trefwoord
Vrije wil: filosofisch vraagstuk en praktische kernbehoefte
Hebben we werkelijk een vrije wil, of is dit een illusie die ons brein ons voorspiegelt? Deze vraag houdt filosofen, neurowetenschappers en rechtsgeleerden al eeuwen bezig. Tegelijkertijd duikt het begrip in een heel andere gedaante op binnen management en psychologie: als autonomie, de behoefte om zelf keuzes te maken en controle te hebben over werk en leven. Op deze pagina brengen we beide invalshoeken samen. We bespreken boeken die het filosofische debat over determinisme en bewustzijn voeren, naast werken die laten zien hoe autonomie bijdraagt aan motivatie, leiderschap en persoonlijke ontwikkeling.
Bestaat de vrije wil? Het neurowetenschappelijke debat
De discussie over vrije wil kreeg de afgelopen decennia een nieuwe impuls door hersenonderzoek. Neurowetenschappers als Victor Lamme en Dick Swaab beweren dat onze hersenen al beslissen voordat we ons daarvan bewust zijn, wat de vrije wil tot een 'prettige illusie' zou maken.
De vrije wil bestaat niet
Michel Hoetmer
Michel Hoetmer bespreekt Victor Lammes stelling dat de vrije wil niet bestaat en laat zien hoe uiteenlopend mensen hierover denken wanneer je ze ermee confronteert.
Dick Swaab: ‘De vrije wil? Dat is een prettige illusie’
Dick Swaab
Dick Swaab noemt de vrije wil zelf 'een prettige illusie' en verkent in dit artikel de creatieve en genezende kanten van het brein.
Marc Slors
Dat had je gedacht!
Marc Slors nuanceert de stellige claims van Lamme en Swaab: hersenonderzoek zegt volgens hem iets over bewustzijn, niet per se over het bestaan van de vrije wil zelf.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Als hoogleraar cognitiefilosofie aan de Radboud Universiteit publiceert Marc Slors internationaal over persoonlijke identiteit, sociale cognitie en vrije wil. Hij behoort tot de weinige Nederlandse denkers die het populaire determinisme-verhaal kritisch tegen het licht houden.
Marc Slors
Leon de Bruin
Derek Strijbos
Philosophy of mind, brain and behaviour
In dit filosofisch overzichtswerk, mede geschreven door Slors, komt vrije wil terug als een van de hoofdonderwerpen binnen de filosofie van geest, brein en gedrag.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Dat had je gedacht!
Nico Jong
Nico Jong legt uit waarom Slors de onderzoeken van Swaab en Lamme te stellig vindt: die gaan over bewustzijn, niet over determinisme van ons handelen.
Auteurs die schrijven over 'vrije wil'
Tegengeluiden: pleidooien vóór de vrije wil
Niet iedereen neemt genoegen met het deterministische wereldbeeld. Diverse auteurs verdedigen juist het bestaan van menselijke autonomie, soms met filosofische argumenten, soms met nieuw wetenschappelijk bewijs.
Andre Aleman
Je brein de baas
Andre Aleman stelt in dit boek dat de vrije wil wel degelijk bestaat, in tegenstelling tot wat sommige neurowetenschappers beweren.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis
Rob Wiche
De redding van de vrije wil
Rob Wiche onderneemt een poging om de vrije wil filosofisch te 'redden' en onderzoekt hoe dit concept overeind kan blijven ondanks deterministische kritiek.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Markus Gabriel
Waarom we vrij zijn als we denken
Markus Gabriel verdedigt een filosofische opvatting van menselijke autonomie tegen reductionistische verklaringen die gedrag volledig herleiden tot hersenprocessen.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Niet wijzelf – onze bewuste overwegingen en gedachten – maar ons onbewuste brein en onze genen bepalen wat we doen, zo luidt de populaire claim. Slors laat zien dat dit een te snelle conclusie is.
Uit: Dat had je gedacht!
Vrije wil in het strafrecht en de filosofiegeschiedenis
De vraag naar vrije wil heeft directe gevolgen voor hoe we verantwoordelijkheid en schuld beoordelen. Als keuzes gedetermineerd zijn, in hoeverre kunnen we iemand dan nog straffen voor zijn daden? Dit vraagstuk is allesbehalve nieuw.
Mark de Rade
De vrije wil in het strafrecht
Mark de Rade onderzoekt of mensen daadwerkelijk vrije keuzes kunnen maken en wat dit betekent voor strafrechtelijke verantwoordelijkheid.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Lieve mensen winnen niet - ‘Helpt je bewuster keuzes te maken’
Ment Kuiper
Wietske Idema fileert populaire oneliners over keuzes en prestaties, en laat zien hoe clichés als 'winnen doe je samen' bewuste keuzes in de weg kunnen staan.
Ancius Manlius Torquatus Severinus Boëthius
De vertroosting van de filosofie
In Boek V van de Consolatio philosophiae discussieert Boëthius uitvoerig over de verhouding tussen goddelijke voorzienigheid, het lot en de menselijke vrije wil. Een van de oudste filosofische teksten over dit thema, geschreven in de zesde eeuw.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Van filosofie naar praktijk: autonomie als psychologische basisbehoefte
Naast het filosofische debat heeft 'vrije wil' in managementliteratuur een heel andere, praktische lading gekregen: autonomie. Binnen de zelfdeterminatietheorie geldt autonomie als een van de drie psychologische basisbehoeften, naast verbondenheid en competentie.
SPOTLIGHT: Daniel Pink
Daniel Pink geldt als een van de invloedrijkste denkers over motivatie op de werkvloer. Zijn werk bracht de zelfdeterminatietheorie naar een breed managementpubliek.
Meer over Daniel Pink
Daniel Pink
Drive
In
Drive beschrijft Pink autonomie als een van de drie kernelementen van intrinsieke motivatie, naast meesterschap en zingeving. Het boek wordt inmiddels beschouwd als een klassieker binnen de motivatieliteratuur.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Maarten Vansteenkiste
Bart Soenens
Het ABC van motivatie in onderwijs
Soenens en Vansteenkiste werken het ABC-model van zelfdeterminatietheorie uit, waarbij autonomie wordt besproken als psychologische basisbehoefte binnen het onderwijs.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Matthijs Steeneveld
Autonomie Verbondenheid Competentie Purpose
Matthijs Steeneveld beschrijft autonomie als fundamentele behoefte en startpunt voor het vervullen van andere basisbehoeften, met concrete interventies om deze te versterken.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Matthijs Steeneveld vertaalt als trainer en adviseur wetenschappelijke inzichten uit de positieve psychologie naar de praktijk, met de zelfdeterminatietheorie als een van zijn kernthema's.
Autonomie in organisaties: van Semco tot zelfsturing
Sommige organisaties hebben autonomie radicaal tot uitgangspunt gemaakt. Het bekendste voorbeeld is het Braziliaanse Semco, waar werknemers een ongekende mate van zeggenschap kregen over hun eigen werk.
Ricardo Semler
Semco-stijl
Ricardo Semler beschrijft in
Semco-stijl hoe hij werknemers bevrijdde uit knellende conventies door hen vergaande autonomie te geven. Dit boek is uitgegroeid tot een klassieker binnen de literatuur over zelforganisatie.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Peter Runhaar
De kleine Semler
Peter Runhaar vat de kern van Semlers filosofie samen: autonomie leidt tot vitaliteit en betere prestaties, mits leiders durven loslaten.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis
Astrid Vermeer
Ben Wenting
Vormen van zelfsturing
Vermeer en Wenting beschrijven concreet hoe meer autonomie georganiseerd kan worden binnen bestaande organisatiestructuren, zonder dat dit in chaos ontaardt.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Joost Minnaar
Pim de Morree
Corporate Rebels
Minnaar en De Morree laten in Corporate Rebels zien hoe autonomie in vrijwel elk hoofdstuk terugkomt als essentieel kenmerk van progressieve organisaties.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 9 werkdagen | Gratis verzonden
Eckart's Notes
Eckart Wintzen liet zien dat kleine, autonome teams ('cellen') beter presteren dan grote, hiërarchisch aangestuurde afdelingen. Geef teams vrijheid, zolang ze verantwoordelijk blijven voor het resultaat.
