trefwoord
Anders kijken: problemen omzetten in mogelijkheden
Soms zit de oplossing niet in harder werken aan een probleem, maar in een andere kijk erop. Anders kijken — ook wel omdenken genoemd — is de vaardigheid om vastgeroeste denkpatronen los te laten en situaties vanuit een nieuw perspectief te benaderen. Niet ontkennen wat er is, maar er volmondig 'ja' tegen zeggen en van daaruit verder denken. Het klinkt eenvoudig, maar vraagt oefening en moed.
Op deze pagina vind je boeken en artikelen die je helpen om die andere blik te ontwikkelen: in je werk, in relaties, in organisaties en in het leven als geheel.
De grondlegger van het omdenken
Geen naam is zo onlosmakelijk verbonden met anders kijken als die van Berthold Gunster. Zijn omdenken-filosofie draait om één kernbeweging: van 'ja, maar...' naar 'ja, en...'. In plaats van weerstand te bieden aan de realiteit, ga je ermee mee en ontdek je wat er dan mogelijk wordt.
Een frisse blik van buiten
Anders kijken betekent ook: bereid zijn om de buitenstaanderspositie in te nemen. Wie met de ogen van een vreemdeling naar een vertrouwde situatie kijkt, ontdekt aannames die normaal onzichtbaar blijven. Dat is precies de kracht die zowel innovatiedenkers als antropologen beschrijven.
-
Alien Thinking - 'Levert eye-openers op'Verder lezen in het magazineDit artikel bespreekt hoe je écht vernieuwend kunt denken door de blik van een buitenstaander aan te nemen — alsof je voor het eerst naar de aarde kijkt. Een treffende illustratie van wat anders kijken in de praktijk kan opleveren.
Anders kijken op de werkvloer
Veel problemen op het werk zijn hardnekkig niet omdat ze onoplosbaar zijn, maar omdat we ze steeds op dezelfde manier benaderen. Omdenken biedt een concrete methode om die cirkel te doorbreken. Gunster paste zijn filosofie dan ook specifiek toe op werksituaties, met herkenbare voorbeelden uit de praktijk.
-
Het Switchboard - Een actiegerichte aanpak voor hardnekkige problemenVerder lezen in het magazineHardnekkige problemen vragen om een andere aanpak. Dit artikel introduceert het Switchboard als een actiegerichte methode om vastgelopen vraagstukken vanuit een nieuw perspectief aan te pakken — aansluitend op de kern van anders kijken.
De kracht van het omdraaien
Een van de meest krachtige inzichten uit de omdenken-filosofie is dat belemmerende overtuigingen vaak precies het tegenovergestelde verbergen van wat je nodig hebt. Door de vraag om te draaien — van 'wat als het mislukt?' naar 'wat als alles lukt?' — verschuift niet alleen je denken, maar ook je handelen.
Omdenken is niet positief denken. Het is realistisch denken. Je zegt ja tegen wat er is, en dan kijk je wat er dan mogelijk wordt.
Uit: Ja-maar... Omdenken
Antropologisch kijken: normaal is niet vanzelfsprekend
Wie echt anders wil kijken, kan veel leren van de antropologie. Door de bril van een wetenschapper die vreemde culturen bestudeert, wordt het eigen gedrag opeens even vreemd — en daarmee zichtbaar. Danielle Braun is een van de meest invloedrijke stemmen op dit gebied in Nederland.
Danielle Braun
-
Elleke van Gelder: ‘Kijk niet naar problemen, maar naar mogelijkheden’Verder lezen in het magazineElleke van Gelder laat in dit artikel zien hoe verwondering en verbeeldingskracht mensen en organisaties sterker maken. Het sluit naadloos aan bij de gedachte dat anders kijken begint met nieuwsgierigheid — ook als dat weerstand oproept.
Creatief denken en het omdraaien van aannames
Anders kijken is nauw verwant aan creatief denken. Wie bereid is zijn aannames los te laten, opent de deur naar verrassende inzichten. Dat geldt voor individuele professionals net zo goed als voor teams en organisaties. De volgende boeken bieden concrete handvatten om die vaardigheid te ontwikkelen.
-
Rico Bakker: ‘Tegen de richting in kom je op vernieuwende ideeën’Verder lezen in het magazineRico Bakker laat in dit artikel zien hoe je door bewust tégen de stroom in te denken tot vernieuwende ideeën komt. Wie aannames durft om te draaien, ziet wat anderen over het hoofd zien — de kern van anders kijken in een creatieve context.
Draai je vraagstelling eens om: als je weet wat een goed idee is, bedenk dan eerst bewust het slechtste idee. Vanuit dat uiterste wordt zichtbaar welke aannames je normaal gesproken nooit in twijfel trekt — en dáár zit de ruimte voor vernieuwing.
Uit: De kracht van een slecht ideeAnders kijken in organisaties en bij risico's
Ook in bredere organisatorische contexten — van samenwerking tot risicobeheer — is anders kijken een waardevolle vaardigheid. Wie alleen door één bril naar een organisatie kijkt, mist onvermijdelijk iets. Meervoudig kijken is geen luxe, maar een noodzaak.
-
Beter leren kijken - ‘Een boek om je tijd voor te nemen’Verder lezen in het magazineStefan van der Stigchel laat in dit boek zien dat kijken een vaardigheid is die je kunt ontwikkelen. Het artikel nodigt uit om rustig te lezen en de aangereikte inzichten écht tot je te laten doordringen — een mooie aanvulling op het thema anders kijken.
Een andere blik als levenshouding
Anders kijken is uiteindelijk meer dan een techniek. Het is een houding: bereid zijn om te zien wat er werkelijk is, los van wat je verwachtte of hoopte. Dat vraagt oefening, maar ook moed. De boeken op deze pagina bieden ieder op hun eigen manier een ingang om die houding te ontwikkelen — of je nu begint bij Gunsters omdenken, Brauns antropologie of creatief denken.
Wie structureel anders leert kijken, zal merken dat problemen langzaam van gedaante veranderen. Niet omdat de werkelijkheid verandert, maar omdat de kijker dat doet.
