trefwoord

Mentale modellen: de denkkaders achter onze beslissingen

We denken vaak dat we de werkelijkheid objectief waarnemen. Niets is minder waar. Tussen ons en de wereld staan mentale modellen: interne voorstellingen die bepalen wat we zien, hoe we informatie interpreteren en welke beslissingen we nemen. Deze denkkaders zijn onmisbaar, ze maken complexe situaties hanteerbaar, maar ze kunnen ons ook beperken. Op deze pagina verkennen we de belangrijkste boeken, auteurs en inzichten over mentale modellen, van klassiekers in het systeemdenken tot recente inzichten uit de cognitiewetenschap.

Wat zijn mentale modellen precies?

Een mentaal model is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid in ons hoofd. We gebruiken dergelijke modellen voortdurend, vaak zonder het te beseffen, om nieuwe informatie te ordenen en te begrijpen. Dat maakt ze krachtig, maar ook gevaarlijk: een verouderd of te beperkt model kan ons blind maken voor alternatieven.

Kenneth Cukier Viktor Mayer-Schönberger Francis De Véricourt
Framers
Framers beschrijft uitgebreid hoe mentale modellen de basis vormen van ons denken en onze besluitvorming. De auteurs laten zien dat het vermogen om te framen ons mensen onderscheidt van kunstmatige intelligentie.
Boek bekijken
22,50
14,95
Laatste exemplaar! Voor 21:00 besteld, woensdag in huis
Framers- ‘Een goede gids’
Peter de Roode
Deze recensie van Peter de Roode legt uit waarom Framers een goede gids is voor iedereen die wil begrijpen hoe mentale modellen ons handelen sturen.
Viktor Mayer-Schonberger: ‘Thinking out of the box is managementgoeroe mumbo jumbo’
Viktor Mayer-Schonberger
In dit interview licht mede-auteur Viktor Mayer-Schönberger toe waarom de kwaliteit van onze beslissingen afhangt van het mentale model dat we hanteren, en waarom 'out of the box denken' vaak een leeg begrip is.

Auteurs die schrijven over 'mentale modellen'

Systeemdenken: de klassieke aanpak van mentale modellen

Binnen het systeemdenken worden mentale modellen al decennia gezien als sleutel tot organisatieverandering. Wie de onderliggende denkbeelden van mensen niet blootlegt, blijft symptomen bestrijden in plaats van oorzaken aan te pakken.

Peter Senge
Het vijfde discipline praktijkboek
Het vijfde discipline praktijkboek van Peter Senge geldt als een klassieker binnen het systeemdenken. Mentale modellen zijn een van de vijf disciplines die Senge onderscheidt, en dit praktijkboek biedt concrete oefeningen om vastgeroeste denkpatronen te herkennen en te doorbreken.
Boek bekijken
€ 64,95
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Jaap Schaveling Bill Bryan Michael Goodman
Systeemdenken
Systeemdenken behandelt bij elk archetype hoe mentale modellen patronen in stand houden. Een klassieker die laat zien dat onze denkbeelden zowel ons handelen faciliteren als beperken.
Boek bekijken
€ 39,95
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Jaap Schaveling Bill Bryan
Systeemdenken voor managers
Systeemdenken voor managers beschrijft bij elk patroon de typische mentale modellen die mensen vasthouden in onproductief gedrag, en hoe systeemdenken helpt deze zichtbaar te maken.
Boek bekijken
€ 27,95
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

SPOTLIGHT: Dave Gray

Dave Gray is een gerenommeerd denker op het gebied van verandering en innovatie, met een achtergrond in strategisch ontwerp. Hij onderzoekt hoe mentale modellen ons vasthouden in diep ingebedde gewoonten, en hoe we die kunnen doorbreken. Meer over Dave Gray
Dave Gray
De kracht van liminaal denken
In De kracht van liminaal denken legt Gray uit hoe mentale modellen ons denken vormen en hoe we ze kunnen herkennen en aanpassen voor betere resultaten. Een bestseller over de menselijke kant van verandering.
Boek bekijken
€ 28,50
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden

Denkkaders in leiderschap en organisatie

Ook in leiderschapsliteratuur duikt het begrip mentale modellen voortdurend op. Hoe leiders denken over hun rol, bepaalt vaak meer dan wat ze concreet doen.

