Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
010-4731397

trefwoord

Gezag: de kunst van vrijwillig gevolgd worden

Gezag is iets anders dan macht. Wie macht heeft, kan mensen dwingen. Wie gezag heeft, wordt gevolgd omdat mensen dat willen. Dat onderscheid loopt als een rode draad door de literatuur over leiderschap, opvoeding, recht en overtuigingskracht. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die laten zien hoe gezag ontstaat, hoe het wordt uitgeoefend en wat er gebeurt wanneer het verdwijnt.

SPOTLIGHT: Mark van Vugt

Evolutionair psycholoog Mark van Vugt onderzoekt leiderschap vanuit de evolutionaire psychologie. Samen met Max Wildschut liet hij zien dat gezag, in tegenstelling tot macht, van nature vrijwillig wordt toegekend aan leiders die de groep dienen. Meer over Mark van Vugt
Mark van Vugt Max Wildschut
Gezag
In Gezag beschrijven Van Vugt en Max Wildschut zeven principes waarmee leidinggevenden gezag kunnen ontwikkelen, gebaseerd op de evolutionaire leiderschapstheorie in plaats van formele macht.
Boek bekijken
€ 21,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Gezag
Paul Schollaardt
Recensent Paul Schollaardt noemt dit boek een prima bijdrage aan de leiderschapslectuur: praktisch, maar met een stevige wetenschappelijke basis.
Mismatch
Nienke van Oeveren
Nienke van Oeveren laat drie lezers hun oordeel geven over hoe instinct voor macht en gezag werkt, en waarom oud leiderschap op basis van macht niet meer volstaat.

Gezag versus macht in de sociologie en filosofie

Waar Van Vugt en Wildschut een evolutionaire verklaring bieden, benaderen andere auteurs gezag vanuit de sociologie en filosofie. Zij stellen de vraag centraal hoe gezag in de moderne, geïndividualiseerde samenleving is veranderd van iets vanzelfsprekends naar iets dat verdiend moet worden.

Spotlight: Paul Verhaeghe

Klinisch psycholoog Paul Verhaeghe onderzoekt in zijn werk hoe autoriteit functioneert in een samenleving zonder vanzelfsprekende hiërarchie, en hoe nieuwe vormen van gezag kunnen ontstaan.
Paul Verhaeghe
Autoriteit
In Autoriteit stelt Verhaeghe dat mensen weliswaar doen wat de machtige zegt, maar het vertrouwen in gezag zijn kwijtgeraakt. Een scherpe analyse van een sluipende gezagscrisis.
Boek bekijken
€ 23,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Een nieuwe invulling van autoriteit
Ger Post
Ger Post interviewt Verhaeghe over zijn stelling dat we eigenlijk geen echte autoriteiten meer hebben, ondanks alle uiterlijke macht die er nog is.
Christien Brinkgreve
Het verlangen naar gezag
Christien Brinkgreve analyseert in Het verlangen naar gezag hoe gezag is verschoven van vanzelfsprekend naar iets dat mensen actief moeten verdienen en claimen.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Voor 17:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Spotlight: Christien Brinkgreve

Als hoogleraar sociale wetenschappen plaatst Christien Brinkgreve gezagsverhoudingen steeds in de context van hun tijd, van opvoeding tot maatschappelijke omgangsvormen.

Gezag opbouwen als leidinggevende

Voor leidinggevenden is gezag geen kwestie van functietitel, maar van dagelijks handelen. Diverse managementboeken laten zien dat gezag verdiend wordt bij medewerkers, niet toegekend door een hogere laag in de organisatie.

Peter Tack Jan Eppink Gert-Jan Melker
Managementvaardigheden
Managementvaardigheden van onder meer Peter Tack benadrukt dat gezag verdiend moet worden en niet automatisch volgt uit een positie in de hiërarchie.
Boek bekijken
€ 59,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Peter Tack: ‘Gezag krijg je niet vanzelf, je moet het verdienen’
Peter Tack
In dit interview zegt medeauteur Peter Tack het kernachtig: 'Gezag krijg je niet vanzelf, je moet het verdienen.' Een praktische kijk op leidinggeven met gezag in plaats van macht.
Quorry Schiphuis-Sax van der Weijden
Verbindend gezag voor leidinggevenden
Verbindend gezag voor leidinggevenden van Quorry Schiphuis-Sax van der Weijden biedt een methodiek om gezag op te bouwen zonder autoritair op te treden, gebaseerd op verbinding in plaats van dwang.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Jan Stolker
Het spel in de boardroom
Het spel in de boardroom maakt een scherp onderscheid tussen macht en gezag, en laat zien hoe gezag effectiever kan zijn in goed toezicht binnen organisaties.
Boek bekijken
€ 49,95
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Autoriteit als overtuigingsprincipe

Gezag speelt ook een cruciale rol in overtuigingskracht. Robert Cialdini beschreef autoriteit als een van de zes universele beïnvloedingsprincipes: mensen zijn geneigd gezaghebbende figuren te volgen, soms zonder kritische vragen te stellen.

