trefwoord
Oordeelsvorming: hoe komen we tot een goed oordeel?
Iedere dag vormen we oordelen: over mensen, situaties, kunstwerken, beleidskeuzes. Meestal gebeurt dit razendsnel en onbewust, gestuurd door ervaring, intuïtie en niet zelden vooroordelen. Maar hoe betrouwbaar is die oordeelsvorming eigenlijk? En belangrijker: hoe kunnen we het proces van oordelen verbeteren, zowel als individu als binnen organisaties? Deze pagina brengt de belangrijkste boeken en inzichten samen over oordeelsvorming, van de psychologie achter beoordelingsfouten tot praktische wijsheid voor toezichthouders en rechters.
SPOTLIGHT: Daniel Kahneman
Boek bekijken
Boek bekijken
Wij zijn blind voor onze eigen blindheid. We hebben maar weinig besef van hoe weinig we weten en hoe weinig we die beperking erkennen. Uit: Ons feilbare denken
Auteurs die schrijven over 'oordeelsvorming'
Ruis: de onderschatte vijand van goede oordelen
Waar vooroordelen (bias) systematisch dezelfde kant op afwijken, is er nog een subtielere bedreiging voor goede oordeelsvorming: ruis. Willekeurige variatie tussen beoordelaars die eigenlijk tot hetzelfde oordeel zouden moeten komen. Kahneman werkte hierover samen met twee andere vooraanstaande denkers.
Spotlight: Cass Sunstein
Boek bekijken
Boek bekijken
RUIS Voer een 'ruisaudit' uit binnen je organisatie: laat verschillende mensen onafhankelijk van elkaar hetzelfde dossier beoordelen en vergelijk de uitkomsten. De verschillen die dan zichtbaar worden, laten precies zien waar de oordeelsvorming kwetsbaar is.
Oordeelsvorming bij toezicht en bestuur
Toezichthouders en bestuurders moeten voortdurend oordelen vellen op basis van onvolledige informatie en tegenstrijdige belangen. Praktische wijsheid en het herkennen van eigen valkuilen zijn hier onmisbaar.
SPOTLIGHT: John van der Starre
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Recht en emotie: oordeelsvorming in de rechtspraak
Ook rechters moeten voortdurend oordelen vellen, vaak in emotioneel beladen zaken. Hoe verhouden ratio en gevoel zich daarbij tot elkaar?
Spotlight: Cees van Leuven
Boek bekijken
Kritisch denken en het herkennen van vooroordelen
Betere oordeelsvorming begint bij zelfkennis: welke denkfouten maken we onbewust, en hoe onderscheiden we feiten van meningen?
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Oordeelsvorming voorbij het werk: kunst, luisteren en morele keuzes
Oordeelsvorming speelt niet alleen in bestuurskamers en rechtszalen, maar ook wanneer we naar kunst kijken, naar elkaar luisteren of morele afwegingen maken.
Boek bekijken
Boek bekijken
Boek bekijken
Tot besluit
Of het nu gaat om een toezichthouder die een bestuurder beoordeelt, een rechter die een vonnis velt, of een manager die een sollicitant inschat: oordeelsvorming is overal en altijd feilbaar. De hier verzamelde boeken laten zien dat betere oordelen niet voortkomen uit meer zelfvertrouwen, maar uit meer zelfkennis: kennis van de denkfouten, de ruis en de vooroordelen die ons parten spelen. Wie zich daarin verdiept, oordeelt vanzelf scherper.