Kantelpunt

Ik neem mensen mee. Denk aan AI en robotisering: de cijfers alleen maken zelden iemand wijzer. Het wordt pas interessant bij de vraag wat dit kan betekenen voor je sector, je werk en je leven. En dan de vraag die telt: wat ga je er maandag mee doen? Wat gaat gebeuren weet niemand. Wat het voor jou betekent, vraagt verkenning en reflectie. Dat is leren. Onderwijs zie ik dan ook als de sleutel tot verandering: de plek waar een samenleving doorgeeft wat ze weet en waardeert. Wie de wereld van over vijftien jaar wil veranderen, moet vandaag bij het onderwijs zijn. Vanuit IVTO en als strateeg bij Avans kijk ik breed naar wat er in uiteenlopende sectoren in beweging is en wat dat betekent voor onderwijs, onderzoek en innovatie. Als reservekolonel bij de Nederlandse Defensie Academie doe ik dat voor het veiligheidsdomein. Zonder veiligheid geen ontwikkeling. Samen met René van der Burgt schreef ik drie boeken. Handboek Scenarioplanning werd in 2011 door de Orde van Organisatieadviseurs bekroond als een van de beste adviesboeken. Explore the Big Picture (Pearson) werd aanbevolen door oud-premier Balkenende, ESA-astronaut Kuipers, Urgenda-oprichtster Minnesma en generaal b.d. Middendorp. In Kantelpunt (2026) breng ik vijf krachten samen die onze wereld veranderen. Verkennen, betekenis geven, zelf kiezen. Die volgorde zit in alles wat ik doe: in een collegezaal, boek of strategie. Niet als methode, maar om te bouwen aan een samenleving waarin we willen leven.

Mijn werk begint vaak bij een woord dat iedereen denkt te begrijpen: AI, verduurzaming, innovatie of krimp. Pas als je zo’n woord openmaakt, wordt zichtbaar welke ontwikkelingen eronder liggen, hoe ze elkaar beïnvloeden en wat dat betekent voor keuzes van vandaag. Dat is voor mij de kern van strategic foresight: niet de toekomst voorspellen, maar systematisch onderzoeken welke krachten haar vormgeven en wat dat betekent. Als adjunct-directeur van het Avans Ondernemerscentrum werk ik op het snijvlak van onderwijs, praktijkgericht onderzoek, innovatie en ondernemerschap. Ik ontwikkel strategische plannen, voer ze uit en beoordeel die van anderen. Juist in de uitvoering blijkt welk begrip richting geeft en welk vooral decor was. Sinds 2019 ben ik daarnaast onafhankelijk panellid en voorzitter bij accreditaties in het hbo. Ook daar zie ik hoe één ontwikkeling tot heel verschillende strategische keuzes kan leiden. Samen met Mario van Rijn schreef ik Handboek scenarioplanning, Explore the Big Picture en Kantelpunt. Tevens ontwikkelde wij de STEEP Foresight Cards. Vanuit IVTO helpen we organisaties met toekomstverkenningen. Mijn rode draad: ontwikkelingen verbinden, samenhang zichtbaar maken en vertalen naar handelen. Want de toekomst kunnen we niet voorspellen. We kunnen wel beter leren kijken en daardoor bewustere keuzes maken over de toekomst die we mede vormgeven.