Autonomie en leiderschap: ruimte geven zonder los te laten
Leidinggeven aan professionals en kenniswerkers vraagt om een andere aanpak dan traditionele sturing. Wie te veel controleert, ondermijnt juist de autonomie die nodig is voor goed werk.
Hans de Bruijn
Managers en professionals
Hans de Bruijn stelt dat professionals autonomie nodig hebben voor hun complexe, kennisintensieve taken. Het gebrek hieraan vormt volgens hem een kernprobleem in de relatie met management.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Marcel Wanrooy
Leidinggeven tussen professionals
Marcel Wanrooy behandelt uitgebreid de spanning tussen professionele autonomie en organisatorische sturing, een centraal dilemma bij het leidinggeven aan professionals.
Boek bekijken
Dit product is uitverkocht
Marc van Katwijk
Leider in de ruimte
Marc van Katwijk betoogt dat het beperken van autonomie – ook als het goedbedoeld is – de zelfredzaamheid van medewerkers juist ondermijnt.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Keuzevrijheid: zegen of last?
Autonomie en keuzevrijheid worden vaak als onvoorwaardelijk goed gepresenteerd, maar is dat wel zo? Meer keuzemogelijkheden maken mensen niet per definitie gelukkiger.
De vloek van keuzevrijheid
Michel Hoetmer
Michel Hoetmer laat zien dat keuzevrijheid, hoewel verheven tot heilige graal van het klantgerichtheidsdenken, in de praktijk weinig geluk oplevert.
Alexandre Lacroix
Hoe word je geen slaaf van het systeem?
Alexandre Lacroix onderzoekt hoe mensen hun autonomie kunnen behouden binnen de beperkende systemen van de moderne samenleving.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Alexandre Lacroix is filosoof en hoofdredacteur van het Franse Philosophie Magazine. Hij combineert filosofische diepgang met toegankelijke taal over actuele vraagstukken rond vrijheid en autonomie.
Kiezen is een keuze
Justin van Lopik
Justin van Lopik stelt de prikkelende vraag of niet kiezen soms een betere optie is dan de dwang om voortdurend te moeten kiezen.
Autonomie versus verbondenheid
Een terugkerend spanningsveld in de literatuur is de balans tussen autonomie en verbondenheid. Te veel nadruk op zelfstandigheid kan ten koste gaan van verbinding met anderen, terwijl te veel aanpassing de eigen koers ondermijnt.
Joep Dohmen
Iemand zijn
Joep Dohmen pleit voor 'relationele autonomie': niet autonomie als isolement, maar als zelfbeschikking binnen verbondenheid met anderen.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Leon Schaepkens
De F1-maatschappij
Leon Schaepkens stelt dat we als maatschappij te veel nadruk leggen op autonomie ten koste van verbondenheid, met sociale eenzaamheid als gevolg.
Boek bekijken
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Pieter Ruigewaard
De kunst van het relateren
Pieter Ruigewaard beschrijft gezonde autonomie als de eerste bouwsteen voor duurzame relaties: voldoende afstand naast voldoende nabijheid.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Conclusie: een rode draad door filosofie en praktijk
Of je nu het neurowetenschappelijke debat volgt over de vraag of de vrije wil werkelijk bestaat, of praktische handvatten zoekt om autonomie binnen je organisatie te vergroten: het thema vrije wil blijkt verrassend veelzijdig. De filosofische vraag of we werkelijk vrij kiezen, raakt direct aan de praktische vraag hoe we die vrijheid in ons werk en leven vormgeven. Wat beide invalshoeken gemeen hebben, is de erkenning dat autonomie – hoe je het ook definieert – een fundamentele rol speelt in hoe mensen zich ontwikkelen, functioneren en floreren. De boeken op deze pagina bieden daarmee niet alleen filosofische verdieping, maar ook concrete aanknopingspunten om meer grip te krijgen op je eigen keuzes en die van anderen.
De bestsellers
-
€ 33,95
-
€ 34,50
-
€ 39,99
-
€ 35,99
-
€ 33,99