SPOTLIGHT: Robert Cialdini

Robert Cialdini geldt zelf als autoriteit op het gebied van overtuiging. Zijn onderzoek naar beïnvloedingsprincipes, waaronder autoriteit, vormt de basis voor talloze latere boeken over het onderwerp. Meer over Robert Cialdini
Mensen zijn vaak geneigd autoriteiten te volgen zonder daarbij kritische vragen te stellen, zelfs als de instructies indruisen tegen hun eigen normen. Uit: Invloed - De geheimen van het overtuigen
Robert Cialdini
Invloed - De geheimen van het overtuigen
Invloed - De geheimen van het overtuigen is al decennia hét standaardwerk over beïnvloeding. Het principe autoriteit, onderbouwd met de beroemde Milgram-experimenten, behoort tot de meest geciteerde inzichten uit de sociale psychologie.
Boek bekijken
€ 23,95
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
De kleine Cialdini Toon relevante titels, diploma's of ervaring zichtbaar: mensen laten zich sneller overtuigen door iemand die zich als autoriteit presenteert, ook als de inhoud van de boodschap gelijk blijft.
Preview - De kracht van autoriteit
Peter Kempen
Peter Kempen beschrijft hoe individuen, ondernemingen en overheidsorganisaties autoriteit kunnen opbouwen, en wat autoriteit in de kern eigenlijk betekent.

Weerbaarheid tegen autoriteit

Waar de meeste boeken uitleggen hoe je autoriteit opbouwt, is er ook een tegenbeweging: hoe blijf je overeind wanneer autoriteitsfiguren je onder druk zetten om tegen je eigen waarden in te handelen?

Sunita Sah
De waarde van weerbaarheid
In De waarde van weerbaarheid onderzoekt Sunita Sah hoe autoriteitsfiguren, van artsen tot agenten, ons beïnvloeden zonder dat we het doorhebben, en hoe je daar weerstand aan biedt.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Sybe Schaap
Rechtsstaat in verval
Sybe Schaap stelt in Rechtsstaat in verval dat de ondermijning van gezag een kernprobleem vormt bij de erosie van de rechtsstaat: legitieme macht die op moreel krediet berust, staat onder druk.
Boek bekijken
€ 28,90
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Ouderlijk gezag in het familierecht

Naast de psychologische en organisatorische invalshoek heeft 'gezag' in Nederland ook een strikt juridische betekenis: het geheel van rechten en plichten van ouders ten aanzien van hun minderjarige kinderen. Dit onderwerp keert terug in tal van juridische naslagwerken.

SPOTLIGHT: Lydia Janssen

Lydia Janssen is gespecialiseerd in jeugdzorg en recht en schreef meerdere standaardwerken over gezag en jeugdrecht voor de praktijk. Meer over Lydia Janssen
Lydia Janssen
Handleiding Jeugdrecht voor de politiepraktijk
Handleiding Jeugdrecht voor de politiepraktijk behandelt ouderlijk gezag als kernonderwerp binnen het civiele jeugdrecht, essentieel voor iedereen die in de praktijk met jeugdzaken werkt.
Boek bekijken
€ 49,49
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Fatih Ibili J. van der Hoeven
Tekst & Commentaar Personen- en Familierecht
Tekst & Commentaar Personen- en Familierecht becommentarieert uitvoerig het ouderlijk gezag in Boek 1 BW, inclusief recente wetgeving over gezamenlijk gezag bij erkenning.
Boek bekijken
€ 420,-
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Rosa Odink
Het ouderlijk gezag ontwikkeld
Rosa Odink beschrijft in Het ouderlijk gezag ontwikkeld hoe de wetgeving voor vrijwel elke denkbare gezinssamenstelling een apart artikel over ouderlijk gezag kent.
Boek bekijken
€ 25,50
Nu besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

Gezag onder druk: van klaslokaal tot samenleving

Gezag is niet statisch. In het onderwijs, de politiek en de religie verschuiven gezagsverhoudingen voortdurend, van verticaal en vanzelfsprekend naar horizontaal en betwist.

Hans Kaldenbach
Korte lontjes!
Hans Kaldenbach beschrijft in Korte lontjes! hoe gezagsverhoudingen in het onderwijs zijn veranderd van verticaal naar horizontaal, en wat dit betekent voor docenten.
Boek bekijken
€ 15,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis
Farid Tabarki Joey Hullegie
Het versnellingseffect
Farid Tabarki en Joey Hullegie analyseren in Het versnellingseffect hoe traditionele autoriteit verdwijnt door de democratisering van kennis, zonder dat er meteen een nieuwe orde voor in de plaats komt.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Leiderschap. Wat is dat eigenlijk?
Jaap Boonstra
Jaap Boonstra bespreekt de klassieke definitie van leiderschap: het beïnvloeden van anderen om iets te doen wat ze uit zichzelf niet zouden doen. Een definitie die nauw verwant is aan het begrip gezag.

Conclusie

Of het nu gaat om een leidinggevende die het vertrouwen van zijn team wint, een ouder die verantwoordelijkheid draagt voor een kind, of een spreker die een zaal weet te overtuigen: gezag ontstaat niet door het simpelweg op te eisen. Het wordt toegekend, verdiend en soms weer verloren. De boeken op deze pagina laten zien dat gezag, hoe verschillend de context ook is, altijd draait om hetzelfde principe: mensen volgen niet omdat het moet, maar omdat ze het willen.

Boeken over 'gezag' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'gezag'
Overzicht van alle trefwoorden - Overzicht van alle uitdagingen en oplossingen

De bestsellers

Gerelateerde trefwoorden

20-08-2026 20:11

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen