trefwoord
Fundamentalisme: wortels, gevaren en tegenkrachten
Fundamentalisme is een van de hardnekkigste verschijnselen van onze tijd. Het draait om absolute zekerheid, een letterlijke lezing van heilige teksten en een strikte scheiding tussen goed en kwaad. Ontstaan aan het einde van de negentiende eeuw als reactie op moderniteit, heeft het fundamentalisme zich in de decennia daarna in vele gedaanten gemanifesteerd: islamitisch, christelijk, en in bredere zin ook als ideologisch verschijnsel dat zich voedt met rigide denken. Op deze pagina verzamelen we boeken en artikelen die dit thema vanuit verschillende invalshoeken belichten, van sociologische analyse tot persoonlijke getuigenissen uit het Midden-Oosten.
Spotlight: Ruud Koopmans
Boek bekijken
Fundamentalisme als vorm van radicalisering
Fundamentalisme staat niet op zichzelf. Filosofen en wetenschappers plaatsen het binnen een breder spectrum van radicalisering, waarbij de overtuiging van absolute waarheid vaak de eerste stap is naar verdergaand extremisme.
Spotlight: Rik Peels
Boek bekijken
Religieus fundamentalisme: christelijk en islamitisch
Fundamentalisme beperkt zich niet tot één geloof. Zowel binnen het christendom als binnen de islam bestaan stromingen die heilige teksten letterlijk nemen en elke twijfel als bedreiging zien.
SPOTLIGHT: Christopher Hitchens
Boek bekijken
Het christelijk fundamentalisme 'verafgoodt de Bijbel maar begrijpt hem grotendeels niet.' Uit: De Bijbel
Boek bekijken
Fundamentalisme van binnenuit bekeken
Naast wetenschappelijke en filosofische analyses is er behoefte aan verhalen die laten zien hoe fundamentalisme er in de praktijk uitziet, in het dagelijks leven van mensen die ermee te maken krijgen of ertegen strijden.
SPOTLIGHT: Joris Luyendijk
Boek bekijken
Boek bekijken
Jouw fatwa geldt hier niet Verzet tegen fundamentalisme begint vaak niet bij grote politieke bewegingen, maar bij individuen die vasthouden aan kunst, cultuur en vrijheid van expressie.
De bredere context: polarisatie en ideologisch denken
Fundamentalisme gedijt in een klimaat van polarisatie en zwart-wit denken. Recent onderzoek naar de psychologie van ideologie werpt nieuw licht op de mechanismen die mensen vatbaar maken voor rigide overtuigingen.
Conclusie
Fundamentalisme laat zich niet vangen in één definitie of één geloof. Het is een menselijke neiging naar zekerheid en eenduidigheid, die onder de juiste omstandigheden omslaat in gevaarlijke rigiditeit. De boeken en artikelen op deze pagina laten zien dat de bestrijding van fundamentalisme begint bij begrip: van de historische wortels, de psychologische mechanismen en de moedige individuen die zich er dagelijks tegen verzetten. Wie fundamentalisme wil doorgronden, ontkomt niet aan de confrontatie met ongemakkelijke vragen over geloof, macht en menselijke behoefte aan zekerheid.