
Vanuit zijn achtergrond in business intelligence kijkt Gerard naar AI als gereedschap dat pas waarde krijgt als je éérst de juiste vraag stelt.
Meer over Gerard GielenAI WegWijs voor Basisscholen (PO)
Van losse experimenten naar doordacht AI-beleid op school
Ingenaaid Nederlands 2026 1e druk 9789081494274Samenvatting
Van losse AI-experimenten naar een doordacht, veilig en uitlegbaar AI-beleid op school.
AI is de klas binnengeslopen, vaak zonder beleid, afspraken of overzicht. Schoolleiders en leerkrachten zoeken houvast: wat mag, wat is veilig, en hoe gebruik je AI zinvol in plaats van als gimmick?
Dit boek biedt twee dingen tegelijk: praktische hulp voor de leerkracht (lesvoorbereiding, differentiatie, ouders- en rapportcommunicatie) én een helder kader voor schoolbeleid en AI-geletterdheid. Volgens de 'Think First, Prompt Later'-methode begin je bij de vraag waarvoor je AI inzet, en pas daarna bij de tool.
Toegankelijk geschreven voor het hele schoolteam, met nadruk op privacy (AVG), veiligheid en verantwoord gebruik conform de EU AI Act.
Na het lezen van dit boek:
• Bespaar tijd op lesvoorbereiding, differentiatie en communicatie
• Werk veilig en privacybewust (AVG) met AI in de klas
• Bouw een uitlegbaar AI-beleid voor je school
• Maak je team aantoonbaar AI-geletterd (EU AI Act)
• Bouw je eigen School-AI-assistent, zonder programmeren
Voor schoolleiders en leerkrachten die AI doordacht een plek willen geven in het primair onderwijs.
Trefwoorden
Specificaties
Lezersrecensies
Inhoudsopgave
STAP I, RELEVANTE ACHTERGROND 11
1. Wat is AI, en wat kan het voor jouw groep betekenen? 13
2. Niet bang, wel benieuwd 16
2.1 Hoe je over je AI-vooroordelen stapt, en vandaag veilig begint 17
2.2 Waarom ook hardware en infrastructuur superbelangrijk zijn 18
3. Jouw nieuwe school-tools 21
3.1 Minder schakelen is meer flow 21
3.2 De begrippen en 12 onmisbare AI-tools 22
3.3 Prompten in AI-tools 24
3.4 De toekomst van AI in het onderwijs 25
3.5 Waarom onderwijsgerichte en Nederlandse taalmodellen belangrijk zijn 28
3.6 Welke AI-tools in het onderwijs? 29
3.7 Copilot 30
3.8 En Meta of Gemini dan? 31
3.9 Hoe je het in de praktijk combineert. Een paar vuistregels 33
4. Wet- en regelgeving 36
4.1 Regels officieel en officieus in EU en Nederland 36
4.2 Regels als vangrail, niet als rem 37
4.3 Wat je wel en niet mag delen over leerlingen, ouders en collega's 37
4.4 AI-geletterdheid volgens de EU AI Act 38
4.5 Onderwijs als hoog-risicodomein 39
4.6 Een praktisch schoolprotocol in 8 punten 40
STAP II, THINK FIRST, PROMPT LATER 41
5. Think first, prompt later 43
5.1 Waarom eerst denken en dan prompten? 43
5.2 Het Business Model Canvas in de basisschool 44
5.3 Herken je deze uitdagingen in jouw school? 46
5.3.1 Uitdaging rekenen en taal → AI-oplossing 47
5.3.2 Uitdaging sociaal → AI-oplossing 47
5.3.3 Uitdaging administratie → AI-oplossing 48
5.4 Overzicht van veelvoorkomende uitdagingen en mogelijke AI-oplossingen 48
STAP III, JOUW AI-PRAKTIJK 51
6. De 4- of 5-bouwstenenprompts 53
6.1 Mindshift: van kopiëren naar co-creëren 53
6.2 Dertig promptvoorbeelden voor 3 belangrijkste uitdaging-domeinen 54
7. Zelf een AI-assistent bouwen binnen een tool 65
7.1 Van losse chats naar betrouwbaar systeem 65
7.2 Hoe ChatGPT wordt getraind, ook door jou 66
7.3 Stappenplan: je eerste 'klas-AI-assistent' in 60 minuten (zonder programmeertaal) 67
STAP IV, IMPLEMENTEREN 83
8. De leer-presteerbalans onder druk 82
8.1 Waarom de leer-presteerbalans niet meer vanzelfsprekend is 82
8.2 Wat de OESO en het opiniestuk ons leren 83
8.3 Waar algemene chatbots goed in zijn, en waar niet 83
8.4 Waarom dit spannend voelt, maar niet hopeloos is 84
8.5 Vier ontwerpregels voor leren met AI 84
9. Hoe ga ik / gaan we AI organiseren en implementeren? 85
9.1 Zet een mini-team op dat echt werkt 85
9.2 Maak het veilig en simpel: één pagina werkafspraken en een korte checklist 85
9.3 Organiseer AI als vaste routine rond de weekplanning 86
9.4 Vergaderfrequentie: kort, ritmisch, in de luwte 86
9.5 De eerste 10-werkdagen start zonder IT-gedoe 86
9.6 Implementatie. Veilig intern werken met AI op een basisschool 88
Nawoord 91
Literatuurlijst 93
Bijlage 1 · 'Responsible AI' in de Cloud (= dus géén wolk) 96
Bijlage 2 · Voor de starter; het startscherm van ChatGPT 99
Bijlage 3 · Digitale bronnen basisschool 105
Bijlage 5 · STAP IV Jouw verklaring van AI-bekwaamheid EU AI Act 108
Begrippenlijst AI 111
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan