trefwoord
Appreciative inquiry: waarderend veranderen in de praktijk
Appreciative inquiry, in het Nederlands ook wel waarderend onderzoeken genoemd, is een benadering van organisatieverandering die uitgaat van een fundamenteel ander vertrekpunt dan de meeste traditionele veranderkundige methoden. In plaats van te starten bij problemen en tekortkomingen, richt deze methode zich op wat er al goed werkt binnen een organisatie, team of individu. De gedachte erachter is even eenvoudig als krachtig: wat je aandacht geeft, groeit. Door te onderzoeken naar successen, sterke punten en positieve ervaringen uit het verleden, ontstaat energie en richting voor de toekomst. Op deze pagina vindt u een overzicht van de belangrijkste boeken, auteurs en artikelen over appreciative inquiry, van de grondleggers van de methode tot Nederlandse pioniers die de aanpak hebben vertaald naar de praktijk van alledag.
De grondleggers van appreciative inquiry
Appreciative inquiry is ontstaan in de Verenigde Staten, waar David Cooperrider samen met collega's de theoretische basis legde voor deze waarderende vorm van actieonderzoek. Zijn werk vormt tot op de dag van vandaag het fundament waarop vrijwel alle latere toepassingen voortbouwen.
David Cooperrider
Naast Cooperrider speelde ook Diana Whitney een belangrijke rol bij het verder uitwerken en verspreiden van de methode. Zij richtte de Corporation for Positive Change op en adviseert wereldwijd organisaties over waarderende leiderschapsontwikkeling en grootschalige transformatieprocessen.
Auteurs die schrijven over 'appreciative inquiry'
Nederlandse pioniers: van theorie naar toepassing
In Nederland heeft appreciative inquiry de afgelopen decennia een eigen gezicht gekregen dankzij een groep bevlogen adviseurs, onderzoekers en auteurs. Zij vertaalden de oorspronkelijk Amerikaanse theorie naar werkvormen en praktijkvoorbeelden die aansluiten bij de Nederlandse organisatiecultuur.
Robbert Masselink
Ook Joeri Kabalt, Luc Verheijen en Saskia Tjepkema, alle drie verbonden aan Kessels & Smit, The Learning Company, hebben met hun boek een belangrijke bijdrage geleverd aan de Nederlandse AI-literatuur. Zij benadrukken dat veranderen vooral een samenwerkingsgerichte aangelegenheid is, waarbij het gesprek centraal staat.
Appreciative inquiry toegepast: werkvormen en praktijkgidsen
Naast theoretische introducties bestaat er een rijke verzameling praktijkgerichte boeken die laten zien hoe appreciative inquiry daadwerkelijk wordt ingezet in teams en organisaties. Matthijs Steeneveld is op dit vlak een van de meest productieve Nederlandse auteurs.
Matthijs Steeneveld
Appreciative inquiry als basis voor coaching en toezicht
De principes van waarderend onderzoeken reiken verder dan alleen organisatieverandering op grote schaal. Ook in coaching, toezicht en training wordt de aanpak steeds vaker toegepast.
Appreciative coaching gaat ervan uit dat mensen het meest groeien en veranderen wanneer zij vanuit hun sterke punten en positieve ervaringen worden benaderd, in plaats van vanuit hun tekortkomingen.
Uit: Appreciative Coaching
Appreciative inquiry in het internationale vakgebied
Buiten Nederland is appreciative inquiry eveneens stevig verankerd in de literatuur over verandermanagement en positieve psychologie. Jonathan Passmore en Diana Whitney behoren tot de belangrijkste internationale stemmen op dit gebied.
Een klassieker: vernieuwing ontketenen vanuit kracht
Niet elk boek dat met appreciative inquiry verbonden is, draagt die term expliciet in de titel. Soms sluit een boek aan bij de onderliggende filosofie zonder zich volledig tot de methode te beperken.
-
Appreciative inquiry als praktisch alternatief voor top-down veranderenVerder lezen in het magazineBert Peene beschrijft in dit artikel appreciative inquiry als praktisch alternatief voor de gangbare top-down veranderaanpak, die vaak uitgaat van urgentie en problemen in plaats van kansen.
Appreciative inquiry in een breder perspectief
Appreciative inquiry staat niet op zichzelf, maar wordt in veel standaardwerken over verandermanagement besproken als een van de waardevolle diagnose- en interventiemethoden naast meer traditionele benaderingen.
De belangrijkste les uit dit boek van Arjan van Vembde: begin een veranderproces altijd met de vraag wat al werkt, voordat je kijkt naar wat beter kan. Die omkering van perspectief maakt energie los die anders verloren gaat aan weerstand.
Uit: Werken vanuit kracht-
De kracht van waarderend organiserenVerder lezen in het magazineJan Boerstra verkent in dit artikel wat appreciative inquiry zo bijzonder maakt: de vraag naar wat leven geeft aan een organisatie, in plaats van wat haar ziek maakt.
Tot besluit
Appreciative inquiry heeft zich in enkele decennia ontwikkeld van een academisch concept van David Cooperrider en Diana Whitney tot een breed toegepaste verandermethode, met een eigen Nederlandse traditie van auteurs en adviseurs die de aanpak hebben verrijkt met praktijkervaring. Of het nu gaat om organisatieverandering op grote schaal, individuele coaching, toezicht of training: de kern blijft steeds hetzelfde. Door te onderzoeken wat al werkt en waar energie vandaan komt, ontstaat een duurzamer en menselijker fundament voor verandering dan wanneer je alleen naar problemen kijkt. De boeken en artikelen op deze pagina bieden een goed startpunt om deze waarderende benadering verder te verkennen, van theoretische grondslag tot concrete werkvormen voor morgen.
