Kinderen en jongeren met AD(H)D, waar help je ze mee?

Voorwoord 11
Inleiding 13
Opmerkingen vooraf 13
1. Orchideeën en paardenbloemen 17
1.1 Twee opvoed-illusies 19
1.2 Er is geen quick fix voor ADD-gedrag, wel een goodness of fit 22
2. De wonderlijke wazigheid van ADD kort toegelicht 25
2.1 Wat is ADD? 25
2.2 ADD volgens het handboek DSM 26
2.3 ADD als gedrag beschrijvende classificatie 29
2.4 ADD in het dagelijks leven 31
2.5 Zijn kinderen met ADD gewoon lui en ongemotiveerd? 32
2.6 Zijn er oorzaken van ADD aan te wijzen? 33
2.7 Het vierfactorenmodel 35
2.8 Last but not least! De rol van ouders bij de aanpak van ADD 37
3. ADD: geen oorzaken, wel inzichten (en dus tips) 39
3.1 ADD en executieve functies 40
3.2 Aandachtstekort: inzicht in de verschillende vormen van aandacht 44
3.3 Tips per soort aandachtstekort 46
3.4 Onderzoek naar bepaalde executieve functies bij kinderen met ADHD 48
3.5 Werkgeheugenproblemen 49
3.6 Problemen met beloningsgevoeligheid 56 3.7 Problemen met timemanagement en tijdsbesef 58
4 Behandelrichtlijnen ADHD 63
4.1 Psycho-educatie 64
4.2 Behandeling van de omgeving en/of medicatie 66
4.3 Psychologische behandeling (mediatie-therapie) 67
4.4 Medicatie voor ADHD-klachten 68
4.5 Behandeladvies voor jongeren vanaf 12 jaar 71
4.6 Niet-primair aanbevolen behandelvormen 72
4.7 Lopend onderzoek naar ADHD-behandeling 74
4.8 Naast ADHD ook fors opstandig gedrag en/of andere psychische klachten? 78
4.9 Ouders als sleutel 79
5 ADD en acceptatie 84
5.1 Misverstand 1: ADD heb je voor de rest van je leven 84
5.2 Misverstand 2: de classificatie ADD achtervolgt je je hele leven 85
5.3 Misverstand 3: ADD is een teken van slechte opvoeding; wat heb ik verkeerd gedaan? 86
5.4 Misverstand 4: mijn kind heeft ADD, dan heb ik het dus ook 87
5.5 ADD accepteren 94
5.6 (Zelf)stigmatisering proberen te voorkomen 98
5.7 Een vaste en een groei-mindset 101
6 ADD en opvoeding 106
6.1 Een veilige band tussen ouders en kind als eerste basisbehoefte 108
6.2 Onvoorwaardelijke liefde en acceptatie als tweede basisbehoefte 110
6.3 Vertrouwen in je kind en altijd naast je kind blijven staan als derde basisbehoefte 112
6.4 Leer als ouders ‘terugschakelen’ 113 6.5 Investeer in de relatie met school 115
9.3.4 Tieners kunnen last hebben van heftige emotionele schommelingen en ze kunnen heel moe zijn, en die combinatie maakt ze nog chagrijniger 211
9.3.5 De denkfuncties zijn under construction, met als gevolg: tieners hebben belabberde executieve functies, zo zien ze bijvoorbeeld vooral het NU en niet het LATER 217
9.4 Aandachtspunten bij de opvoeding van tieners 218
9.5 Van klein naar groot mensje 223
10 Met ADD van de basisschool naar het voortgezet onderwijs 226
10.1 Algemene ADD-begeleidingsadviezen voor het voortgezet onderwijs 229
10.2 Huiswerkperikelen? Ontwikkel een routine 230
11 ADD na het voortgezet onderwijs 237
11.1 Leerplicht en financiële verantwoordelijkheden 237
11.2 Opvoeden gaat gewoon door 238
11.3 Autonomie in verbinding 239
11.4 ADD en het rijbewijs 241
12 ADD en liegen 245
12.1 Liegen kinderen met ADD vaker? 246 12.2 Speels en serieus liegen 247
12.3 Omgaan met liegen vanuit verbindend gezag en geweldloos verzet 248