
Vanuit zijn achtergrond in business intelligence kijkt Gerard naar AI als gereedschap dat pas waarde krijgt als je éérst de juiste vraag stelt.
Meer over Gerard GielenAI WegWijs voor (gemeente-)ambtenaren
Praktische AI-hulp voor de ambtenaar op de vloer
Ingenaaid Nederlands 2026 1e druk 9789081494281Samenvatting
Je altijd vriendelijke, nooit zieke en meest geduldige collega bij de gemeente, praktische AI-hulp voor de ambtenaar op de vloer.
Er is al veel 'zwaar' AI-materiaal voor de overheid: VNG-handreikingen, het Algoritmekader van het Rijk, governancekaders en adviesrapporten. Maar voor de ambtenaar die gewoon zijn werk wil doen, brieven en besluiten schrijven, inwoners te woord staan, beleid voorbereiden, is er weinig dat toegankelijk en direct toepasbaar is. Dit boek vult dat gat.
Geschreven voor medewerkers van burgerzaken, welzijn, omgevingsdiensten, communicatie, HRM, financiën en beleid. Volgens de 'Think First, Prompt Later'-methode bepaal je eerst welke uitdaging in jouw gemeente het meeste oplevert, en pas daarna welke prompt of AI-tool past. Met voorbeeldprompts, een stappenplan om in 60 minuten je eigen Gemeente-AI-assistent te bouwen (zonder code), en een aanpak om je organisatie verantwoord op te schalen.
Geen technische theorie en geen trucjes, maar waardevol en verantwoord gebruik, ethisch (waarde voor de inwoner), veilig (privacy/AVG) en in lijn met de EU AI Act. Inclusief een invulbare verklaring waarmee je je AI-bekwaamheid kunt aantonen.
Na het lezen van dit boek:
• Schrijf brieven, besluiten en inwonerscommunicatie sneller en helderder met AI
• Herken je belangrijkste gemeente-uitdagingen en koppel ze aan de juiste AI-toepassing
• Bouw in 60 minuten je eigen Gemeente-AI-assistent, zonder programmeren
• Werk veilig, privacybewust en aantoonbaar AI-bekwaam (EU AI Act, Art. 4)
Voor ambtenaren en teams die effectiever willen werken en betere dienstverlening willen bieden, zonder hun professionaliteit te verliezen.
Trefwoorden
Specificaties
Lezersrecensies
Inhoudsopgave
STAP I (DEEL I) RELEVANTE ACHTERGROND 11
1. Wat is AI, en wat kan het voor gemeentelijke dienstverlening betekenen? 13
2. Niet bang, wel benieuwd 16
2.1 Hoe je over je AI-vooroordelen stapt, en vandaag veilig begint 16
2.2 Waarom je je moet realiseren dat ook hardware en infrastructuur belangrijk zijn 18
3. Jouw nieuwe gemeente-tools 20
3.1 Minder schakelen = meer flow 20
3.2 De 12 onmisbare AI-tools 20
3.3 Prompten in AI-tools 22
3.4 De toekomst van AI: sneller, slimmer, persoonlijker, en toch menselijk 24
3.5 Ontwikkelingen zullen over elkaar heen blijven rollen 26
4. Wet- en regelgeving 27
4.1 Regels officieel en officieus in EU en Nederland 27
4.2 Regels als vangrail, niet als rem 28
4.3 Wat gemeenten wel en niet mogen analyseren met contact-, aanvraaggegevens 29
4.4. AI Act (EU), expliciete verplichting tot AI-bekwaamheid 31
4.5. AI-wetgeving in gemeenten 31
STAP II (DEEL II) ‘THINK FIRST, PROMPT LATER’ IN DE GEMEENTE 33
5. ‘Think first, prompt later’ 35
5.1 Waarom eerst denken en dan pas prompten? 36
5.2 Het Business Model Canvas in de gemeente 37
5.3 Herken je deze 5 uitdagingen in je gemeente? 40
5.4 Drie soorten AI-gereedschap voor ambtenaren 42
5.5 Oefening, jouw top vijf gemeente-‘uitdagingen’ 43
Overzicht van veelvoorkomende ‘uitdagingen’ en mogelijke AI-oplossingen, 44
STAP III (DEEL III) JOUW AI-PRAKTIJK IN DE GEMEENTE 47
6. De 4- of 5‑lagenprompts 49
6.1 Mindshift: van kopiëren naar co‑creëren 51
6.2 Promptvoorbeelden voor in jouw gemeente 52
7. Zelf een ‘Gemeente‑AI‑assistent’ bouwen binnen een tool 65
7.1 Van driftige chats naar betrouwbaar systeem 66
7.2 Hoe een LLM (zoals Copilot of ChatGPT) wordt ‘getraind’, ook door jou! 67
7.3 Stappenplan: je eerste ‘Gemeente‑AI-assistent’ in 60 minuten (zonder code- of programmeertaal) 68
7.4 AI-assistent voorbeelden 72
7.5 Een AI-agent die nóg een stap verder gaat met ‘If This, Then That’ (IFTTT) logica 78
8. Dienstverlening en vindbaarheid in het AI-tijdperk 81
8.1 Wat verandert er in het zoekgedrag van inwoners? 81
8.2 AI-vindbaarheid: word gevonden én begrepen 83
Van marketingtekst naar beslistekst 83
8.3 AI als voorportaal van de dienstverlening 84
8.4 De checklist: besta jij straks in een AI-antwoord? 84
9. Hoe ga ik / gaan we AI organiseren en implementeren 86
9.1 Zet een mini-team op dat echt in de praktijk werkt 86
9.2 Maak het veilig en simpel: één pagina werkafspraken + een korte checklist 87
9.3 Organiseer AI als vaste routine in de werkdag 87
9.4 Vergaderfrequentie: kort, ritmisch, in de luwte 88
9.5 De 10-dagen start (zonder IT-gedoe) 89
9.6 Afsluiting 89
NAWOORD 91
Literatuurlijst 93
Bijlage 1 ‘Responsible AI’ in de Cloud (en dat is dus géén wolk) 96
Bijlage 2 Aanbieders AI 99
Bijlage 3 Voor de starter; het startscherm van ChatGPT 100
Bijlage 4 Digitale bronnen in jouw Gemeente 105
Bijlage 5 Uitleg E-business en funnel (trechter) 107
Bijlage 6 Jouw verklaring van AI-bekwaamheid EU AI Act 109
Begrippenlijst AI / verklarende woordenlijst 112
Anderen die dit boek kochten, kochten ook
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan