot besluit: systeemtheorie als bril voor complexe werkelijkheid

Systeemtheorie biedt geen simpele oplossingen, maar wel een rijker begrip van de werkelijkheid. Of u nu werkt in een organisatie, in de zorg, het onderwijs of het beleid: wie leert denken in systemen, ziet verbanden die anders verborgen blijven. De boeken en artikelen op deze pagina bieden samen een breed en genuanceerd beeld van wat systeemtheorie te bieden heeft — van abstracte theorie tot directe toepassing in de praktijk van alledag.

Boeken over 'systeemtheorie' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'systeemtheorie'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Producten

    Auteurs

      Trefwoorden

        Artikelen