trefwoord
Zelfregulatie: grip op jezelf en je organisatie
Zelfregulatie is een veelzijdig begrip. Het gaat over het vermogen van individuen om hun eigen gedachten, emoties en gedrag te sturen, maar net zo goed over teams en organisaties die zonder hiërarchische aansturing functioneren. Beide invalshoeken delen een kern: de overtuiging dat sturing van binnenuit vaak effectiever is dan controle van buitenaf. Op deze pagina brengen we de belangrijkste boeken en inzichten samen, van klassiekers over zelfsturende teams tot praktische gidsen voor persoonlijke zelfbeheersing.
Zelfsturing als organisatieprincipe
Binnen het management is zelfregulatie vooral bekend geworden als organisatieprincipe: teams die zelf verantwoordelijkheid dragen, zonder de traditionele laag van managers ertussen. Dit gedachtegoed kreeg een enorme impuls door onderstaande klassieker.
Frederic Laloux
Naast Laloux zijn er in Nederland en daarbuiten diverse auteurs die het gedachtegoed rond zelfsturende teams verder hebben uitgewerkt en toegepast in de praktijk.
Auteurs die schrijven over 'zelfregulatie'
Zelfsturing in de zorg
Geen sector heeft zelfsturing zo grootschalig toegepast als de zorg. Buurtzorg geldt internationaal als schoolvoorbeeld.
-
Vormen van zelfsturing - ‘Handreikingen bij het vergroten van autonomie’Verder lezen in het magazineDit artikel bespreekt hoe niet elke vorm van autonomie hetzelfde is: Vormen van zelfsturing laat zien dat de roep om minder bemoeizucht niet automatisch betekent dat volledige zelfsturende teams de oplossing zijn.
Scrum, Holacracy en andere werkvormen
Ook in agile werkvormen als Scrum en in structuurmodellen als Holacracy is zelfsturing een fundamenteel principe.
Gunther Verheyen
Wanneer zelfsturing niet vanzelf gaat
Niet elk zelfsturingstraject slaagt. Verschillende auteurs wijzen op de valkuilen en bieden alternatieven of aanvullingen op het gangbare gedachtegoed.
-
Beheers je! - Doelbewust en stevig interveniëren in samenwerkingVerder lezen in het magazineDit artikel gaat in op het boek van Jobbeke de Jong, die laat zien dat handelen vanuit automatische impulsen zelden een goed idee is voor interventionisten. Zelfregulatie blijkt hier een cruciale professionele vaardigheid.
Zelfregulatie op individueel niveau
Naast het organisatieperspectief is zelfregulatie ook een psychologisch begrip: het vermogen om je eigen emoties, gedachten en gedrag te sturen. Dit thema staat centraal in een geheel andere reeks boeken.
Zelfcontrole is niet het onderdrukken van impulsen, maar het bewust kiezen welke reactie het beste past bij de situatie waarin je je bevindt.
Uit: Over wilskracht
-
Roy Baumeister: ‘Zelfbeheersing is de sleutel tot succes’Verder lezen in het magazineRoy Baumeister vergelijkt zelfbeheersing met een spier die je kunt trainen. Managers die hoog scoren op zelfbeheersing worden door ondergeschikten en collega's gunstiger beoordeeld, aldus dit interview.
Goede intenties zijn niet genoeg: blijvende gedragsverandering vraagt om concrete, kleine stappen en het doorbreken van automatische patronen, zoals Ben Tiggelaar laat zien in Dromen, Durven, Doen.
Uit: Dromen, Durven, Doen-
Optimaal - ‘Aanrader voor wie zijn groei wil bevorderen’Verder lezen in het magazineDit artikel bespreekt hoe Daniel Goleman en Cary Cherniss in hun boek een nieuwe maatstaf introduceren: de optimale toestand, waarbij zelfregulatie van emoties een sleutelrol speelt bij duurzaam goed presteren.
Zelfregulerend leren
Ook in het onderwijs is zelfregulatie een kernbegrip: het vermogen van leerlingen om hun eigen leerproces te plannen, monitoren en evalueren.
Conclusie
Zelfregulatie blijkt een verbindend begrip tussen twee werelden die op het eerste gezicht ver uit elkaar liggen: de organisatiekunde en de psychologie. Of het nu gaat om teams die zonder manager functioneren, of om individuen die hun eigen gedrag willen sturen, de kern is steeds hetzelfde: vertrouwen in het vermogen om zelf verantwoordelijkheid te nemen, in plaats van te wachten op sturing van buitenaf. De boeken op deze pagina bieden zowel het theoretische fundament als de praktische handvatten om daarmee aan de slag te gaan, op de werkvloer én in het dagelijks leven.
