Curriculumontwikkeling: het leerplan als fundament van goed onderwijs

Curriculumontwikkeling vormt de ruggengraat van elk onderwijsprogramma. Het gaat om het ontwerpen, implementeren en evalueren van leerplannen: wat leren studenten, in welke volgorde en met welk doel? Of het nu gaat om een hogeschoolopleiding, een interdisciplinair programma of een training binnen een organisatie, de vraagstukken zijn vergelijkbaar. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die laten zien hoe curriculumontwikkeling in de praktijk werkt, welke modellen daarbij helpen en welke valkuilen auteurs tegenkwamen.

Modellen en methodieken voor leerplanontwerp

Een goed curriculum ontstaat niet toevallig. Er bestaan diverse ontwerpmodellen die houvast bieden bij het structureren van leerdoelen, inhoud en toetsing.

Hanneke Theelen Peggy Lambriex–Schmitz Marcel van der Klink

Wat als onderwijs werkt?

Dit boek behandelt uitgebreid modellen zoals ADDIE en backward design voor het (her)ontwerpen van curricula, en biedt daarmee een praktische basis voor iedereen die een leerplan wil vernieuwen.
Boek bekijken

€ 39,95

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Janke Cohen-Schotanus Klaas Visser Joyce Brouwer

Werken aan de kwaliteit van hoger onderwijs

Een standaardwerk met modellen en methodieken voor effectieve curriculumontwikkeling en -vernieuwing in het hoger onderwijs, geschreven vanuit jarenlange praktijkervaring.
Boek bekijken

€ 24,95

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Wat als onderwijs werkt? Begin niet bij de werkvormen, maar bij de leerdoelen: pas als die helder zijn, volgt de rest van het ontwerp logisch.

Curriculumontwikkeling binnen specifieke vakgebieden

Leerplanontwikkeling krijgt een eigen kleur wanneer deze wordt toegepast binnen een specifiek domein. Van economieonderwijs tot interdisciplinaire programma's: de uitdagingen verschillen, maar het ontwerpproces kent gemeenschappelijke stappen.

SPOTLIGHT: Christianne Vink

Christianne Vink combineert haar achtergrond in psychologie met praktijkervaring in het ontwikkelen van opleidingen. Samen met haar co-auteurs levert zij een praktisch handboek voor interdisciplinair curriculumontwerp. Meer over Christianne Vink

Linda de Greef Ger Post Christianne Vink Lucy Wenting

Designing interdisciplinary education

Designing interdisciplinary education biedt concrete richtlijnen voor het ontwikkelen van curricula die vakgrenzen overstijgen, essentieel voor opleidingen die studenten breed willen vormen.
Boek bekijken

€ 27,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Sam de Muijnck Joris Tieleman

Economy Studies

Een praktisch boek met voorbeeldcursussen en -curricula voor het vernieuwen van economieonderwijs, inclusief concrete handvatten voor docenten die hun vak willen herontwerpen.
Boek bekijken

€ 36,99

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Het Ontwerpboek

Maarten Fijnaut

Dit artikel bespreekt 'Het Ontwerpboek', waarin verschillende ontwerpers transparant laten zien hoe zij opleidingstrajecten hebben vormgegeven: een inspiratiebron voor eigen ontwerpkeuzes.

Artikel lezen

Leerplanproblematiek in het voortgezet en primair onderwijs

Niet alleen in het hoger onderwijs speelt curriculumontwikkeling een rol. Ook in het primair en voortgezet onderwijs worden voortdurend keuzes gemaakt over wat leerlingen moeten leren en waarom.

Fred Janssen Jan Dirk Imelman Wilna Meijer Piet van der Ploeg

Onderwijs op koers houden

Dit boek adresseert de hardnekkige leerplanproblematiek in het Nederlandse onderwijs en biedt een perspectiefgerichte benadering als alternatief voor versnipperde vakinhouden.
Boek bekijken

€ 24,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Pien de Meijer

EigenlijkWijs

EigenlijkWijs presenteert een samenhangend curriculum rond zes leergebieden, waarin kennisoverdracht wordt gecombineerd met vorming van hoofd, hart en handen.
Boek bekijken

€ 44,95

Levertijd ongeveer 5 werkdagen | Gratis verzonden

Onderwijs is meer dan kennisoverdracht: het verbindt hoofd, hart en handen. Uit: EigenlijkWijs

Van docent naar curriculumontwerper

Steeds meer wordt van docenten verwacht dat zij niet alleen uitvoeren, maar ook zelf curricula vormgeven. Dat vraagt om nieuwe vaardigheden en een andere rolopvatting.

De opleidingskundige is dood, leve de ontwerper

Bert Peene

Dit artikel stelt dat leren niet valt uit te besteden en dat de rol van opleidingskundige verschuift naar die van ontwerper, een ontwikkeling die direct raakt aan hoe curricula tot stand komen.

Artikel lezen

Ben Rovers

Als helden op reis

Een boek dat laat zien hoe de principes van avontuurlijk leren zijn vertaald naar een volledig nieuw curriculum voor een HRM-opleiding, met concrete ontwerpkeuzes als resultaat.
Boek bekijken

€ 19,90

Levertijd ongeveer 3 werkdagen

Miriam Losse

Onderzoekend vermogen ontwikkelen bij studenten

Dit boek biedt handvatten voor het integreren van onderzoekend vermogen in het curriculum van hbo-opleidingen, zodat onderzoek geen los vak blijft maar onderdeel wordt van het geheel.
Boek bekijken

€ 44,95

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Kwaliteitszorg en evaluatie van curricula

Een curriculum ontwerpen is één stap, het vervolgens systematisch evalueren en verbeteren is minstens zo belangrijk. Studiesucces en onderwijskwaliteit hangen nauw samen met de kwaliteit van het leerplan.

Janke Cohen-Schotanus Klaas Visser Ellen Jansen Anneke Bax

Studiesucces door onderwijskwaliteit

Dit boek richt zich op professionals die betrokken zijn bij curriculumontwikkeling en biedt concrete handvatten om onderwijsprogramma's systematisch te verbeteren op basis van leerdoelen en competenties.
Boek bekijken

€ 34,50

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Ontwerpen en ontwikkelen van organisaties

Herman Kuipers

Dit artikel gaat in op het ontwerpen en ontwikkelen van organisaties, een perspectief dat raakvlakken heeft met curriculumontwikkeling: beide vragen om doordachte sturing van veranderprocessen.

Artikel lezen

Tot besluit

Curriculumontwikkeling is geen eenmalige exercitie maar een voortdurend proces van ontwerpen, uitvoeren, evalueren en bijstellen. De besproken boeken en artikelen laten zien dat er niet één juiste aanpak bestaat: van modelmatig werken met ADDIE tot avontuurlijk leren, van interdisciplinaire programma's tot vakspecifieke vernieuwing. Wie een curriculum wil ontwerpen of herzien, doet er goed aan meerdere invalshoeken te combineren en steeds de vraag te blijven stellen: wat moeten lerenden straks kunnen, en waarom?