Spotlight: John Hattie

John Hattie is internationaal bekend als onderwijsonderzoeker en directeur van het Melbourne Education Research Institute. Zijn werk laat zien dat de denkkaders van schoolleiders een grotere impact hebben dan hun concrete handelingen.
John Hattie Raymond Smith
10 denkkaders voor schoolleiders om leren zichtbaar te maken
10 denkkaders voor schoolleiders om leren zichtbaar te maken laat zien hoe schoolleiders denken over hun rol meer invloed heeft dan wat ze concreet doen.
Boek bekijken
€ 42,-
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
John Hattie Anne-Marie Dogger-Stigter Marcel Bogaarts
Leren zichtbaar maken
Leren zichtbaar maken identificeert acht denkkaders die cruciaal zijn voor effectief onderwijs en schoolleiderschap.
Boek bekijken
€ 49,-
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Scenario-planning helpt mentale modellen te stretchen en te verrijken, wat leidt tot betere besluitvorming. Uit: Scenarios
Marco de Witte Maurits Jan Vink Marlieke van Grinsven
Essenties van Verandermanagement
Essenties van Verandermanagement benadrukt het belang van bewustwording van mentale modellen die ons denken over veranderen beïnvloeden.
Boek bekijken
€ 59,90
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Schema's: mentale modellen in de psychologie

In de klinische psychologie worden mentale modellen vaak 'schema's' genoemd: diepgewortelde patronen van denken, voelen en handelen die al vroeg in het leven ontstaan. Schematherapie bouwt hierop een complete behandelmethode.

Spotlight: Michiel van Vreeswijk

Michiel van Vreeswijk is klinisch psycholoog en een autoriteit binnen de schematherapie. Hij combineert klinische praktijk met opleiding van nieuwe therapeuten.
Michiel van Vreeswijk Jenny Broersen Ger Schurink
Mindfulness en schematherapie
Mindfulness en schematherapie gaat uitgebreid in op het herkennen van schema's en hoe mindfulness helpt om bewuster met deze mentale modellen om te gaan.
Boek bekijken
€ 64,95
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden
Fieke Bosma Marjan Schreurs
Basisboek schematherapie
Basisboek schematherapie legt uit hoe schema's ontstaan vanuit tekorten in basisbehoeften en hoe deze zich vertalen naar gedragspatronen.
Boek bekijken
€ 65,-
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Patronen doorbreken Schema's (valkuilen) ontstaan vroeg in het leven en leiden tot problematische patronen later. Herkenning van deze patronen is de eerste stap om ze te doorbreken.

Mentale modellen doorbreken: nieuwe perspectieven

Naast het herkennen van mentale modellen gaat het er ook om ze te durven loslaten. Verschillende auteurs bieden hiervoor concrete methoden, van reframing tot filosofische reflectie.

Spotlight: Karim Benammar

Karim Benammar is filosoof en trainer in denktechnieken. Hij leert organisaties hoe ze bestaande denkkaders kunnen herkennen en doorbreken.
Karim Benammar
Reframing - The art of thinking differently
Reframing leert hoe we onze bestaande denkkaders kunnen herkennen en doorbreken om tot nieuwe inzichten te komen.
Boek bekijken
€ 39,90
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden
Ebel Kemeling
Het omgekeerde is óók waar
Het omgekeerde is óók waar van Ebel Kemeling presenteert 81 wetenschappelijke denkmodellen die helpen om complexe situaties vanuit meerdere invalshoeken te bekijken.
Boek bekijken
€ 22,99
Nu besteld, vrijdag in huis | Gratis verzonden
Framers -  ‘Het lezen meer dan waard’
Freija van Duijne
Dit artikel benadrukt dat de kracht van het menselijk denken juist zit in ons vermogen om voorstellingen van de wereld te maken, iets wat kunstmatige intelligentie niet zomaar kan overnemen.

Mentale modellen in zaken en strategie

Ook in de zakelijke praktijk zijn eenvoudige denkraamwerken onmisbaar. Ze helpen ondernemers en managers om complexe vraagstukken te structureren zonder te verzanden in details.

Josh Kaufman
De persoonlijke MBA
De persoonlijke MBA van Josh Kaufman benadrukt het gebruik van eenvoudige mentale modellen voor elk zakelijk onderwerp, van marketing tot financiën.
Boek bekijken
€ 27,50
Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden
Shane Parrish
Clear thinking
In Clear thinking put Shane Parrish uit diverse mentale modellen om lezers te helpen hun denkprocessen te verbeteren en betere beslissingen te nemen.
Boek bekijken
€ 15,-
Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis
Negotiation Intelligence - ‘Geeft impuls aan onderhandelingsgenre’
Peter de Roode
In deze recensie van Negotiation Intelligence laat Peter de Roode zien hoe een nieuw denkmodel, het NQ-model, de focus verschuift van strijd naar waardecreatie bij onderhandelen.

Conclusie: waarom mentale modellen ertoe doen

Mentale modellen zijn onmisbaar om de wereld te begrijpen, maar ze kunnen ons ook gevangen houden in verouderde denkpatronen. De boeken op deze pagina laten zien dat bewustwording de eerste stap is: pas als we onze eigen denkkaders zien, kunnen we ze bijstellen. Of het nu gaat om systeemdenken, schematherapie, leiderschap of strategie, telkens blijkt dat wie zijn mentale modellen kritisch onderzoekt, effectiever kan handelen en beter voorbereid is op een complexe, veranderende wereld.

Boeken over 'mentale modellen' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'mentale modellen'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen